Pas in 2022?

Al van afgelopen zondag, maar opmerkelijk: baas van wereldwijd transportbedrijf Kuehne+Nagel zegt tegen Financial Times dat volgende zomer, 2022 dus, hoogstens de helft van de bewoners van rijke landen gevaccineerd zal zijn. Dertig tot vijftig procent. De rest van wereld mag hopen dat ze in 2024 volledig gevaccineerd zal zijn. Dit ligt niet aan distributie, maar aan productie, zegt hij: de farmaceuten hebben niet de capaciteit om sneller te leveren. Ook al verwacht hij dat de capaciteit volgend kwartaal 5 tot 7 keer groter zal zijn dan nu; het is niet genoeg. (tip J.K. van der Velden) 

Inflatie

… komt eindelijk in 2021. Kan niet anders, zegt deze prof economie van Wharton: de Amerikaanse Fed heeft de geldhoeveelheid M2 vorig jaar met 24% vergroot – de grootste sprong in 150 jaar. Dat geld stuurde de Amerikaanse overheid, als noodhulp, rechtstreeks naar huishoudens. Dat zit nu in spaarpotten en aandelen; maar als mensen weer geld kunnen uitgeven vliegen de prijzen omhoog.

De ECB heeft vorig jaar een biljoen (1000 mrd) euro gedrukt. Dat is bijna 10% van het collectieve BBP van de Eurozone. Zelfde verhaal als in de VS: overheden gebruikten de opbrengst van hun staatsobligaties om burgers geld te geven. Dus in Europa zou hetzelfde effect moeten ontstaan.(Betaalmuur, helaas)

‘Inflatie komt’

Het duurt nog wel eventjes voordat inflatie terugkeert. Dat is de conclusie van mijn serie podcasts ‘Dit Kan Niet Goed Gaan,’ zie Spotify/iTunes/BNR. Zes economen zien weinig kans in de nabije toekomst dat inflatie terugkeert, dus dat centrale banken de rente verhogen, dus dat grote staatsschulden ondraaglijk worden. Maar als nou … ?

FT-veteraan Martin Wolf bespreekt een boek met de stelling: inflatie wakkert binnenkort wel aan. ‘Vijf tot 10%, in 2021,’ nog wel. Dan zou een staatsschuld die nu vrijwel niks kost om te onderhouden (want rente is vrijwel nul, of negatief, op dit moment) plotseling leiden tot een zware belasting van het jaarbudget. Want die rente drukt op de begroting.

Waar zou die inflatie dan vandaan moeten komen? In The Great Demographic Reversal zeggen academicus Charles Goodhart en  Manoj Pradhan (ex-Morgan Stanley): het einde van inflatie in de jaren ’80 was niet het gevolg van hogere rente en het beleid van Fed-baas Paul Volcker, maar van mondialisering en het belangrijkste: deelname door China aan de wereleconomie. Dat tijdperk van lage inflatie en hoge schulden komt nu ten einde, denken zij. Waarom?

Vrijhandel is niet langer heilig. Geen enkele economie kan doen wat China deed, op die schaal. Oudere bevolking betekent minder arbeidsaanbod in die arme landen, en is duur voor de staatskas. Minder arbeiders betekent dat arbeid schaarser wordt en dus dat loonkosten hoger kunnen worden. Meer consumenten – pensionado’s – ten opzichte van producenten betekent opwaartse druk op prijzen, en dat leidt tot inflatie. (betaalmuur)

VS en corona

Doen de VS het nou echt zo veel slechter dan de Europese landen? Als je de New York Times moet geloven is het een drama, maar die krant blaast alles op wat Trump zou kunnen hinderen in zijn herverkiezing. Enkele bronnen die het dodental in verhouding tot totale bevolking plaatsen:

Deze van Statista:

Probleem van deze bronnen is dat ze niet duidelijk zeggen wat ze verstaan onder ‘Corona-doden.’ In Nederland zijn veel mensen niet gediagnostiseerd, en zijn de gerapporteerde corona-doden waarschijnlijk een onderschatting van de werkelijkheid. Kortom: de zuiverheid van de rapportage beïnvloedt de rangschikking.

De Financial Times kijkt naar ‘buitengewone sterfte’ (excess mortality) zonder zich te bekommeren over doodsoorzaken. Als je naar die cijfers kijkt, doen de VS het beter dan Nederland, Spanje, België, VK, Zweden en natuurlijk Italië. (Grofweg hetzelfde beeld als in die twee andere grafieken,  overigens.) Maar – grote maar – het virus is daar nog niet uitgeraasd. En in Europa kan nog een tweede golf komen. Kortom: te vroeg om te oordelen.

Geduld

De hoogste baas van farmaceutisch bedrijf Merck twijfelt of er een vaccin tegen Corona kan zijn binnen 12-18 maanden, zoals de Amerikaanse regering wil. Hij zegt dat Merck, dat vele vaccins heeft ontwikkeld en op de markt gebracht, niet zijn handtekening onder zo’n deadline zou willen zetten. Dergelijke vaccins moeten op grote schaal klinisch getest worden, en dat is tijdrovend.

De belangrijkste adviseur van het Witte Huis zegt 18 maanden, op zijn vroegst.

Dat betekent dat de wereld nog minimaal anderhalf jaar in een kramp ligt. Dat is tot Kerstmis 2021.

IC-capaciteit

Het wordt warmer

Simon Kuper zette afgelopen weekeinde in de Financial Times nog eens op een rij waarom ‘Groene Groei’ een illusie is. We moeten kiezen: groei of groen. Allebei kan niet. De mensheid heeft in het verleden altijd groei boven groen verkozen.

Om een wereldwijde temperatuurstijging van maximaal 1,5º Celsius te bereiken moeten we onze CO2-uitstoot halveren, zegt IPCC. Maar onze CO2 uitstoot neemt nog steeds toe. En de wereldbevolking groeit intussen, 2% per jaar. En die wordt welvarender, dus zal meer energie verbruiken. Dus we moeten de uitstoot per eenheid BNP verminderen. Dat gebeurt wel, maar langzaam; het moet 10x sneller. Herbruikbare energie neemt toe? Ja, maar niet snel genoeg. We hopen dat we 30% van totale energieverbruik halen in 2050, maar het moet 60% zijn willen we dat doel van 1,5ºC halen, zegt IPCC. Europa vermindert zijn energie per eenheid BNP, jazeker – door productie te verplaatsen naar Azië. En vervuiling door transport per boot en vliegtuig wordt niet meegerekend. Onze infrastructuur – boten, vliegtuigen, vrachtwagens – is al gebouwd en zal nog zeker 20 jaar meedraaien. Goedkopere en efficiëntere energie betekent niet minder uitstoot, maar meer verbruik. Dit is altijd zo geweest. 80% van de mensheid heeft nog nooit in een vliegtuig gezeten, en verlangt daar hevig naar.

De enige manier om opwarming van de planeet te voorkomen is radicale gedragsverandering nu: verbod op vliegen, vlees eten en stadsuitbreiding. Een mega-recessie kan op die manier misschien de CO2-uitstoot ombuigen. Gaat het gebeuren? Geen enkel electoraat heeft ooit zijn stem uitgebracht op een lagere levensstandaard.  (Meestal citeer ik geen artikelen achter een betaalmuur, maar hiervoor maak ik een uitzondering. Ik kan slechts een slechte foto aanbieden, en wachten op een belletje van de juristen van de FT …)

 

 

Ossis

CORRECTIE 5/9 met dank aan lezer J. Rademaker:

Is democratie zoals die in Duitsland bestaat de beste vorm van bestuur? Slechts 31% van de Oostduitsers beantwoordt die vraag met ‘ja.’ Dat was twee jaar geleden nog 53%. Van de Westduitsers vindt 72% deze democratie prima.

In het oosten zegt 47% zich voornamelijk ‘Oostduitser’ te voelen, niet ‘Duitser’; in het westen voelt 44% zich eerder ‘Westduitser’ dan ‘Duitser.’ Meer dan een derde van de Oostduitsers voelt zich ‘tweederangs burger.’ Dit 30 jaar na de val van de muur, en 14 jaar onder een kanslier van Oostduitse afkomst.

44 jaar Sovjet-bewind was voldoende om honderden jaren geschiedenis uit de geheugens te wissen.

Europe Talks

Experiment van Die Zeit in 2016 was succes: laat Duitsers met Duitsers praten, zodat we allemaal een beetje uit onze bubbel komen. Hoe? Deelnemers beantwoorden per e-mail zeven politiek gevoelige vragen, en worden gekoppeld aan een andere deelnemer die er hele andere meningen op nahoudt. Het duo ontmoet elkaar hetzij in den lijve of via video chat. Naar keuze. Nu organiseert Die Zeit samen met de FT en nog 14 andere kranten hetzelfde voor heel Europa. (Geen Nederlandse krant, wel De Standaard in België. Maar u kunt gewoon inschrijven, ik heb het geprobeerd.) Ontmoetingsdatum: 11 mei. Al meer dan 21.000 deelnemers. (tip Th. Dubois)

Het Griekenland van de VS

… is de staat Nevada. BBP nog steeds 8% lager dan de piek, en zelfs 21% als je migratie meerekent – de staat heeft een hoog geboortetal en veel ‘immigranten’ mede dankzij Las Vegas. Werkloosheid relatief hoog, bevolking nog steeds schulden aan het afbetalen.