Doe mij maar een cadeau

Nieuw onderzoek concludeert dat mensen helemaal niet blijer worden van een ervaring dan van een cadeau. (tip: M. Hubeler)

Reageer

‘Hoe zouden we kunnen …’

Brainstormen, onbevooroordeeld met elkaar zoeken naar nieuwe paden in onbekend terrein, is soms onvermijdelijk. Maar het is lastig om het goed te doen. Alles begint met de vraagstelling. ‘Hoe zouden we dit doen?’ Is al te dwingend. ‘Hoe gaan we dit doen?’ ook. Dat werkt op veel mensen verlammend. Een goed begin is: ‘Hoe zouden we kunnen …’ (‘How might we…’) ‘Hoe’ is open dus goed; ‘we’ is inclusief, en ‘zouden’ betekent dat er niet slechts één goed antwoord is. Dus maffe ideeën zijn ook welkom. Maar dan ben je er nog niet. De rest van de vraag moet niet al te algemeen zijn. ‘Hoe zouden we ons marktaandeel kunnen vergroten’ is te vaag. En ook niet te smal: ‘Hoe zouden we meer kunnen verkopen in Deventer?’

Reageer

Macht maakt blind

Machtige mensen zijn minder in staat zich in hun medemens te verplaatsen. Dit heet ‘spiegelen,’ en is één van de bouwstenen van empathie. Die is weer nodig om het vertrouwen te winnen van medemensen, en dus hogerop te komen. Maar eenmaal op een zekere status gearriveerd, lijkt het vermogen tot spiegelen te verdwijnen. Meest intrigerend experiment: deelnemers werd uitgelegd wat ‘spiegelen’ is, en gevraagd om extra hun best te doen om zich te verplaatsen in medemensen – en zelfs met die instructies waren ze even slecht in spiegelen als voorheen, toen ze argeloos deelnamen.

 

Reageer

Anders dan wij?

Waarom wordt iemand een terrorist? Hoe kan iemand onschuldige vrouwen en kinderen vermoorden voor een abstract ideaal? Zitten terroristen anders in elkaar dan wij? Probleem is dat extremisten zich niet zo makkelijk laten interviewen. Studie hield enquete onder 66 gevangen genomen terroristen in Colombia, die bij elkaar 2.100 mensen hadden vermoord, en en vergeleek de antwoorden met die van 66 ‘normale’ moordenaars. De terroristen waren even intelligent, maar vaker agressief en hadden moeite om verdriet, boosheid en weerzin toe te laten. Meest opvallende verschil was dit: de terroristen kijken anders naar immoreel gedrag. Iemand per ongeluk vergiftigen is erger dan iemand proberen te vergiftigen zonder succes. De terroristen zijn ernstig gefocust op het resultaat, en niet erg geïnteresseerd in intenties. Dit lijkt op het perspectief van heel jonge kinderen – maar niet van psychopaten die juist wel intenties meewegen bij hun waarde-oordeel. NB deze mannen werden terrorist om economische redenen, niet religieuze.

Reageer

Nee, niet de eerste indruk!

De eerste indruk is vaak doorslaggevend maar daar moeten we mee uitkijken. Professor aan Princeton zegt in nieuw boek dat die eerste waarneming vaker fout is dan goed. Vergelijk foto’s van iemand die goed uitgerust is met iemand die een nacht slecht heeft geslapen. De persoon met wallen onder de ogen werd beoordeeld als ‘niet zo slim.’  Foto’s van misdadigers na arrestatie zien er altijd angstaanjagend uit; foto’s eerder in diens leven genomen kunnen een totaal andere indruk geven. In de wereld van Facebook en Tinder een vermaning om niet te snel te oordelen.

Reageer

Kassier in Italië

… is een gevaarlijk beroep. Volgens een studie vinden er 3.000 bankovervallen per jaar plaats, meer dan 10x zo veel als in alle Europese landen samen. Dit één van de saillante feiten uit een studie, die een heel specifiek doel had: hoe ‘ontmoedigend’ werkt het vooruitzicht van een gevangenisstraf op overvallers? Iedere minuut die overvallers langer blijven hangen in de bank, vergroot de kans op gevangenisstraf. Vooral ervaren en succesvolle inbrekers zijn zich zeer bewust dat ze het kort moeten houden. Zo komen deze geleerden tot een prachtige maar puur theoretische maatstaf voor de effectiviteit van strafdreiging. Maar in de echte wereld is het misschien beter te concentreren op de sukkels die geen rationele afweging maken. 40% draagt geen masker. Sommigen gaan zelfs te voet naar de bank, of kiezen een filiaal uit waar bewakers staan. De gemiddelde opbrengst van die 3.000 overvallen is €8.700 per persoon…

Reageer

Dommekracht

Mannen met spierballen geloven minder in gelijke kansen. En vinden het prima dat de ene groep mensen een andere groep domineert. Maar wat was er eerst? De mentaliteit, of de spierballen …?

Reageer

Vooroordeel bestrijden

We hebben allemaal vooroordelen en irrationele reflexen (‘biases,’ in het Engels.) Daar worden we mee doodgegooid sinds Kahnemann de Nobelprijs won. Maar wat heb je er aan? Het is ingewikkeld, en bovendien is het irritant om je eigen tekortkomingen te bestuderen. (alweer een ‘bias?’) Dit is een lijstje met daarbij korte adviezen om ze te herkennen en bestrijden. Onderstaand een fragment, klik voor de hele lijst.

 

Reageer

Een kind als psychopaat

Lange reportage in The Atlantic over een kliniek met de zwaarste gevallen van psychopathische kinderen. Soms door nature, soms door nurture. Een jongen sleurde de huiskat aan zijn staart in het rond en liet daarna los. Een andere jongen vertelde in de groepssessie door zijn eigen vader omgekeerd opgehangen en daarna gesneden te zijn, waarna hij peper in de wonden gestrooid kreeg. Dat riep herkenning bij de anderen op. Grootste schoolprobleem is doorgaans het bewusteloos slaan van de leraar.

De kliniek (Mendota) heeft een uitgebreide staf van 1 psychiater op 3 gevangenen en straft licht en kort, beloont veel en triviaal. Psychopathische kinderen zijn ongevoelig voor straf, herkennen geen angst in andermans ogen en hebben een lage hartslag. Maar ze reageren wel ‘normaal’ op beloning. De therapie lijkt te werken. Recidive is relatief laag. Hoe eerder je behandelt, hoe langer je de hersenontwikkeling bij kan sturen.
Reageer

Psychometrie en micro-targeting

Een artikel in The Observer van 7 mei betoogt dat het Brexit-referendum is gemanipuleerd door Cambridge Analytica, een bedrijf dat belooft kiezers te profileren met behulp van internet-gegevens, zodat politici exact weten welke personen – tot op postcode en huisnummer – ontvankelijk zouden zijn voor een pleidooi om op hen te stemmen. Cambridge Analytica en aanverwante bedrijven worden mede gefinancierd door Amerikaans biljonair Robert Mercer en heeft opdrachten uitgevoerd in vele voormalige Sovjet-republieken zodat een complot van de Amerikaanse 1% en ‘Rusland’ de Britse kiezers heeft bewerkt om voor Brexit te stemmen. Dit soort hijgerige en insinuerende schrijverij helpt niet om een afgewogen oordeel te vellen over ‘micro-targeting.’ Terwijl dat wel goed zou zijn.

Privacy International,’ een in Londen gevestigde actiegroep die zegt te pleiten voor bescherming van privacy overal ter wereld, publiceerde in april een beter stuk. Wat Cambridge Analytica doet is het ‘profileren’ van burgers op basis van publiek beschikbare en openlijk verhandelde databases, en op basis daarvan bepalen welke politieke boodschap het beste aankomt. Een stapje verder is ‘psychometrie,’ namelijk het opstellen van een persoonlijkheidsanalyse. Voorspellen van gedrag op basis van bekende gegevens gebeurt al vrij lang in het bedrijfsleven en de politiek. Obama in 2008 had al een organisatie die kiezers in kaart bracht. Onderzoekers hebben al aangetoond dat je persoonlijkheid kunt vaststellen op basis van iemand’s Instagram fotos, Twitter profielen and telefoongedrag. IBM biedt een tool aan waarmee je persoonlijkheid kunt bepalen op basis van tweets, emails en blogs. Start-up Crystal Knows geeft abonnees instant persoonlijkheidsbeschrijvingen op basis van de contacten op Google en sociale media. Is het dus mogelijk dat Cambridge Analytica de Brexit-peiling heeft helpen beïnvloeden? Ja, maar niet waarschijnlijk. Omdat alle partijen tegenwoordig gebruik maken van psychometrie en micro-targeting. Dit is geen reden om het dan maar te laten zitten: als technologie het zo makkelijk maakt om mensen te beïnvloeden en dus het democratisch proces, dan is het van groot belang dat onze persoonlijke gegevens goed beschermd worden en de verhandelbaarheid beperkt.

Reageer