Bzzzzzt

Een paar elektrische schokken en het geheugen van de oudjes gaat met sprongen vooruit. Vier dagen schokjes, via elektroden op de schedel, met een klein elektrische stroompje levert een maand beter geheugen op, in mensen van 65 en ouder. Kort en lang geheugen! Afhankelijk van waar op de schedel de stroompjes werden toegediend.

Groen

Bezorging aan huis is schoonst met een drone of een elektrische fiets. Nogal wiedes. Maar het verschil met een dieseltruck is indrukwekkend: 94% minder CO2.

Nog meer methaan

De hoeveelheid methaan in de atmosfeer – het onderbelichte broeikasgas – stijgt sinds 2007 sneller dan voorheen, en wetenschappers hebben er niet een sluitende verklaring voor. Er zijn meerdere soorten methaan – die van gas- en oliewinning heeft een andere moleculaire structuur dan die welke uit de microben komen die leven in graslanden, vuilnisbelten en in de maag van vee. De hoeveelheid methaan is dus toegenomen, maar de samenstelling is anders. Meer uit natuurlijke bronnen, minder uit gas en olie. En dat leidt tot de theorie dat stijgende temperaturen de uitstoot door microben aanwakkeren – en zou een klassieke vicieuze cirkel zijn. Opwarming veroorzaakt opwarming veroorzaakt opwarming. Maar voor deze theorie is nog geen bewijs.

PS in het artikel over mega-methaanuitstoters, gisteren, stond geen link naar de bron. Excuses. Bij deze alsnog:

Washington Post.

Oversterfte

Nederland is niet het enige land dat zich afvraagt: wat is oversterfte?

Een reden kan liggen in de definitie, denken datawetenschappers. ‘Het aantal geregistreerde sterfgevallen vergeleken met de verwachte sterfte,’ waarbij de verwachting is gebaseerd op – bij voorbeeld – het gemiddelde van de afgelopen vijf jaar. Bij een verouderende bevolking is dat niet handig: immers, de gemiddelde leeftijd is nu hoger dan in de afgelopen vijf jaar, dus meer mensen zijn in de buurt van hun levenseinde. ‘They found that comparing deaths to average mortality in previous years consistently underestimated the number of expected deaths, and so overstated excess deaths1.’ (cursief door mij).

Lange bespreking van pogingen door o.a. The Economist om met nieuwe modellen te berekenen hoe veel slachtoffers het virus nu werkelijk heeft opgeëist.

Aandachtspunt

Waar moet je op letten als je het nieuws uit de COP26 klimaattop volgt? Tijdschrift Nature heeft een gedegen artikel – met verhelderende, bewegende grafieken. De top is een succes, zegt Nature, als er goed gedefinieerde beleidsvoornemens komen, van overheden, om (…) alle energiecentrales te sluiten die op steenkool draaien; auto’s op fossiele brandstoffen geleidelijk van de weg te halen, en te investeren in technologie voor schone energie.

Heeft al dat vergaderen door overheden ooit iets opgeleverd? Het korte antwoord: Ja. Volgens Climate Action Tracker (CAT) hebben alle maatregelen sinds het Akkoord van Parijs in 2015 ertoe geleid dat de wereld in 2100 niet 3,6ºC warmer zal zijn dan in 1800, maar 2,9ºC. De meest recente beloftes, indien uitgevoerd, zouden die piek terugbrengen tot 2,4ºC. En als alle 131 landen die ‘net-zero’ hebben beloofd of besproken (!) daadwerkelijk hun beloftes zouden inlossen, zou de planeet niet meer dan 2ºC warmer worden.

Waarom makkelijk ….

… als ‘t ook moeilijk kan? Experiment illustreert hoe mensen die naar een oplossing zoeken, instinctief eerder kiezen voor toevoegingen dan voor verminderingen – ook als het wegnemen leidt tot een beter product/idee/project. (tip N. Huijzer)

Slapen!

Mensen tussen de 50 en 70 jaar oud die steevast zes uur per nacht of minder slapen, hebben 30% vaker dementie op latere leeftijd. Studie over een periode van 25 jaar van 521 mensen, uit een totaal van 7.500.

Gevaarlijk?

Is een Covid-vaccin gevaarlijk? Ik ben een leek, dus ik ga het niet zeggen. Mijn eerste vraag is altijd: wie is de bron? Ik ga af op bronnen die in het verleden hun betrouwbaarheid hebben bewezen. Zo eentje is het tijdschrift Nature. Dat zegt:

— De vaccins van Moderna en Pfizer, allebei mRNA vaccins, veroorzaken ‘niet-ernstige’ reacties, zoals een stijve arm of hoofdpijn, bij een ‘significant’ percentage van de geïnjecteerden. Dat is meer dan bij de gewone griepinjectie. Misschien omdat het mRNA Covid-19 vaccin een sterkere immuunrespons oproept.

— Een heel klein aantal mensen heeft ernstige allergische reacties. Deze zijn ‘uiterst zeldzaam’ en niemand is er aan overleden. Minder dan 5 per miljoen gevaccineerden had een ‘anafylactische’ reactie na een mRNA injectie. Voor het Astra Zeneca vaccin: 30 reacties na 3 miljoen vaccinaties.

— er zijn nog geen doden gemeld als gevolg van Covid-19 injecties. Maar dat is extreem ingewikkeld vast te stellen, als het overlijden dagen of weken na de injectie plaatsvindt, vooral bij oude of kwetsbare ontvangers.

Bacteriën coderen

Wetenschappers zijn er in geslaagd om het genoom van een bacterie te ‘programmeren’ middels elektrische schokjes. Als proeve van bekwaamheid programmeerden ze een serie bacteriën die samen de zin ‘hello world’ weergaven. Hoe het precies werkt is na dit korte artikel nog niet duidelijk. Maar voordelen: de bacteriën geven de code door aan hun afstammelingen. Zo zou je geheime teksten eindeloos kunnen bewaren?

Een lange reis …

Paaseiland ligt 3.686 km vanaf de dichtstbijzijnde kust, van Chili. Naar Colombia is het maar liefst 4.895 km hemelsbreed. Dat is ongeveer de afstand die je moet wandelen van Ierland naar de Cote d’Azur. DNA-onderzoek had in 2014 al vastgesteld dat de eilandbewoners nageslacht hadden verwekt met bezoekers uit Colombia, naar schatting in 1380. Nu blijkt dat de pre-Colombiaaanse zeilers nog veel verder waren gegaan: hun DNA is nu ook gevonden in de huidige bewoners van de Marquesas Eilanden, Frans-Polynesië; dat is ruim 7.300 km. Afgaande op de lengte van de DNA-strengen schatten ze dat het contact nog veel eerder had plaatsgevonden, tussen 1150 en 1230. Het zijn dus niet kleinkinderen van ‘Colombiaanse Paaseilanders.’