Popster

Uit de archieven van de Bank of England: de financiële huishouding van componist Georg Friedrich Händel. Hij arriveerde in 1710 op 25-jarige leeftijd in Londen waar hij furore maakte. Hij kreeg vanaf 1713 een jaarlijkse toelage van 200 pond van Koningin Anne, ongeveer 30.000 euro in geld van nu, bovenop gages voor opera’s en ander werk. Tegen 1715 had hij al genoeg gespaard om 500 pond (dus 75.000 euro) te beleggen in de South Sea Company. Toen die in 1720 klapte, in één van de beroemdste bubbels in de financiële geschiedenis, was Händel er al grotendeels weer uit gestapt. Hij bleef sparen door aandelen te kopen, had een goede hand, en bij zijn overlijden in 1759 had hij 17.500 pond aan lijfrentes met 3% rente op zijn rekening, het equivalent van 2,5 miljoen euro.

Kan die rente nog omhoog?

Het lijkt alsof we voor de eeuwigheid zitten opgescheept met lage inflatie en lage rente. Maar Harvard-econoom Paul Schmelzing heeft 700 jaar rentestanden bestudeerd en zegt ‘niets nieuws onder de zon.’ Dit is de negende ‘echte rentestand depressie,’  zegt hij op de blog van de Engelse centrale bank. Hij registreerde de echte rente – nominaal minus inflatie – voor de dominante activa in verschillende tijdperken. Rente op leningen in Italiaanse steden in de 14de en 15 eeuw; lange-termijn rente in Spanje, daarna Holland, Engeland en uiteindelijk de VS. Het gemiddelde was 4,78%, de hele lange trend is neerwaarts, de afgelopen 200 jaar gemiddeld 2,6%; en er zijn inzinkingen zoals de kaart laat zien. De huidige periode van lage rente is lang en uitzonderlijk. Hij lijkt nog het meest op de depressie in de laatste 20 jaar van de 19de eeuw. Die eindigde zonder ingrijpen van overheden spontaan, en toen klom de rente snel. Dat gebeurde vaker: zo’n 3 procentpunten in ene periode van 24 maanden is de norm.

Reguleer bankiers, niet banken

Gepensioneerd centraal bankier Charles Goodhart zegt – op een website van de Bank of England – dat toezichthouders verkeerd toezicht houden op banken. Ze moeten zich richten op bankiers, niet banken. ‘Als een bankbaas weet dat het vermogen van zijn eigen gezin de rest van zijn leven kan worden aangetast door handelingen van een werknemer tijdens zijn periode als directeur – dan zou dat meer verbetering aanbrengen in de bankiers’cultuur’ dan welke preek of eed of gelofte ook.’

 

Economie=Psychologie

Economie is de wetenschap van de schaarste: goederen zijn beperkt, dus hoe vind je de optimale balans tussen wat mensen willen en wat beschikbaar is. Maar – dat gaat uit van een absolute wil van mensen. Misschien is wat mensen willen relatief. Een bepaalde instelling kan ervoor zorgen dat u tevreden bent met verrassend weinig. Mensen die zijn gericht op bezittingen en geld zijn vaak minder gelukkig. Mensen die spiritueel gelukkig zijn hebben vaak weinig nodig. Schaarste is dus niet absoluut. Dus is schaarste het goede kompas? (tip van C. van Dedem)

De Bank of England, de centrale bank, heeft een blog ‘bank underground’ waar dit jaar veel intrigerende gedachten uit zijn voortgekomen. Iets voor De Nederlandsche Bank?

VS is niet representatief

2016_short_lewis1

Het modale inkomen in de VS is de afgelopen 30 jaar veel minder gestegen dan in andere OESO-landen. Groei van inkomen afgezet tegen groei van BBP.

Banken splitsen?

Sinds de financiële crisis pleiten Gordon Brown, Paul Volcker en vele anderen – waaronder ook De Bicker – voor een hernieuwde splitsing van banken in nutsbedrijven en ‘merchant banks’. Die laatsten mogen hoger rendement nastreven in de markten of door M&A-activiteiten, met bijbehorende risico’s. Nu heeft de centrale bank van Engeland een studie gedaan naar de beleggingen van Duitse banken tijdens in 2005-2012, dus voor, tijdens en na de crisis van 2008. (Waarom Duitse? Omdat de Duitse centrale bank gedetailleerde data had, kennelijk.) Heel kort door de bocht: banken die speculeerden in de aandelen- en obligatiemarkten hadden een veel beter rendement (15-20% tegen 5% voor alleen lenen aan bedrijven); banken die daarin ervaring hadden, deden het beter dan anderen; en door deze keuze was er minder geld beschikbaar om uit te lenen aan MKB en de rest van het bedrijfsleven. Ook het geld dat door centrale banken ongeveer gratis werd weggegeven aan de banken, opdat ze meer zouden lenen aan bedrijfsleven, ging naar de beurzen. (tip van C. van Dedem)