Huizenbubbels

Amsterdam staat voor het eerst in de wereldtop van steden waar de huizenmarkt op een ‘bubbel’ lijkt. Achtste, en moet o.a. Sydney, Stockholm, Toronto, Vancouver München en Londen voor laten gaan. Wat zijn de criteria, van bank UBS? De snelheid waarmee bepaalde indicatoren zijn gestegen: koopprijs in vergelijking met inkomens, prijs in vergelijking met huur, toename/afname hypotheek t.o.v. BNP, toename/afname van nieuwbouw t.o.v. BNP, verhouding van prijzen in de stad tot prijzen in de rest van het land. Maar een stad als New York valt in de categorie ‘redelijk’, hoewel appartementen daar al tientallen jaren onbetaalbaar zijn, zie hieronder. In Amsterdam stegen de prijzen in 2017 met 12% en 30% sinds 2015. Beetje ingewikkeld lezen, de methodologie staat op p. 21 van het rapport van UBS. Download rapport hier, indien u wilt. (NB data van sept. 2017)

 

Waarom de winkelstraat verdwijnt

Meest bekend, maar toch: werk wordt steeds informeler, rolmodellen zijn slonzen, concurrentie is moordend dus permanente prijsdruk.

Wat heb je aan de EU?

Afgaande op deze grafiek, weinig. De cijfers vergelijken BNP per capita in 1995 met 2016. Doel was om te kijken of de val van de Muur en de ontmanteling van de Sovjet-Unie sinds 1989 welvaart hebben gebracht voor de landen die zich formeel of informeel hebben aangesloten bij de EU. (Cijfers uit 1995 en niet 1990 omdat pas in 1995 vergelijkbare cijfers voor alle landen voorhanden waren.) Sommige landen – de drie Balten, Polen, Slowakije – zagen hun welvaart sneller groeien dan Nederland, anderen – Albanië, Bosnië, Servië, Bulgarije, Roemenië – niet. Ook binnen de EU gaat het alle kanten op.  (Grafiek is een fragment, klik om de volledige te zien)

Kan de wereld 10 miljard mensen voeden?

Enorm lang artikel in The Atlantic, uittreksel uit een boek, concludeert: ja. Hoe, dat hangt er van af hoe je wereldblik is.

Ammunitie voor Piketty

Inkomensongelijkheid: de kloof tussen rijk en arm wordt groter als vermogen sneller groeit dan de economie – oftewel als rendement op vermogen hoger staat dan BNP-groei. Volgens een nieuwe langjarige studie – 1870 – 2015, oftewel 145 jaar, over maar liefst 16 landen – is dat het geval: gemiddeld rendement op korte en lange obligaties, aandelen en huizen was 6,28%. Economie groeide gemiddeld 2,87%.

Lang leve asielzoekers

De 13 grootste tech-bedrijven ooit gestart door immigranten, of kinderen van immigranten, zijn nu samen €3,11 biljoen (trillion) waard.

We hebben geen idee

Een beschaafde, welgestelde Londoner in de zomer van 1914 ligt ’s ochtends in bed, leest zijn Times, drinkt zijn thee, en gebruikt de wonderbaarlijke nieuwe uitvinding, de telefoon, om zaken uit de hele wereld te bestellen in het volle vertrouwen dat die ook bij zijn voordeur zullen worden afgeleverd. Hij koopt en verkoopt aandelen in het volste vertrouwen dat die opdrachten ook uitgevoerd zullen worden. Hij is er rotsvast van overtuigd dat de vrijhandel en innovatie van de afgelopen decennia zullen doorgaan hem te leveren wat hij verlangt. Hij heeft geen benul van de golven van nationalisme, protectionisme en ‘tribalism’ die binnen enkele dagen op zijn hoofd zullen breken en het begin vormen van de ergste oorlog die de wereld heeft gekend.

Deze metafoor, uit één van de boeken van John Maynard Keynes, is de inleiding van Adrian Wooldridge van The Economist die betoogt waarom volgens hem ‘mondialisering’ heeft gefaald, en mede schuldig is aan de opkomst van nationalisme.

Schaars metaal

Accu’s voor auto’s zijn niet mogelijke zonder enkele schaarse metalen en mineralen. Kobalt is het meest prangende voorbeeld. ‘Als de 1 miljard auto’s op de wereld in één klap vervangen zouden worden door Tesla X’s zou er 14 miljoen kobalt nodig zijn – en dat is twee keer de huidige wereldreserve.’ Ook bij gestage toename van elektrische auto’s overtreft vraag al snel aanbod:

De prijs van kobalt is het afgelopen jaar al 128% gestegen. Recycling kan helpen; en ook slimmere productie. De prijs voor palladium schoot omhoog toen katalysators in zwang raakten; en daalde weer toen fabrikanten manieren ontdekten om met minder palladium hetzelfde resultaat te boeken.

Robots en banen

Wetenschapsschrijver Matt Ridley doet zijn duit in het zakje. Het wordt symbiose, niet vervanging zegt hij. Maar de banenwinst zit vooral in laaggeschoold werk.

Ongelijkheid is de norm

Groei van welvaart is altijd gepaard gegaan met groeiende ongelijkheid in de vermogens van mensen. Alleen grote schokken hebben kortstondig gelijkheid gebracht: wereldoorlogen, epidemieën, revoluties en ineenstorting van machtige naties. Is de vraag voor onze tijd niet eerder: hoe groot is de middenklasse, oftewel de niet-armen? En hoe groot is de kans dat armen zich kunnen opwerken tot niet-armen, oftewel is er economische vrijheid en sociale mobiliteit?