Leren lezen

Een paar artikelen die helpen om te navigeren tussen nieuws en nepnieuws. Voor wie het geduld heeft een video van 7:31 minuut uit te kijken:

Belangrijke punten: lees nooit een artikel met een kop die een vraagteken bevat (het antwoord is vrijwel altijd nee). Herken woorden die duiden op een zwakke onderbouwing: ‘de studie suggereert,’ ‘mogelijk,’ ‘correlatie.’ Wees extra argwanend als een ‘studie’ een prettig vooroordeel bevestigt (Bijvoorbeeld: “Hersenen van mannen beter geschikt om kaart te lezen’).

Nog eentje: de flauwekulcontrole. van wijlen Carl Sagan. Elf punten, waaronder: hoe betrouwbaar is de bron, komt deze bron vaker tot dezelfde conclusie, is hij uitgedaagd.

Plus 20 valkuilen: denkfouten die wij maken, vaak omdat we ons zo ongemakkelijk voelen bij onzekerheid en ons vastklampen aan schijnzekerheid.

Bijvoorbeeld: afwezigheid van bewijs is niet bewijs van afwezigheid. Post hoc ergo propter hoc: ‘Toen vrouwen nog geen stemrecht hadden waren er ook geen kernwapens.’ Valse dichotomie: ‘Wie niet voor mij is, is tegen mij.’ En nog 17.

Psychologie ca. 1650

‘Als we iemand willen corrigeren en laten zien dat hij een fout maakt, dan moeten we eerst ontdekken vanuit welk perspectief hij de kwestie bekijkt – want vanaf die kant gezien is de mening meestal waar – en dat ook toegeven; maar dan ook het perspectief tonen van waaruit de mening fout is. Dat is voor hem bevredigend want hij ziet dat hij geen ongelijk had, dat hij alleen maar een perspectief over het hoofd had gezien. Niemand vind het erg als hij niet alles ziet, maar iedereen vindt het vervelend om een fout te erkennen. (…) Natuurlijk kan hij zich niet vergissen in de kant waar hij naar kijkt, want de waarnemingen van onze zintuigen zijn altijd de waarheid.’  Basisles overredingskunst, van filosoof Blaise Pascal (1623-1662).

 

De zin van het bestaan

tolstoy5

Voor het weekeinde. Leo Tolstoy werd vlak na zijn vijftigste, na twee bestsellers, wereldwijde roem, materiële welvaart, een gezond lichaam en een groot gezin toch opeens moedeloos. Hij schreef ‘Een bekentenis.’ Een soort stream-of-consciousness van zijn eigen zoektocht naar de vraag ‘waarom, en waartoe.’ Je komt er niet met rationaliteit, concludeert hij, je vindt betekenis in Geloof – en dat is niet religie.  ‘It appeared that reasonable knowledge does not give the meaning of life, but excludes life: while the meaning attributed to life by milliards of people, by all humanity, rests on some despised pseudo-knowledge.’

Geloof is de wijsheid die eenvoudige landarbeiders al hebben, zegt hij. De zin van het bestaan vind je in de verbintenis met andere mensen (in een heel verkorte weergave, als ik zo vrij mag zijn -MBC). En dit van de man die zelf de epifanie van Lev (in Oorlog en Vrede) heeft opgeschreven! Alsof hij zijn eigen boeken niet heeft gelezen. Lange bespreking door de website brainpickings.