Dubbelcheck

‘De mensheid maakt ieder jaar 1.000x meer transistors dan korrels graan en rijst geoogst bij elkaar.’ Daar geloof ik helemaal niets van,’ schrijft lezer R. Egging verontwaardigd. ‘Een beetje gevoel voor getallen, eventueel gesteund door het lezen van “freakonomics.” Sommetje: Stel dat we, een hele lage schatting, voor ieder aardbewoner 10 korrels graan en rijst per dag produceren. 3650 per jaar. Geloof je dat we 3,5 miljoen transistors per jaar produceren, per aardbewoner?’

Het lijkt inderdaad ongelooflijk. Eens even rekenen. De wereld rijstoogst is 700 miljoen ton per jaar:  dat is 700.000.000.000 kilo. Er gaan 33 rijstkorrels in een gram; dus 33.000 per kilo;  dus 700x 33.000x 1.000.000.000 (één miljard): Dat is 23 biljoen rijstkorrels.  (duizend miljard).

Nu het artikel.

‘Het eerste geïntegreerde circuit voor massaproductie was de Intel 4004 met 2.300 transistors uit 1971. Nu heeft een CPU miljarden transistors, die elk 10.000 x sneller zijn.’

Dus iedere CPU heeft minimaal 2 miljard (‘billions’) transistors.  Volgens Wikipedia werden er 635 miljard halfgeleiders geproduceerd in 2018. Dus 1,3 miljard biljoen transistors …

(Rekent u dit vooral na

De Bicker is een hopeloze alfa.

Sint) 

De transistor wordt 60

‘De mensheid maakt nu meer transistoren per jaar dan dat zij korrels graan en rijst produceert.’ Fabrikanten verwerken nu voor $300 miljard per jaar transistoren in van alles, 20-50% meer dan wordt uitgegeven aan onderdelen voor de verbrandingsmotoren die vrijwel alle transport van de mensheid mogelijk maken. Een machine efficiënter maken leidt niet tot minder kosten (brandstof, uitstoot) maar tot meer gebruik. Deze ijzeren wet is al sinds het gebruik van steenkool zichtbaar. Moderne vliegtuigmotoren zijn drie keer zo energie-efficiënt als de eerste machines – en dat leidde tot een verviervoudiging van het verbruik van kerosine. Dezelfde wet is ook van toepassing op de ‘logicamachines’ die transistoren heten, en dit jaar hun 60ste verjaardag vieren. Efficiëntie is in de afgelopen 60 jaar vermiljardvoudigd. Een miljard keer efficiënter geworden. Dat komt onder andere doordat de logicamachines in één opzicht verschillen van ‘energiemachines:’ ze zijn niet onderworpen aan de wetten van thermodynamica – wrijving, zwaartekracht, inertia. En Moore’s Law (capaciteit van transistoren vedubbelt elke twee jaar) is nog niet klaar. De transistoren worden niet alleen fysiek kleiner maar ook slimmer zodat ze sneller kunnen rekenen. In de jaren ’60 kon je voor $1.000 één berekening per seconde kopen. In 2000 kocht 10.000 berekeningen per seconde voor één dollar. Nu koop je met die dollar een miljard berekeningen per seconde.