Little Richard

Prachtige herinnering aan Richard Penniman, 1932-2020. Wat een hard leven … En u hebt er vast op gedanst, keurig lied, maar dit was de originele tekst:

‘Tutti frutti, good booty/If it don’t fit, don’t force it/Make it greasy, goes in easy.’

Verwende kinderen

‘Een zuur soort agressiviteit, die vroeger maar zelden te horen was, is naar boven komen drijven en vergiftigt het publieke leven. Deze vrije uiting van meningen komt voort uit een diepe vijandigheid tegen het hele Europese project en weerzin tegen de mensen die dat project managen. Maar hij komt ook uit een soort zorgeloze lichtzinnigheid, een onbekommerd idee dat het geen kwaad kan om de boel eens een beetje op te schudden, dat je gewoon alles moet kunnen zeggen. Ze zullen zich verdedigen door te zeggen dat ze echte, pure Britse lef tonen. Maar geen seconde staan ze er bij stil hoe zwaar bevochten deze vrijheid is. Ze zijn de lamlendige kleuterkinderen van zeventig jaar vrede.’ – Ferdinand Mount, schrijver en columnist.

Amerikaanse eeuw

Historicus Adam Tooze zegt dat Trump niet het einde van de Amerikaanse hegemonie inluidt met zijn ruziezoekerij en isolationisme. De twee pijlers van Amerikaanse wereldmacht zijn nog even sterk als voorheen: de dollar is de wereldmunt zodat de VS ongestraft kan blijven lenen; en het leger is nog steeds enkele keren groter dan alle concurrenten. ‘Wat weg is, is de Amerikaanse democratie als rolmodel voor politiek. Dit is wel een historisch keerpunt. Trump sluit het hoofdstuk dat begon met Woodrow Wilson (…) Honderd jaar later is Trump de verpersoonlijking van de corruptie, het cynisme en de ordinaire domheid die nu de Amerikaanse politiek overheersen. Dit is een radicale breuk tussen de structuren van de macht en hun politieke aansturing.’ Talloze voorbeelden van de manieren waarop de VS onder Trump hun macht nu gebruiken.

‘De octopus! De octopus!’

Deze recensie begint met de beschrijving van een Japanse prent uit 1815 met begeleidende tekst, waarop een naakte vrouw te zien is die wordt omtakeld door een octopus die haar met cunnilingus bedient – haar beft, zogezegd – terwijl zij uitroept: ‘U nare octopus! Uw zuigen aan de mond van mijn baarmoeder doet mij naar adem happen! Ah! Ja … ja, … daar! Met de zuignap, de zuignap! Tot vandaag noemden mannen mij de octopus! Een octopus! Hoe doe je dat? … Oh! Grenzen en grenzen voorbij! Ik ben verdwenen!’ Voordat u nu walgend naar de ‘unsubscribe’ knop reikt, wil ik u laten weten dat ik citeer uit een recensie van de London Review of Books. Dus voordat u mij afschrijft, zeg ik: “If I err, I err in good company.”  Waar dit dan allemaal toe dient? Als u nu eens rustig gaat zitten zal ik het uitleggen. De octopus is een fenomenaal beest. De grootste weegt bijna 50 kilo en heeft tentakels van zes meter, maar kan zich door een gat wurmen dat niet groter is dan zijn oog. Ze hebben net als wij een centraal zenuwstelsel, maar tweederde van de neuronen zitten in de tentakels. Oh nee, armen: octopussen (octopi? octopus?) hebben geen tentakels maar armen. Die armen denken dus voor zichzelf.  Ze kunnen problemen oplossen, leren van ervaringen, naäpen en misleiden. “Hun intelligentie lijkt op de onze, en is totaal anders. Als we willen weten hoe het zou zijn om een intelligent buitenaards wezen tegen te komen, dan moeten we een gesprek aanknopen met de octopus.” Octopussen zijn fascinerend voor ons mensen, ‘niet vanwege een gedeeld verleden, of verwantschap, maar omdat evolutie heeft besloten het brein twee keer op verschillende plaatsen te bouwen.’ Ik kan nog wel even doorgaan – maar lees deze recensie.

 

Al Quaida en IS

Waarom Al Quaida het Westen aanvalt, en IS de dictaturen in het Midden-Oosten. Waarom er zoveel oud-werknemers van Saddam Hoessein in IS werken. Wie IS tot nu toe allemaal hebben gesteund: Iran, Qatar, Saoedie-Arabië, Turkije en zelfs Bashar al-Assad. Waarom IS andersdenkende – gematigde – Moslims net zo verwerpelijk vindt als Christenhonden. En meer. Een leerzame bespreking van drie boeken over IS en Al Quaida, door BBC presentator Owen Bennett-Jones.

Leeslijst

Satoshi Nakamoto

Een verhaal over de vermeende bedenker van Bitcoin, de Australiër Craig Wright, wiens huis en kantoor in december werden doorzocht door politie. Leest als een thriller, maar veel te lang. Andrew O’Hagan was de ghostwriter van Julian Assange, en werd gevraagd om de biografie van Wright te schrijven en heeft met hem gesproken. Wright wordt omgeven door mannen die geld aan hem willen verdienen. Maar het laat nog steeds vragen onbeantwoord.

Boris op de pijnbank

JOHSONDe charme van Boris Johnson heeft ook de Lage Landen veroverd. Dus het is goed een tegengeluid te laten horen. Essayist Heathcote Williams verzamelt beschikbare literatuur en concludeert dat Johnson klimaatontkenner is, ‘oneerlijk, hypocriet, incompetent, racistisch, gewelddadig, en een onvermoeibare pocher’ en dat hij ‘tomeloze en vaak wrede ambitie koppelt aan elitarisme en furieus reageert als hij wordt tegengesproken.’ Inderdaad, dit is polemiek van de eerste orde, net zo goed gericht op effectbejag als overreding. Maar interessant is de motivatie: Boris Johnson is de meest populaire pleitbezorger van Brexit. En Williams is een zeldzaamheid: een Britse intellectueel die zonder gene pro-EU is. Hij noemt de EU ‘anti-koloniaal, non-agressief en niet oorlogszuchtig’ en een plek waar ‘met kennis van zaken over het milieu wordt gepraat.’

De moord op Litvinenko

Nieuw boek put uit dossiers die opperrechter Robert Owen gebruikte om te concluderen dat Alexander Litvinenko ‘sterk waarschijnlijk’ is vermoord in opdracht van de Russische geheime dienst, ‘waarschijnlijk met goedkeuring’ door president Poetin. Litvinenko kreeg hoog radioactief polonium in zijn thee, in het Millenium Hotel in Mayfair, Londen in 2006, bij de derde poging door ex-collegaspionnen. Het boek zit vol passages die tot nadenken stemmen. Het cynisme van premier Cameron die handel met Rusland belangrijker vond, totdat Poetin de Krim bezette. De corrumpering (is dat een woord?) van Londen, door vluchtend geld. Deutsche Bank heeft berekend dat er iedere maand €1,4 miljard Engeland binnenstroomt zonder dat het in de officiële statistieken wordt opgenomen, de helft van dat bedrag uit Rusland. De schaamteloosheid waarmee de Britse politiek probeert de rechterlijke macht tegen te werken. De ongebreidelde wansmaak van poenerige Russen in Londen. VK lijkt een beetje op het Zwitserland van de vorige eeuw: een speeltuin voor dictators, oorlogsmisdadigers en bandieten met geld.

‘Bin Laden was gevangene van Pakistan’

Volgens onderzoeksjournalist Seymour Hersh rammelt het verhaal van de Amerikaanse (Obama) regering aan alle kanten. Osama bin Laden werd al sinds 2006 gevangen gehouden door het Pakistaanse leger; ze wilden het geheim aan de VS prijsgeven op het moment dat ze er de juiste prijs voor konden krijgen. De chefs van het Pakistaanse leger en de inlichtingendienst hielpen persoonlijk de Amerikanen bij de operatie in 2011. De Amerikanen vonden hem niet door koeriers te volgen; de lokatie werd verraden door een gedeserteerde Pakistaanse spion in ruil voor een groot deel van de $25 miljoen die de VS hadden uitgeloofd voor de gouden tip. Bin Laden was ernstig ziek toen hij werd gedood. De opdracht was niet om hem gevangen te nemen, maar te doden.