AI als oogdokter

Deep Mind, de AI van IBM, heeft in samenwerking met een Engels ziekenhuis software ontwikkeld die 50 verschillende soorten oogziekte kan zien en identificeren.

De staat van slaap

Waarom slapen we toch? National Geographic praat ons bij over de nieuwste kennis, met stapels fascinerende details. ‘Het wakkere brein is optimaal voor het verzamelen van externe prikkels. Het slapende brein consolideert ze. Dus we gaan ’s nachts van verslaggeven naar eindredactie.’ (…) ‘Slaap versterkt onze herinneringen, niet alleen in fase 2, maar gedurende de hele zwalkende reis door de nacht. Dat is zo krachtig dat het soms beter is slaap uit te stellen. Als soldaten terugkomen van een gevaarlijke missie zouden ze beter eerst 6-8 uur wakker kunnen blijven, om post-traumatische stress te verminderen.’  (…) De maandag na de switch van zomer- naar wintertijd, of omgekeerd, zijn er 24% meer hartaanvallen. En ook meer verkeersongelukken.’ (…) REM-slaap is een vorm van waanzin. ‘Psychose is per definitie een toestand overheerst door hallucinaties en illusies. Dromen is volgens sommige slaapwetenschappers een vorm van psychose.’ (….) ‘Wat je droomt is niet meer zo interessant, denken ze nu. Slaapexperts denken dat dromen worden veroorzaakt door willekeurig rondschietende neuronen en dus inhoudelijk niet veel betekenen. (…) Iedereen droomt. Je dromen niet kunnen herinneren is een indicatie van een gezonde slaap.’ (…) ‘Pasgeboren babies slapen tot 17 uur per dag, de helft in actieve REM-achtige staat. En gedurende een maand in de baarmoeder, na week 26, lijken foetussen te verkeren in een staat die erg lijkt op REM-slaap. Een theorie: al deze REM-tijd is het equivalent van een brein dat zijn software test, voordat hij volledig online is.’ (…) ‘Iedere keer als een man droomt krijgt hij een erectie, ook als de droom niets met seks te maken heeft. Bij vrouwen worden de labia doorbloed.’ ‘REM-slaap is het bewijs dat het brein zonder externe stimulans kan werken. Als een artiest die in een geheime studio zit te werken, zit ons brein te experimenteren zonder enige gene, lekker met zichzelf bezig.’

Er staat nog veel meer in deze reportage, die eindigt met: ‘Misschien hebben we onszelf al sinds Aristoteles de verkeerde vraag gesteld. Het is niet zo verbazend dat we slapen. De vraag is: waarom blijven we nog wakker als er zo’n fantastisch alternatief is?’

Machthebbers opgelet!

Keizers in het Romeinse Rijk werden vaker vermoord in of na periodes van droogte. Theorie: droogte veroorzaakt slechte oogsten, honger en muiterij onder de soldaten.

Mensen redigeren

‘In de komende vijf tot tien jaar zullen de eerste CRISPR planten te koop zijn in supermarkten. Kort daarna zien we CRISPR mensen in ziekenhuizen, die behandelingen hebben ondergaan om genetische afwijkingen zoals erfelijke blindheid te corrigeren. (…) uiteindelijk zal er een CRISPR baby geboren worden. De technologie is te makkelijk. Er is geen wereldregering om het tegen te houden; veel mensen vinden dat het niet eens moet worden tegengegaan.’ Spannende en voor de leek begrijpelijke reportage over de ontdekking van het moleculaire mechanisme waarmee bacteriën virussen bestrijden – door ze uit een DNA-string te ‘knippen.’ CRISPR staat voor Clustered Regularly Interspersed Palindromic Repeats. Dus regelmatig terugkerende combinaties van code, omkeerbaar (palindromisch), die bleken te bestaan voor en achter de code van het binnengedrongen virus. Die bacteriën bleken dus het virus te ‘omsingelen’ en daarmee onschadelijk te maken. Als je dat zou kunnen repliceren – en dan ook nog eens een nieuw DNA in het ‘gat’ zou kunnen monteren … dat is dus wat sinds 2012 door wetenschappers over de hele wereld wordt ontwikkeld. ‘Zelden is een wetenschappelijke toepassingen zo snel de wereld over gegaan. Het duurde duizend jaar voordat het concept van de ‘nul,’ zero, werd geaccepteerd in Europa. Het duurde eeuwen voordat de eerste microscopen nuttig bruikbaar werden. Zelfs de computer werd pas na twintig jaar gemeengoed thuis en op kantoor.’

Zijn laatste maal

Het is nu vastgesteld wat Ötzi’s laatste maal was. De man die 5.300 overleed in de Oostenrijkse bergen en bijna intact werd gevonden toen een gletscher smolt, at vlees van een wilde geit, de ibex, maar vooral ook veel vetrandjes die hij als afgetrainde bergmens goed kon gebruiken. Zijn maag bevatte ook graanzaden en sporen van een bepaalde soort varens, ‘adelaarsvaren.’

Korter is beter

Behandeling van depressie door lichte magnetische stimulans van een bepaald gedeelte van de hersenen is effectief, en is al in 2008 goedgekeurd als medische behandeling door de Amerikaanse FDA. Die behandeling duurt 30 minuten. Maar recent experiment – behandeling vijf dagen per week gedurende vijf weken – geeft aan dat een behandeling van 3 minuten al voldoende is – sterker nog, veel effectiever.

Loont vissen?

‘Visserij buiten de territoriale wateren op de huidige schaal is alleen mogelijk door overheidssubsidies. Zonder die zou 54% van de visgebieden op de oceanen niet winstgevend zijn.’ Conclusie van een studie die zich baseert op satellietwaarnemingen van vissersschepen en daarbij noteert a/ hoe groot die schepen zijn b/ hoe ver ze moeten varen om hun vangst lonend te maken en c/ de subsidie van het land onder welke vlag zij varen.

Feiten, feiten

Bill Gates geeft iedereen die deze zomer afstudeert in de VS een online boek cadeau, ‘Factfulness’ van Hans Rosling, de meesterlijke hoogleraar die te jong overleed. ‘Eén van de belangrijkste boeken die ik ooit gelezen heb,’ aldus Gates. ‘Welke Nederlandse filantroop geeft dit boek aan Nederlandse afstudeerders cadeau?’ vraagt Bicker-lezer Aart Nieuwland.

 

‘Oer’woud

Zijn er nog stukken bos in Europa die niet door mensen zijn bedorven? Ja, maar niet veel. 1,4 miljoen hectare. Grotendeels in noord-Finland en de Balkan – Roemenië, Oekraïne – maar verrassend veel nog in de Alpen. Uitgebreid overzicht van alle soorten bos in Europa.