Besmettelijkheid

Studie over besmettelijkheid van Covid-19 zegt dat geïnfecteerden het meeste virus verspreiden in de eerste vijf dagen nadat ze symptomen beginnen te vertonen, zelfs als die symptomen mild zijn. Overdracht geschiedt vooral via neus en mond.

‘Ter vergelijking: de virushoeveelheid van Sars piekt na 10-14 dagen en van Mers na 7-10 dagen. Dit verklaart waarom de verspreiding van deze virussen werd verminderd door het vinden en isoleren van mensen met symptomen. Het verklaart ook waarom het zo moeilijk is geweest om Covid-19 te temmen, omdat die zich zo snel verspreidt in het beginstadium van het ziekteverloop.’

Leg dit naast een eerder bericht in The Guardian: 100% testen in Slowakije (alle 5 miljoen inwoners kregen een gratis test) heeft de verspreiding drastisch verminderd. Wie negatief testte kreeg een certificaat waarmee hij naar zijn werk mocht; wie positief testte moest 10 dagen in thuisquarantaine, met zijn huisgenoten. Vooral dat laatste heeft volgens artsen stevige vermindering teweeg gebracht van de verspreiding. De campagne ‘ontdekte’ 50.000 Slowaken met symptomen.

Is het misschien een idee om van de miljarden aan economische steun, die achteraf pleisters plakken, een paar honderd miljoen te investeren in 17 miljoen tests, die preventief werken?

Verloren stad

 

Op de oevers van de Tigris rivier in Irak zijn de resten gevonden van een stad uit het Bronzen Tijdperk. Daarin een paleis dat muren had van 7 meter hoog. Het land ligt normaal onder het water van het reservoir van de Mosul Dam, maar dat is door droogte geslonken. Het paleis is uit het Mittani Rijk, dat heerste in de 15de en 14de eeuw voor Christus.

Wat de ruimte met je doet

Scott Kelly (links) zat een jaar in het Internationale Ruimtestation. Bij terugkeer was hij 5cm langer, hij woog minder, en zijn darmflora was compleet veranderd. En een groot deel van zijn genetische samenstelling was zelfs veranderd. Langdurig leven in de ruimte veroorzaakt aanpassingen in het lichaam, zelfs op genetisch niveau. Scott heeft inmiddels zijn oude lengte weer, en zijn DNA is ook weer grotendeels in de oude toestand – maar 7% van zijn cellen zit nog op ‘ruimteniveau’ en is misschien permanent anders. Volgens NASA zijn dat de genen die betrokken zijn bij het immuunsysteem,  bij botvorming, de zuurstofverwerking en ook DNA-reparatie. Tegenover hem staat Mark, zijn identieke tweelingbroer, die op aarde bleef en dient als referentiemateriaal.

CORRECTIE (dank aan tip VincentDV): Dit artikel is inmiddels gerectificeerd. Er zaten nog al knoeperds van blunders in. Gelukkig was Livescience zo fair het ruiterlijk toe te geven en in een follow-up de juiste interpretaties te publiceren.

“We Were Totally Wrong About That Scott Kelly Space Genes Story
Brothers Scott (left) and Mark Kelly are the only identical twin astronauts in history.
Credit: Courtesy NASA Twins Study
On Monday (March 12), we published a story about astronaut Scott Kelly returning after a year in space with big changes to his genetic code, so much so that he was no longer his brother’s identical twin.

It turns out we got the story wrong in a big way. In the original story, we reported that 7 percent of Kelly’s genetic code had changed after his stint in space. But that enormous level of genetic change would mean Kelly went to outer space and came back a space alien: All humans share more than 99 percent of our DNA, and we share more than 98 percent of our DNA with chimpanzees, our closest living relatives.”

 

Golf of zigzag?

Wat ziet u in het grijze gebied: een lijn die golft of zigzagt? De ene dubbele golft, de andere zigzagt. Dat komt door de donkere gedeeltes van de lijnen. Bij de golvende lijn is de ‘bovenkant’ van de bocht zwart; in de lijn die een zigzag lijkt, is de rechterhelft van de curve zwart. En deze perceptie gebeurt alleen als er een grijze achtergrond is, niet een witte of zwarte. Wat gebeurt er in onze hersenen? We wisten al dat het brein verschillende mechanismes heeft om bochten en hoeken te herkennen. Kennelijk zitten die elkaar in de weg hier. Maar waarom? Daar is nog geen sluitend antwoord op. Theorie: als wit en zwart elkaar ontmoeten schept dat de illusie van een verticale lijn.

De eerste keer

Nederlandse kinderen beginnen later met sex. Op 18,6 jarige leeftijd heeft de helft van de jongeren tussen de 12 en 25 jaar geslachtsgemeenschap gehad. In 2012 was dat met 17,1 jaar het geval. Dat meldden de Rutgers Stichting en Soa Aids eerder deze week. Hetzelfde gebeurt in de VS: van de meisjes (vrouwen) tussen 15 en 19 heeft 42% wel eens sex gehad, volgens een peiling in de periode 2011-2015. In 1988 was dat percentage nog 51%. Voor jongens (mannen) daalde dat percentage van 60% naar 44%. Maar waarom? De Nederlandse enquete geeft geen antwoord. In de VS is de belangrijkste reden religieuze of morele bezwaren, gevolgd door ‘nog niet de juiste gevonden’ of ‘wil niet zwanger worden.’ In Japan werd deze vraag al eerder gesteld, meldt lezer J. Baggerman: daar zei maar liefst 36% van jongens tussen 16 en 19 dat ze sex ‘niet interessant’ of zelfs ‘onsmakelijk’ vonden, in 2010, een toename van 19% ten opzichte van twee jaar eerder. Van de meisjes vond 59% sex maar niks, en ook daar was er een toename: 12% ten opzichte van twee jaar daarvoor.

Onbedorven?

De vraag is hoe onbezoedeld door mensenhanden het regenwoud van de Amazone is. Greppels zoals deze, tot 4 meter diep en 11 meter breed, werden vorige eeuw ontdekt bij ontbossing. Duidelijk gemaakt door mensen, waarschijnlijk tussen de 1ste en de 15de eeuw. Maar archeologen hebben nu nieuw bewijs dat mensen al veel eerder, 4.000 jaar geleden, bosbranden startten om ruimte te maken voor landbouw of veeteelt. Daarvoor bestonden de bossen voornamelijk uit bamboe. De palmbomen zijn door mensen ingebracht, omdat ze zowel bouwmateriaal als voedsel opleveren. Dus hoe ‘oer’ is het oerwoud?

Diepzeevis heeft warm bloed

moonfish-4

De opah, of maanvis, is de eerste vis waarvan wetenschappers hebben vastgesteld dat hij warm bloed heeft. Hij leeft op 400 meter diepte, waar het koud is; door een warme bloedsomloop is hij kennelijk in staat zijn lichaam warmer te houden dan de omgeving.

Voorzichtig met melk

Meer dan twee glazen per dag is schadelijk voor vrouwen, zegt Zweedse studie. Twee keer zo grote kans op vroegtijdig overlijden en – oh ironie – meer kans op botbreuk. Wellicht door galactose, een suiker die in melk vorkomt. Studie volgde vrouwen 20 jaar. Een groep mannen werd 11 jaar gevolgd, maar daar was geen toename in mortaliteit te bespeuren. PS gefermenteerde melkproducten als kaas en yogurt waren wel goed voor vrouwen.

Deze al gezien?

untitled-5

Hendrick van Anthonissen, ‘Scheveningen strand,’ 1641. Het Fitzwilliam Museum in Cambridge ontdekte de walvis bij het verwijderen van vernis.

Financiering voor behoud regenwouden is rond

61 miljoen hectare. Dat is zestien keer Nederland. Ruim anderhalf keer Duitsland. Dat is het oppervlak van regenwouden in het Amazonegebied waarover het World Wildlife Fund een natuurbehoud-afspraak heeft gesloten met de regering van Brazilië. Nieuw hieraan is dat er deze maand een fonds van $215 miljoen is opgezet dat langdurige en hopelijk permanente  bescherming mogelijk moet maken.