Mars

Sorry Greta, en Bill: of we er nou gaan wonen of niet – wat er nu op Mars gebeurt is weer zo wonderbaarlijk knap, dat we even stilstaan en ademloos bewonderen. De Perseverance is geland, en heeft ons nu de eerste geluiden van Mars toegezonden. Zo klinkt een bries op Mars (‘En wat de wind wil, zullen wij nooit weten’):

En onder de rover hangt een helicoptertje. Die hoeft maar één ding te doen: een paar rondjes vliegen. Het is een test. Maar dat is al ingewikkeld genoeg, gegeven de dunne atmosfeer, de ijzige temperaturen, en het feit dat hij alles zelf moet doen omdat de Aarde te ver weg is om hem ‘live’ te besturen. Ook bijzonder: het ding is opgebouwd uit commerciële componenten, zoals de Qualcomm Snapdragon 801 processor, en sensoren en andere dingen die in veel mobiele telefoons worden gebruikt.

 

Bubbels prikken

Als je een algoritme kunt maken dat lezers precies aanbiedt wat voor hen vertrouwd is – dan kun je ook een algoritme maken dat lezers een diversiteit aan meningen, inzichten en waarden geeft. Zo help je gebruikers om uit hun ‘bubbel’ te komen. Finse en Deense computer science studenten doen een poging zoiets te ontwerpen. Maar zelfs als je erin slaagt om ‘contrair nieuws’ te bezorgen, hoe krijg je de ontvangers zo ver dat ze het echt lezen?

Accu’s

Een oplaadbare batterij is een accu. Dat ding waarop uw telefoon draait is een accu. Hoedt u voor Anglicismen! Tot zover de preek.

Nieuwe ontwikkelingen in accu-research zijn aan de orde van de dag. Maar wanneer zijn ze klaar voor productie? IEEE Spectrum veegt een aantal persberichten en geruchten in de vakpers samen en verwacht serieus grote stappen dit jaar. Sectorkenners verwachten dat Tesla wil inzetten op accu’s met kathodes gemaakt van lithium-ijzer-fosfaat. IJzer in plaats van kobalt heeft voordelen. De kathodes kunnen sneller opladen en ontladen, en gaan langer mee dan gewone lithium-ion accu’s. En ijzer is minder controversieel (kobalt wordt vaak onder dubieuze omstandigheden gewonnen). Tesla wil ook de vorm van de cellen veranderen, van rond naar ‘prismatisch.’  Ten derde, denken waarnemers, wil Tesla ‘supercapacitors’ standaard inzetten. Die verhogen de reactiesnelheid van de accu’s.

Aan de andere kant in de accu zit de anode. Een startup in Engeland zegt dat zij een anode heeft ontwikkeld die het mogelijk maakt om een standaard lithium-ion accu in zes minuten op te laden. De anode zou in elke bestaande li-ion accu ingebouwd kunnen worden.

Tussen de kathode en de anode zit het elektrolyt. Mercedes-Benz heeft een joint venture gesloten met een Canadese energiecentrale om een nieuwe generatie lithium accu’s te ontwikkelen waarin het elektrolyt niet-vloeibaar en niet-brandbaar is.

Prima

Hartstochtelijk pleidooi voor gezichtsherkenning. ‘Ik wil dat mijn 9-jarige dochter wordt gevolgd als ze naar school wandelt. Ik wil een gezichtsherkenner bij Starbucks die geld van mijn rekening haalt als ik een koffie bestel. Ik wil aan boord vaan een vliegtuig stappen zonder weer te hoeven zoeken naar mijn instapkaart. Maar vooral wil ik dat moordenaars en terroristen worden herkend als ze op straat lopen en voordat ze weer dood en verderf zaaien.’

En privacy dan? Gezichtsherkenning is slechts één van de technologieën die onze privacy wegknabbelt. Denk aan onze zoekgeschiedenis, Facebook. En privacy is een betrekkelijk nieuwe uitvinding. Vroeger leefden mensen in het openbaar, met elkaar.

Denk aan de voordelen: gezichtsherkenning zal in de nabije toekomst ook mensen herkennen die een beroerte krijgen; kinderen die verdwaald zijn in het winkelcentrum; iemand die bezig is te verdrinken in het zwembad.

En overigens – we kunnen de technologie ook in ons voordeel gebruiken. Politieagenten in de VS dragen al camera’s, die net zo goed hun gedragingen registreren. Dat kunnen we met andere overheidsdienaren doen. Bestrijd de politiestaat door de volgers te volgen.

‘Ik ben een transhumanist. Ik geloof diep in mijn ziel dat technologie op het punt staat onze levens, onze samenlevingen en onze culturen dramatisch te veranderen, ten goede.’

Was getekend: Zoltan Istvan, ‘Republikeins kandidaat voor president 2020, schrijver van een science fiction boek ‘The transhumanist Wager.’

Metamateriaal

Ontwikkeling van materialen die op commando van hardheid en/of stijfheid kunnen veranderen. Structuur bestaat uit holle staken, die zijn gevuld magnetorheolische vloeistof, oftewel spul dat reageert op de sterkte van een omringend magnetisch veld. Als dat wordt veranderd, wordt het materiaal slap; maar het kan weer terugkeren naar de originele hardheid als het magnetisme wordt teruggezet. Wat heb je er aan? Ontwikkelaars zeggen: denk aan kleding die normaal zacht is maar bij inschakeling van het magnetisch veld opeens keihard wordt om een impact of een vibratie te absorberen. Een kogelvrij vest dus. Of beschermende kleding bij gevaarlijk werk.

Taaltopper

Simultaan vertalen is topsport. Bij de VN mogen ze maar max 30 minuten achtereen werken. Luisteren, vertalen in je hoofd en uitspreken in een andere taal is slopend. En iedere taal heeft zijn eigen zinsbouw. Oude grap: vertaler van Duits naar Engels valt stil, iemand vraagt wat er aan de hand is, en hij zegt: ‘Ik wacht op het Duitse werkwoord.’ Simultaanvertalers lossen dat onbewust op door ‘vooruit te denken’ over wat het werkwoord waarschijnlijk is, afgaande op context en wat vooraf ging. Baidu, de ‘Chinese Google,’ heeft nu software ontwikkeld die middels machine learning bijna simultaan kan vertalen – onder andere door ook ‘vooruit te denken,’ te gokken wat waarschijnlijk de complete zin is. Hij kan ook getraind worden in speciale onderwerpen – medisch jargon, voor een artsenconferentie bijvoorbeeld – om sneller en accurater te werken.

Hoe laat is het?

Amerikaanse radiostations die al bijna 100 jaar (sinds 1920) continu de exacte tijd uitzenden op 60 Khz dreigen slachtoffer te worden van bezuinigingen. Tijd om een charmant maar ouderwets instituut te begraven? Fans zeggen van niet. GPS signalen kunnen niet door dikke betonnen muren heen; veel horloges, wekkers en openbare klokken hebben geen internetontvanger.

Ze duiken overal op

Zoals iedere automobilist in Amsterdam weet: fietsers komen van alle kanten. Dit is nu wetenschappelijk bevestigd: studie concludeert dat camera’s in de zelfrijdende auto 35 graden moeten dekken om de meeste botsingen met voetgangers te voorkomen; maar 180 graden om fietsers te kunnen zien en op tijd de rem te activeren om een botsing te voorkomen.

Nieuw en verbeterd

Zipline is al sinds oktober 2016 bezig in Rwanda om bloed en plasma te leveren per drone, vanuit een centraal pakhuis, aan artsen en ziekenhuizen op afgelegen plekken. Het verzorgt nu al 20% van alle bloedtransporten in het land. Nu brengt het een sterk verbeterde drone in de lucht. Het ding kan binnen 1 minuut na ontvangst van een bestelling gelanceerd worden (dat was 10 minuten). 160 km radius met 1,75 kilo bagage, kruissnelheid 100 km/u. Daardoor kunnen er nu 500 in plaats van 50  vluchten per dag uitgevoerd worden. Omdat hij vleugels heeft en geen helikopterbladen, vliegt hij verder en sneller. Het nieuwe model is ook veel makkelijker te bouwen en te repareren. Zipline wil nu deze zomer ook in de VS beginnen, voor bezorging aan ziekenhuizen in dunbevolkte gebieden.

Beter boren

Aardwarmte is de ideale duurzame energiebron: niet afhankelijk van het weer dus constant; en dezelfde warmte kan in de zomer ook air conditioning leveren. Probleem is: de pijp in de grond slaan, honderden meters diep, is duur. Bedrijfje in Seattle, HyperSciences, ontwikkelt nu een boor die betonnen projectielen iedere twee seconden vooruit schiet waardoor de rots wordt verbrijzeld en de boor er sneller doorheen gaat. Tien keer sneller dan welke andere methode ook. Ook Alphabet (Google) ontwikkelt aardwarmtesytemen.