Het Facebook-probleem

Roger McNamee, vroege adviseur van Mark Zuckerberg, legt kristalhelder uit waarom Facebook en Google een maatschappelijk probleem zijn geworden en wat daar aan gedaan kan worden. Algoritmes van deze bedrijven zijn ontworpen met als doel: uw en mijn aandacht zo lang mogelijk vast te houden. Dat levert meer advertentie-inkomsten op. Om die aandacht vast te houden zuigen ze data op over ons, zodat ze beter kunnen voorspellen waar wij sterk op reageren.

Algoritmes die aandacht willen vergroten geven voorrang aan negatieve berichten. Omdat mensen heftiger reageren op negatief nieuws. Angst en boosheid leveren meer betrokkenheid – ‘sharing’ en ‘liking’ – dan blijheid. Dus sensatie wint van inhoud. Tot nu toe weinig nieuws. Vroeger leefden we ook in bubbels: een Volkskrantlezer wilde niet dood gevonden worden met een Telegraaf in zijn hand. En slecht nieuws en sensatie waren altijd al goed voor de oplage.

Het verschil nu is dat deze internetplatforms geen massamedia zijn: ze hebben miljarden kanalen, die elk maximaal met negatief of extreem nieuws kunnen worden geladen zonder het gevaar andere ‘abonnees’ kwijt te raken. De oude media maximeerden hun advertentie-inkomsten door nieuws te brengen dat aan de grootste groep mensen appelleerde. Facebook en Google willen dat iedere individuele gebruiker zo lang mogelijk blijft kleven, dat is al voldoende. Kwestie twee: mensen hebben ontdekt hoe je dit systeem kunt misbruiken. Voorbeeld: zet een gerucht op 4Chan of Reddit, zorg dat het terecht komt bij de mensen die zich daarover opwinden, bouw een nieuwssite die het gerucht als ‘nieuwsbericht’ verpakt, zet het ‘nieuws’ op Twitter om de echte pers te bereiken, en blaas het verhaal op op Facebook. Russen probeerden zo de stemmingen over de Amerikaanse president en Brexit te beïnvloeden.

Wat te doen?

(dit is een extreem lange Bicker maar geloof me, het bronartikel is steengoed)

McNamee adviseert: Verplicht Facebook, Google, Twitter en andere platforms om iedere gebruiker die Russische materiaal heeft gelezen te benaderen met een persoonlijk bericht: ‘U en wij zijn gemanipuleerd door Russen. Dit is echt gebeurd, en hier is het bewijs.’ Vervolgens al die berichten tonen. Dit is een psychologische benadering die werkt bij het losweken van cult-leden. Die zijn alleen bereid uit hun ban te komen als ze worden toegesproken door een ander cult-lid, liefst de leider. ‘Dit is duur, maar de platform-bedrijven moeten dit betalen als boete voor hun onachtzaamheid die de manipulatie mogelijk maakte,’ zegt McNamee. En de bazen van de bedrijven moeten op het matje, om de ogen van hun werknemers te openen. ‘Als je een Mark Zuckerberg dwingt om het onverdedigbare te verdedigen, in het openbaar, zonder hulp van PR of woordvoerders, dan haalt dat ze van hun voetstuk. En dat zou gezond zijn.’

Hij doet nog acht andere suggesties, waaronder: bots moeten herkenbaar zijn als niet-mensen. Geen overnames meer toestaan door Google of Facebook totdat ze de schade hebben gerepareerd die ze zelf hebben aangericht; hun dominantie op internet is al te groot. Verplicht openheid over algoritmes: waarom krijg ik te zien wat ik zie? Beperk gebruik van persoonlijke gegevens; bijvoorbeeld tot 90 dagen. Geef gebruikers eigendom terug van hun eigen data, zodat ze die kunnen meenemen naar een concurrent als ze dat willen. Dat zou Facebook weer eens wat concurrentie bezorgen. En: het wordt tijd voor anti-monopolisten actie, net als in de tijd van Standard Oil en AT&T.