Minder bedreigd

De grote zeeschildpadden nemen weer in aantal toe. Studie van 299 populaties concludeert dat 95 waren gegroeid, 35 geslonken. In de overige was er geen toe- of afname, of er was te weinig bekend om een conclusie te trekken. Zes van de zeven soorten zijn nog steeds bedreigd, maar het gaat de goede kant op. Wat hielp: voorschriften voor andere visnetten, en het creëeren van beschermde stranden waar de beesten in alle rust eieren kunnen leggen en weer naar de zee kunnen shufflen.

Waarom kunst ons raakt

Niets is meer veilig voor neuro-wetenschappers. Kunst wordt geacht ons hart te raken, jazeker, maar dat loopt wel via het hoofd. En dat hoofd wordt nu intensief bestudeerd. Aan de hand van ‘Het Zwanenmeer’ ballet neemt deze prachtige reportage ons met film, muziek en tekst mee door de argumenten. Wij zijn sociale beesten en beleven dus graag een ervaring samen met anderen; daarom graag naar het theater. Mensen houden van verhalen: een verhaal is een ervaring waar wij van kunnen leren, zonder pijn. Beweging kan een boodschap versterken of afzwakken; ons brein reageert, ‘spiegelt,’ beweging. De combinatie van beeld en muziek is extra effectief.  Al deze conclusies zijn gebaseerd op metingen, van hersenactiviteit en klamme handjes….

Voedsel voor de wereld

Nederland is de op één na grootste exporteur van voedsel ter wereld, na de VS, dat 270x meer landoppervlak heeft. Tijdschrift National Geographic wijdt een lang artikel aan de wonderbaarlijke efficiëntie – en vindingrijkheid, en duurzaamheid – van de Nederlandse boeren. Glastuinbouwers, maar ook veehouders. En de rol van Wageningen. Met natuurlijk schitterende foto’s.

‘De octopus! De octopus!’

Deze recensie begint met de beschrijving van een Japanse prent uit 1815 met begeleidende tekst, waarop een naakte vrouw te zien is die wordt omtakeld door een octopus die haar met cunnilingus bedient – haar beft, zogezegd – terwijl zij uitroept: ‘U nare octopus! Uw zuigen aan de mond van mijn baarmoeder doet mij naar adem happen! Ah! Ja … ja, … daar! Met de zuignap, de zuignap! Tot vandaag noemden mannen mij de octopus! Een octopus! Hoe doe je dat? … Oh! Grenzen en grenzen voorbij! Ik ben verdwenen!’ Voordat u nu walgend naar de ‘unsubscribe’ knop reikt, wil ik u laten weten dat ik citeer uit een recensie van de London Review of Books. Dus voordat u mij afschrijft, zeg ik: “If I err, I err in good company.”  Waar dit dan allemaal toe dient? Als u nu eens rustig gaat zitten zal ik het uitleggen. De octopus is een fenomenaal beest. De grootste weegt bijna 50 kilo en heeft tentakels van zes meter, maar kan zich door een gat wurmen dat niet groter is dan zijn oog. Ze hebben net als wij een centraal zenuwstelsel, maar tweederde van de neuronen zitten in de tentakels. Oh nee, armen: octopussen (octopi? octopus?) hebben geen tentakels maar armen. Die armen denken dus voor zichzelf.  Ze kunnen problemen oplossen, leren van ervaringen, naäpen en misleiden. “Hun intelligentie lijkt op de onze, en is totaal anders. Als we willen weten hoe het zou zijn om een intelligent buitenaards wezen tegen te komen, dan moeten we een gesprek aanknopen met de octopus.” Octopussen zijn fascinerend voor ons mensen, ‘niet vanwege een gedeeld verleden, of verwantschap, maar omdat evolutie heeft besloten het brein twee keer op verschillende plaatsen te bouwen.’ Ik kan nog wel even doorgaan – maar lees deze recensie.

 

Onvoorstelbaar

Poging van de Washington Post om de enormiteit van Harvey te verbeelden. De Bicker doet ook een poging: 24,5 biljoen gallons is 10.305 miljard liter. In de hele Noordzee zit 94.000 miljard liter. (tip M. Hubeler)

Intussen meldt Politico: Washington subsidieert overstromingsverzekering. Daardoor wordt onverantwoord gebouwd. Eén huis is in 18 jaar tijd 16 keer overstroomd, waardoor de eigenaar $800.000 kreeg op een WOZ-waarde van $115.000. En de nieuwbouw leidt tot asfaltering van ‘wetlands’ en weilanden, die vroeger het water absorbeerden. Houston heeft de afgelopen drie jaar al drie overstromingen gehad die werden omschreven als ‘eens in de 500 jaar’ ….

Lithium tegen dementie?

Deense studie zegt dat een iets hogere concentratie van lithium in drinkwater samenviel met meer dementie; maar dat een relatief hoge dosis lithium juist voorkwam in gebieden waar dementie minder frequent was. Lithium staat er om bekend dat het het brein beïnvloedt en wordt voorgeschreven aan mensen die bipolair zijn. Kan lithium ook helpen tegen dementie?

De bijen (11)

We hebben al veel gepubliceerd over de bijensterfte. Nu lijkt er duidelijkheid te zijn. Ja, in 2013 was er weer een toename van bijensterfte, met name in Noord-Amerika. Time en andere media hadden het zelfs over ‘Koloniesterfte.’ (Colony Collapse Disorder, dat klinkt dramatischer.) In 2016 nog steeds: 44% van kolonies verdween dat jaar. Maar zo’n piek is niet ongebruikelijk. Sinds de jaren 1860 is zo’n toename in bijensterfte 23 keer voorgekomen – dus gemiddelde eens in de zes, zeven jaar. Ondanks de sterfte is het aantal bijenkolonies niet afgenomen de afgelopen tien jaar. Dat komt doordat imkers hebben geleerd om daar mee om te gaan. Je kunt makkelijk een nieuwe kolonie beginnen door een bestaande te splitsen. Je koop een nieuwe koningin ($19 per stuk, wordt binnen 24 uur bezorgd) en brengt een deel van een bestaande bijenkolonie bij haar onder. Voor $90 kun je een hele kolonie bestellen, bestaande uit 12.000 werkbijen plus een koningin. Daarmee vul je een lege bijenkorf.

Toekomst voor Elsevier?

Sci-hub, de website die wetenschappelijke studies verzamelt en illegaal gratis beschikbaar stelt, heeft nu 69% van alle wetenschappelijke publicaties in zijn bestand. Van alle artikelen achter een betaalmuur 85%, van Elsevier zelfs 97%. Traditionele wetenschappelijke uitgevers Zoals Elsevier en Springer noemen Sci-hub een dief en procederen. De website, opgericht door een Kazakhstaanse computer studente, heeft al verschillende URL’s versleten. Vergelijkbaar met de film- en muzieksites als Pirate Bay. Maar kunnen de traditionele uitgevers dit nog wel overleven?

Kuur afmaken?

Een antibiotica-kuur moet je afmaken, is ons altijd geleerd. Anders vergroot je de kans dat de bacteriën niet volledig dood zijn en resistenter terugkeren. Maar een nieuwe studie in BMJ trekt die wijsheid in twijfel. Vroeger stoppen dan voorgeschreven is niet aantoonbaar riskant; langer doorgaan is onnodig en heeft zijn eigen risico’s. De duur van een kuur is lang geleden bedacht, zonder veel wetenschappelijke ondersteuning, meer uit een gedachte van ‘beter te lang dan te kort.’ Het wordt tijd dat we het advies ‘maak de kuur af’ intrekken.