Weer een bijendoder

Fipronil, een insecticide die niet een neonicotinoide is, is dodelijk voor honingbijen. Een nieuwe verdachte dus voor ongebruikelijke – tamme – bijensterfte.

Niet te stuiten

Wetenschap heeft zijn eigen onstuitbare momentum. Als het kan, zal het gebeuren. Reageerbuisbabies, zoals vorige week in China. Klimaatmanipulatie, misschien begin volgend jaar. Meer wolken kaatsen zonlicht terug en verminderen zo de temperatuur op aarde. Dat hebben we geleerd van vulkaanuitbarstingen. De wolken van Pinatubo in 1991 zorgden voor de daling van 0,5º in de wereldtemperatuur, anderhalf jaar lang. Dus onderzoeken wetenschappers of je met ‘kunstmatige wolken’ ook dat effect kunt bereiken. De eerste praktijkproef zal waarschijnlijk ‘in de eerste helft van 2019’ plaatsvinden 20km boven de VS, onder auspiciën van een team van Harvard. Twee ballonnen zullen capsules met 100 gram calciumcarbonaat openen op de wolken, en observeren of het werkt.

Sociale mieren

Mieren die ziek zijn blijven weg van de kolonie. Ze werken langer door. Is dat om hun kinderen te beschermen tegen infectie?

Mamma bepaalt

Gewicht van kinderen spiegelt dat van de moeder niet de vader. Concludeert Noorse studie die 4.400 kinderen en hun ouders gedurende 11 jaar volgde. Dit is grotendeels ‘nurture’ en niet ‘nature,’ denken de schrijvers: moeders zijn meestal verantwoordelijk voor de boodschappen en het eten. Als die besluiten om hun gewicht op peil te houden door meer bewging en gezonder te eten, gaan de kinderen daarin mee.  Gewichtsverlies  of -toename van de vader had geen effect op dat van de kinderen.

Trauma overdraagbaar?

Jeugdtrauma, bijvoorbeeld als gevolg van misbruik of mishandeling, kan via sperma worden overgedragen aan de volgende generatie. Kleine test met 34 mannen, onderzoekers waarschuwen voor te snelle conclusies.

536

Een nieuwe, nauwkeurige analyse van het ijs in een gletscher in Zwitserland (Colle Gnifetti in het Monte Rosa massief) heeft een verklaring opgeleverd voor de plotselinge stagnatie in Europa vanaf het jaar 536. Een enorme vulkaanuitbarsting in IJsland legde het noordelijk halfrond 18 maanden lang onder een dikke mist die de zon grotendeels verduisterde. De temperaturen in de zomer waren 1,5-2,5º Celsius lager dan voorheen; oogsten mislukten, hongersnood heerste. Er viel sneeuw in China. Tot ontstond er ook nog een pest-epidemie in de Romeinse havenstad Pelusium (nabij Port Said) in Egypte. Nog twee uitbarstingen in 540 en 547 verlengden de misere die zou aanhouden tot 640.

406 maanden warmer

Afgelopen oktober was de oppervlakte van de aarde warmer dan het gemiddelde voor alle oktobers van de periode 1951-1980. Daarmee is het de 406de maand achter elkaar waarin de temperatuur boven het gemiddelde van de vorige eeuw lag. Oftewel: bijna 34 jaar lang.

Slaap en water

Na een korte nacht, meer water drinken. Mensen die zes uur slapen ontwaken licht gedehydrateerd; dat komt omdat het hormoon vasopressin twee uur minder tijd heeft om zijn werk te doen. Dat reguleert het vochtgehalte in het lichaam, en is extra actief in de laatste uren van de slaap. Studie van 20.000 volwassenen in de VS en China. NB studie concludeert niet dat je slecht slaapt als je geen water ’s avonds drinkt.

Jongens, toch

Raadsel: geboorte van een zoon geeft 71-79% meer kans op postnatale depressie dan dochter. Studie van 296 vrouwen over meerdere jaren.