Lessen uit de Goelag

Schrijver Varlam Shalamov beschrijft in 45 ‘lessen’ wat hij heeft geleerd van 15 jaar in de goelag (1936-1951), de werkkampen van de Sovjet Unie. Regel 1: ‘Menselijke beschaving is extreem broos. Onder zwaar werk, lijfstraffen, koude en honger wordt een man binnen drie weken een beest.’ Regel 17: ‘Hoop doet niet leven. Er is geen hoop. Vrije wil doet ook niet leven – welke vrije wil is er? Mensen overleven op instinct, op zelfbehoud, op dezelfde basis als een boom, een steen, een dier.’

Het Rustige Oog

Succesvolle atleten zijn in staat om vlak voor een belangrijk moment compleet te focusen. Dat doen ze letterlijk met hun ogen – ze elimineren alle afleiding en richten zich compleet op de taak die voor ze ligt. De ring van de basket bij basketbal, of de hole bij golf, de linker/rechter bovenhoek bij een voetbalpenalty, of de puck bij ijshockey. Dat doen ze langer dan amateurs: 62% langer zelfs. Er is hoop: het valt te leren. Ontdekt door Joan Vickers, die ook de term ‘the quiet eye’ ontwikkelde. (tip R. Molijn)

Stress en autoimmuniteit

Er is een verband tussen stress en autoimmuunziekten. Dat concludeert een studie gepubliceerd in JAMA die vooral imposant is door zijn omvang: 1,3 miljoen Zweden, gedurende 30 jaar gevolgd. Van hen werden 100.000 gediagnostiseerd met een vorm van stress – depressie, aanpassingsproblemen, PTSD of anderszins. Zij hadden 30% tot 40% vaker een autoimmuunziekte zoals arthrose, psoriasis, ziekte van Crohn, of glutenallergie, dan de de overige 1,2 miljoen die geen psychische problemen kenden. De studie wil niet concluderen dat het één het gevolg is van het ander. Stress en autoimmuunziekte kunnen bijvoorbeeld symptomen zijn met dezelfde oorsprong. Maar hoe voorzichtig wil je zijn? Voor een examen krijg je pijn in je buik; omgekeerd is pijn in je buik toch niet de oorzaak van stress?

De marshmallow test

‘Je mag een marshmallow, maar als je hem 15 minuten laat staan krijg je er twee.’ Test met 90 peuters kreeg wereldwijde aandacht in de jaren ’90. Omdat kinderen die meer zelfbeheersing toonden, later in het leven succesvoller bleken. Die test is nu overgedaan, met 900 kinderen, en wat blijkt: zelfbeheersing correleert niet met succes later in het leven. Ook niet het opleidingsniveau van de moeder. Wel: de sociaal-economische achtergrond van het gezin. ‘Rijke’ kinderen vinden het makkelijker om zich in te houden. En zijn later beter in hun studie en werk. Theorie: ze weten uit ervaring dat hun ouders altijd wel de voorraadkast gevuld houden, dus dat er geen gevaar is dat ze iets missen. Milieu is een belangrijkere vormende factor voor iemand’s carriere dan zelfbeheersing.

Afkicken van bitcoin

Een Schots afkickcentrum opent binnenkort sessies waar mensen kunnen leren hun verslaving aan bitcoinhandel de baas te worden. Obsessieve bitcoinhandelaren vertonen dezelfde symptomen als gokverslaafden, zegt een woordvoerder: ze raken verslaafd aan de spanning en ontsnapping uit de werkelijkheid.

Misschien moeten deze mensen er maar eens naar toe:

Miljardair Tim Draper zong afgelopen vrijdag een zelfgeschreven aubade op bitcoin, tijdens The Next Web in Amsterdam.

Reddend licht

In veel Japanse stations hangt aan de uiteindes van het perron deze lamp die blauw licht uitstraalt. Mensen die voor een trein willen springen kiezen vaak juist deze verlaten plekken. Het blauwe licht is rustgevend, en het aantal zelfmoorden nam over een periode van tien jaar met 84% af op de stations waar deze lampen waren geïnstalleerd.

Bach in de Burger King

Het is een oud verhaal, maar te leuk om niet nog eens op te vissen: klassieke muziek, vooral barok, als wapen tegen misdaad en overlast. Een experiment van de Londense Underground in 2003 leidde in anderhalf jaar tot een vermindering van zakkenrollen (-33%) uitschelden van conducteurs (-25%) en vandalisme (-37%). De uitvinder van Bach als politieagent schijnt een winkelier te zijn, eigenaar van een 7-Eleven ergens in British Columbia (Canada), die in 1985 een speaker buiten zijn winkel ophing om hangjongeren weg te jagen.

 

Gratis kaarten!

Gedragswetenschapper Dan Ariely spreekt 7 juni in Amsterdam, mogelijk gemaakt door de School of Life en uitgever Maven. Zijn onderwerp: ‘geld & gedrag.’ Hij zal ook worden geïnterviewd door Joris Luyendijk. De Bicker mag twee toegangskaarten (á €57,50) weggeven. Hebt u belangstelling, antwoord dan met een korte zin op deze mail. De loting vindt plaats komend weekeinde.

Dan Ariely is hoogleraar psychologie en gedragseconomie aan Duke University en oprichter van het Center for Advanced Hindsight. Zijn TED Talks hebben meer dan 17 miljoen views, en van zijn bestseller Predictably Irrational zijn meer dan 1 miljoen exemplaren verkocht.

Details: 7 juni 2018, 19:00-21:30. Voertaal Engels. Lokatie: Westerkerk, Prinsengracht 279, 1016 GW Amsterdam. Toegangsprijs: €57,50 – inclusief het boek Geld en gedrag (Maven Publishing) van Dan Ariely (alleen in het Nederlands leverbaar).

Vergeetachtig?

U hebt het ook wel eens: u staat op om iets uit de keuken te halen, maar eenmaal daar aangekomen bent u vergeten wat. Pas als u terug gaat, herinnert u het zich. Test toont aan dat wij sneller dingen vergeten als we door een deur gaan. Huh? Hoe kan dat nou? Heeft het te maken met context? Ja, we kunnen dingen beter terugvissen als we ons in dezelfde context bevinden als waar de informatie werd opgeslagen. Maar er is meer aan de hand. Het brein slaat bepaalde simpele informatie ‘tijdelijk’ op, en veegt ons ‘werkgeheugen’ schoon als het er op lijkt dat die informatie niet meer nodig is. (tip A. van Rossum)

Langer leven

Wij proberen het leven te verlengen door gezond te eten en te leven. Maar wat heb je er aan om aan het einde nog wat jaartjes vast te plakken? Tijd is betrekkelijk. Soms vliegt hij voorbij, soms kruipt hij. Wie zijn leven wil verlengen doet er beter aan om de tijd te intensiveren, zegt filosoof en geluksprofessor Alain de Botton. Hoe doe je dat? Lees dit verhaal. Hint: het gaat om beter kijken. Waarnemen. Beleven.  (luister vooral ook naar de geweldige presentatie die hij vorig jaar september in Amsterdam gaf).