Nous en wijsheid

We zijn op het verkeerde pad als we denken dat we het virus moeten ‘bestrijden’ en ‘overwinnen.’ Dat zijn militaire analogieën. Een virus is onderdeel van de natuur, net zoals wij zijn.

Dit zegt Norman Doidge, psychiater en auteur in een lang artikel dat van begin tot einde hout snijdt en dat ik geen recht kan doen met een samenvatting. Een paar voorbeelden: ‘We houden vol (met ‘strijden’ tegen de natuur) omdat de Natuur, zoals wij die nu hebben gedefinieerd, zo angstaanjagend is dat we bereid zijn om de bijwerkingen van onze oorlog over het hoofd te zien, als we maar overwinnen.’

Ons idee van ‘vechten’ leidde bijvoorbeeld tot antibiotica, die we zo veel gebruikten dat we nu kwetsbaar zijn voor andere besmettelijke ziekten en complicaties zoals sepsis.

‘De wetenschap begint met ons goede dingen te brengen, en dan extrapoleren we als zotten, zo ver dat we denken dat we de natuur kunnen overmeesteren – en dat voedt ons gevoel van superioriteit. Maar in plaats van verlangen, intellectuele hoogmoed, impulsiviteit, hebzucht en onze ontkenning van de dood te temperen (wat wijsheid zou doen) wakkert wetenschap die juist aan.’

De oude Grieken zagen ons als onderdeel van de natuur, niet als tegenstander. ‘Dus Hippocrates leerde dat de heelmeester moest proberen te genezen in samenwerking met de natuur, met de patient (geest, lichaam en ziel) en de familie van de patient.’

Lockdowns richten veel meer schade aan dan dat ze besmetting voorkomen, zegt Doidge. (Dit ga ik niet uitgebreid citeren maar hij levert overvloedig voorbeelden.) Zelfs in Nieuw-Zeeland is het virus doorgedrongen.

Dus wat dan wel?

‘In plaats van te vragen hoe we infecties bestrijden, zouden we moeten vragen: “hoe overleven we infecties?”‘

Kort samengevat – opnieuw, veel te kort-: in plaats van het lichaam te helpen te vechten tegen virussen en infecties, zouden we het lichaam moeten leren niet meteen in de overdrive te gaan tegen dat soort bedreiging. Veel patiënten overlijden niet door het virus maar door de reactie van het lichaam op het virus. ‘Coöperatieve co-existentie,’ is het doel.

Wij weten niks, op de belangrijkste vragen heeft de mens nog niet eens een antwoord (Wat is het heelal? Wat is leven? Wat is bewustzijn?), dus waar halen we de ootmoed vandaan om te denken dat we de natuur kunnen bestrijden …?

(tip J. Hemmer)

PS bewaar de link, en neem een rustig moment om het hele verhaal te lezen.

Hitler’s gebit

Berlijn werd in mei 1945 veroverd door het Russische leger. Maar ze konden Adolf Hitler nergens vinden. Die had op 30 april zelfmoord gepleegd, en zijn lichaam was gecremeerd door zijn staf. Het enige wat nog herkenbaar was, was een kaak en enkele tanden en een kroon. Met hulp van de tandartsassistente en de orthodontist van patiënt Hitler werd het gebit het bewijs dat Hitler inderdaad dood was. Maar Josef Stalin besloot dat dit geheim moest blijven; de wereld moest blijven denken dat Hitler op de vlucht was geslagen. Zelfs maarschalk Zhukov, hoofd van de Russische krijgsmacht tegenover wie de Duitsers in Berlijn capituleerden, werd door Stalin in het duister gehouden. De tandartsassistente en de orthodontist werden gearresteerd en in goelag-kampen opgeborgen. (Pas bij een bezoek door Duits bondskanselier Konrad Adenauer 1955 werden zij en andere Duitse gevangenen vrijgelaten.) Stalin overleed in 1953 maar pas in 1965 publiceerde Elena Rhevskaya de waarheid. Zij was een bescheiden vertaalster die in die cruciale weken in het voorjaar van 1945 het hele proces van de verificatie van Hitler’s lijk had meegemaakt en genotuleerd.

Democratie

Veel te lange bespreking van allerlei boeken over de crisis in ‘democratie’ in de wereld. Lees alleen de laatste alinea’s. Wel een paar interessante gedachten. ‘Goed bestuur is niet onlosmakelijk verbonden met democratie; veel van wat wij aan democratie toeschrijven kan ook historisch toeval zijn, plaats- en tijdgebonden.’

‘De meest belangrijke activiteit van democratie is niet stemmen, maar normen vastleggen voor het oplossen van meningsverschillen.  Vertegenwoordigende lichamen, met hun bonte collectie deelnemers, hun ritualistische regels voor toespraken en besluitvorming, doen voor hoe je zoiets ingewikkelds moet doen. Zeker als ze in het centrum van de belangstelling staan.’ Beleid formuleren zouden we ook best zelf kunnen,  met onze smartphones, sociale media en onbeperkte toegang tot informatie. ‘Maar Twitter kan die voorbeeldrol van het parlement niet overnemen. KabelTV ook niet. Referenda niet; rechtbanken, internationale organisaties, mensenrechtengroepen, en de vrije markt ook niet.’

Wie heeft er schuld? De theorie van John Dunn, politicoloog aan Cambridge: politicologen, sinds het einde van de Koude Oorlog in 1989. ‘Als we waren ingemaakt door de Sovjet-Unie hadden we misschien nog wat soul-searching gedaan, maar in plaats daarvan heeft ons succes ons zelfgenoegzaam, lui en verzadigd gemaakt.’ De referenda van Cameron die het VK bij de afgrond brachten, de naïeve verkiezingen in Egypte in 2011 die de prille democratie meteen de nek omdraaiden – de politieke deskundigen waarschuwden niet of nauwelijks.