Klimaat is ver weg

Zelfs als de meest sombere voorspellingen uitkomen zullen de gevolgen van klimaatverandering pas over een paar honderd jaar merkbaar zijn. Lang nadat u en ik en onze kinderen hebben geleefd. Nu ons gedrag veranderen is veel gevraagd; alsof je een scholier vraagt om pensioenpremie te betalen voor zijn achterkleinkinderen. Hoeveel mensen zouden dat doen? Het is ook economisch rationeel. Als je een discontovoet van 5% neemt, dan is de totale economische waarde van het gehele mensdom over 200 jaar maar een paar honderdduizend euro. Geld nu is meer waard dan geld morgen. Maar er is ook een andere, niet economische meetlat. Die toekomst is wel degelijk waardevol – hij stuurt ons morele gedrag. Stel dat opeens de mens onvruchtbaar zou worden. (P.D. James, ‘Children of Men.’) Het ras zou langzaam uitsterven. Waarom zou je je dan nog om de toekomst bekommeren, onderhoud plegen, zorgzaam met je medemens omgaan, kinderen koesteren? Dus het besef van volgende generaties stuurt wel ons gedrag. Maar zorgen voor vreemde mensen, onbekenden, is moeilijk. Zie hoe vaak goedbedoelde ontwikkelingshulp mislukte. Eigenlijk is het een wonder dat we nu al zo veel investeren om de natuur te beschermen, zegt Charles Mann.

Zonder kobalt

Kobalt is essentieel in lithium-ion accu’s, en dus vliegt de prijs van de grondstof omhoog. 50% van alle kobalt wordt nu gewonnen in de Congo. Onderzoekers op UC Berkeley denken dat op zekere termijn kobalt vervangen kan worden door mangaan, door de kathode – de negatieve pool – anders in te richten.

Levensredders

De 50 uitvindingen die het meest hebben bijgedragen aan de levensverwachting. Vaccines, bloedtransfusie, toiletten, air conditioning … Weer een giga-kaart van Visual Capitalist.

Nog meer Pinker

Als u het zat bent, sla dit over. Maar ik denk dat Steven Pinker een essentieel debat aanslingert. Als er overal ter wereld steeds meer sociopaten aan de macht komen; als onze welvaart de druk op het ecosysteem vergroot, misschien wel onherstelbaar; als de maatschappij-inrichting waarvan we dachten dat die het meeste goeds voor de meeste mensen zou opleveren, nu een instrument blijkt te zijn voor verdeeldheid en discriminatie; dan is het makkelijk om te wanhopen. Optimisme is geen remedie tegen wanhoop; kennis wel. Pinker’s argument is dat we altijd voor de keuze staan om linksaf te slaan of rechts, en dat die keuze moet worden gemaakt op basis van onderzoek en kennis. Niet emotie. Het betekent niet dat ‘het allemaal wel goed zal aflopen;’ het betekent wel dat er voor iedere maniak op de wereld een redelijk denkend mens is, en dat het de plicht is van redelijke mensen om hun alternatief te ontwikkelen en aan te bieden. Recensent Scott Aaronson is quantum computing professor aan de Universiteit van Texas in Austin. Hij schaart zich aan de zijde van Pinker en legt ook uit waar de kritiek op hem rammelt.

Hoop voor oogziekte

Twee Engelse onderzoekers zijn er na jaren in geslaagd twee oude, blinde patiënten die aan de oogziekte Macula Degeneratie lijden, voor een belangrijk deel hun zichtvermogen terug te geven via stamceltherapie. De onderzoekers verwachten dat dit een standaardbehandeling gaat worden binnen 5 jaar. In Nederland lijden zeker 200.000 mensen aan deze ziekte die onherroepelijk tot blindheid leidt. Over de hele wereld zijn het naar schatting vele miljoenen. Een “major milestone”, zegt het Moorfields oogziekenhuis in Londen. www.moorfields.nhs.uk  (tip V. Cotterell)

Heeft Pinker ongelijk?

Steven Pinker, professor psychologie aan Harvard, is de éénpersoons munitiefabriek van de optimisten. Hij produceert feiten en statistieken, in industriële hoeveelheden, waarmee hij de argumenten neerschiet van mensen die denken dat wij een onverbeterlijke, zelf-destructieve apensoort met een slangenbrein zijn. De mens wordt minder gewelddadig, toonde hij aan in ‘The Better Angels of Our Nature’ (2011) en dit jaar in ‘Enlightenment Now’ (voorpublicatie hier) laat hij zien dat we de afgelopen tweehonderd jaar rijker en toleranter zijn geworden, wat ons in staat stelde om beter te zorgen voor het milieu, onze medemensen, en onszelf. Hoe komt dat? Verlichting, de triomf van de ratio over bijgeloof, humanisme over religie zegt Pinker. Heel kort door de bocht. Ik ben een fan van Pinker, en The Economist ook: die noemde zijn laatste boek ‘magnificent, uplifting.’

Maar Pinker overtuigt niet iedereen. We zien democratie onder vuur, de opkomst van vaak democratisch gekozen dictators als Poetin, Erdogan, Chavez en Orban. Democratisch kapitalisme gaat gepaard met groeiende en hardnekkige ongelijkheid. En dan is er de burgeroorlog in Syrië, bloediger dan de Balkanoorlogen van de jaren ’90, met zijn vluchtelingenstromen. Dit artikel neemt de argumenten van zijn belangrijkste tegenstanders onder de loep. Voorop John Gray, voormalig professor ‘politieke filosofie’ aan de London School of Economics en nu boekrecensent voor de New Statesman; en Nick Spencer, directeur onderzoek bij Theos, een ‘christelijke denk tank’ in Engeland. (links zijn naar de desbetreffende artikelen). Meer…

Viagra tegen kanker

Experiment met muizen wijst er op dat Viagra, de erectiepil, kan helpen om darmkanker te voorkomen. Dagelijkse dosis van kleine hoeveelheden verminderde de groei van poliepen met 50%.

Wat de ruimte met je doet

Scott Kelly (links) zat een jaar in het Internationale Ruimtestation. Bij terugkeer was hij 5cm langer, hij woog minder, en zijn darmflora was compleet veranderd. En een groot deel van zijn genetische samenstelling was zelfs veranderd. Langdurig leven in de ruimte veroorzaakt aanpassingen in het lichaam, zelfs op genetisch niveau. Scott heeft inmiddels zijn oude lengte weer, en zijn DNA is ook weer grotendeels in de oude toestand – maar 7% van zijn cellen zit nog op ‘ruimteniveau’ en is misschien permanent anders. Volgens NASA zijn dat de genen die betrokken zijn bij het immuunsysteem,  bij botvorming, de zuurstofverwerking en ook DNA-reparatie. Tegenover hem staat Mark, zijn identieke tweelingbroer, die op aarde bleef en dient als referentiemateriaal.

CORRECTIE (dank aan tip VincentDV): Dit artikel is inmiddels gerectificeerd. Er zaten nog al knoeperds van blunders in. Gelukkig was Livescience zo fair het ruiterlijk toe te geven en in een follow-up de juiste interpretaties te publiceren.

“We Were Totally Wrong About That Scott Kelly Space Genes Story
Brothers Scott (left) and Mark Kelly are the only identical twin astronauts in history.
Credit: Courtesy NASA Twins Study
On Monday (March 12), we published a story about astronaut Scott Kelly returning after a year in space with big changes to his genetic code, so much so that he was no longer his brother’s identical twin.

It turns out we got the story wrong in a big way. In the original story, we reported that 7 percent of Kelly’s genetic code had changed after his stint in space. But that enormous level of genetic change would mean Kelly went to outer space and came back a space alien: All humans share more than 99 percent of our DNA, and we share more than 98 percent of our DNA with chimpanzees, our closest living relatives.”

 

Stephen Hawking

Van de vele necrologieën over Hawking wordt deze van verschillende kanten aanbevolen. Door een ex-collega, die niet alleen het leven van de man beschrijft maar ook probeert in begrijpelijke taal uit te leggen waar Hawking’s onderzoek over ging en waarom hij nou zo bijzonder was.

Zalm

Vroeger werden aan de Westkust van de VS en Canada gigantische zalmen gevangen. Chinooks van 53 (links) en 55 (rechts) kilo, zoals op deze foto uit ca. 1910. Nu niet meer. Waar zijn ze gebleven? Orca’s, is het korte antwoord. De orca populatie is de laatste 15 jaar gegroeid in de Noordoost hoek van de Stille Oceaan. Er zijn er nu ongeveer 2.300 en die eten per jaar 10 miljoen kilo Chinook zalm – ongeveer even veel als de vissers ieder jaar uit het water halen. De grootste zijn de vetste en dus de lekkerste.