52 Dingen

Tom Whitwell publiceert ieder jaar ’52 dingen die ik dit jaar heb geleerd.’ Ieder jaar weer briljant, vaak hilarisch. Hier een wat uitgebreidere versie, met bronnen, voor het weekeinde. (Klik voor de complete lijst op ‘lees meer.’)

Een nieuw voorstel om vervelende mensen van sociale media te verwijderen: ‘heavenbanning.’ Je gooit ze er niet uit, nee, je vervangt al hun volgers door slijmende AI’s die het voortdurend met ze eens zijn en ze bedelven onder de complimenten. Echte mensen kunnen niet met ze communiceren.’ HIER

Dat verdient sowieso al een prijs voor het beste nieuwe woord van 2022.

Countthings is een succesvolle app die …. dingen telt. Zoals dit, of dit, of dit …..:

37% van de wereldbevolking heeft nog nooit het internet gebruikt. HIER

Datacenters zullen 29% van alle elektriciteit van Ierland gebruiken in 2028. (een waarschuwing voor Nederland) HIER

40% van alle zeescheepvaart is bezig fossiele brandstoffen te vervoeren.  Meer duurzame energie betekent minder scheepvaart (en dat is één van de grootste bronnen van broeikasgassen). Van Bill McKibben.

Een ‘deep learning’ computer die 85.000 paar ogen heeft gezien kan mannelijke pupillen onderscheiden van vrouwelijk – maar niemand weet hoe. HIER

A4

Waarom meet een vel A4 nu toch in vredesnaam 210×297 millimeter? Waarom niet gewoon 2×3? 200×300? Dat komt door de wortel van twee.

Soeverein

Branko Milanovic, Amerikaans econoom van Servische geboorte, publiceert de stelling: ‘misschien wil Poetin iets heel anders.’ In hink-stap-sprong erdoorheen:

‘Landen en hun leiders willen twee dingen: soevereiniteit en welvaart. (…) Probleem is dat die twee communicerende vaten zijn. Landen kunnen alleen maar rijker worden als ze minder soeverein worden, namelijk geïntegreerd in de wereld. (…)’

Hij noemt België en Noord-Korea als extremen.

‘Stel nu eens dat ze (Poetin en zijn elite) tot de volgende conclusie zijn gekomen: de pogingen om te verwestersen sinds Peter de Grote zijn mislukt.’  Landen als Finland en Polen werden losgelaten, Russen kregen meer autonomie. ‘Dit leidde uiteindelijk tot het uiteenvallen van het land in 1992. Daarna importeerde het liberalisme, ook uit het Westen, met als resultaat een dramatische verarming van de bevolking, stijgende mortaliteit en zelfmoord, en de diefstal op verbluffende schaal van waarde die door miljoenen was gecreëerd. In die periode volgde Rusland het Westen, had geen eigen initiatief. Militaire bases in Kyrgyzstan werden aan de VS gegeven; ze kregen er niets voor terug. Rusland accepteerde beperkte uitbreiding van NAVO, en kreeg uitbreiding tot aan zijn grenzen. Het werd lid van Europese organisatie maar kreeg het alleen maar kritiek over zich heen;’  etc.

Zo bezien zijn de kosten van sancties de prijs van soevereiniteit. En hoe duurder de vrede, hoe moeilijker het voor de leiders na Poetin wordt om ermee in te stemmen; dus zullen ze geen vrede kunnen sluiten; en zo beklijft de geïsoleerde soevereiniteit, als Euraziatische eenling, die Poetin voor generaties wil vastleggen.

Hoe doe je dat, oorlog?

‘Je bent een 22-jarige Oekraïner die net een Kalashnikov in de handen gedrukt heeft gekregen, vier magazijnen met elk 30 patronen, een helm en een kogelvrij vest. Vorige week studeerde je architectuur aan de Nationale Universiteit van Kiev. Nu sta je vooraan. Een officier telt af en legt een hand op de schouder: “Jij bent leider van een schuttersteam.” Hij wijst naar de drie volgende mensen in de rij. “Dat is je team.”‘

Ex-marinier (‘combat leader in the US Marine Corps’) geeft basiscursus vechten. Adembenemend.

Swift

Als u wilt weten wat dat nou precies is en doet. Handleiding voor leken.

Logistiek

Rusland kan wel West-Europa aanvallen, maar ver zullen ze niet komen. Het Russische leger is, veel meer dan de legers van Europese landen of de VS of China, afhankelijk van treinen voor de aanvoer van ammunitie, eten – alles. Omdat het land zo enorm groot is, is de logistiek gebouwd rond het spoor. Maar het Russisiche spoor is breder dan dat van de rest van Europa (en weer iets smaller dan het ‘Iberische’ spoor. Alleen voormalige Sovjet-republieken zoals de Baltische landen – en Oekraïne – hebben dat spoor. Er loopt slechts één zo’n lijn tussen Wit-Rusland en Polen. Zegt deze website over oorlogsvoering.

Dik

Waarom worden sommige mensen dik en andere niet? De consensus: te veel calorieën. Wie meer calorieën inneemt dan hij of zij verbrandt, wordt dikker. Groep geleerden vraagt nu opnieuw aandacht voor een andere benadering. In 1954 al zei een Amerikaanse nutritionist: ‘Overgewicht wijten aan ‘te veel eten’ is ongeveer zo zinnig als alcoholisme toeschrijven aan ‘te veel drinken.’ Anders gezegd: deze benadering adresseert niet de vraag: waarom?

‘Obesitas is niet een onbalans in de energievoorziening; maar een hormonale en constitutionele onbalans; een verkeerde regulering van de stofwisseling en de opslag van vet, van het opsplitsen van brandstoffen. Dit zijn hormonale reacties op de signalen die insuline geeft, en insuline reageert primair (hoewel niet exclusief) op de koolhydraten in het dieet. Daarom heet deze benadering ‘het koolhydraat-insuline model,’ aldus dit artikel.

‘De consequenties zijn simpel en verstrekkend. Mensen worden dik omdat (…) de koolhydraten in hun dieet – zowel de kwantiteit als de kwaliteit – een hormonale omgeving creëeren waarin vet zich ophoopt.’

We weten dat insuline bloedsuiker reguleert (als de productie van insuline afneemt, of de kwaliteit vermindert, veroorzaakt dat diabetes). Maar insuline doet dat deels door de opname van vet door vetcellen te stimuleren, en het vasthouden ervan. Vetcellen reageren extreem gevoelig op insuline.

Je kunt afslanken door niet minder calorieën te eten, maar door de omloop van insuline te verminderen. En dat doe je het meest effectief door koolhydraten – suiker, aardappels, graan, etc – te vervangen door vet. Dit dieet is het meest bekend geworden door Robert Atkins maar de hypothese bestaat al 200 jaar.

Het punt van deze hernieuwde campagne? ‘Onderzoek naar obesitas en diabetes-2 schiet niet op, want wordt gehinderd door de focus op calorieën.’

Jargon

Vijf voorbeelden van jargon onder computer programmeerders. (In het Engels, want Amerikanen zijn nu eenmaal veel grappiger en creatiever in dit soort dingen dan wij.) Bikeshedding:  eindeloos vergaderen over de kleur die het fietshok voor de werknemers moet krijgen, waardoor niemand ooit aan het echte werk toekomt. Yak shaving: heel veel tijdrovende en op het oog zinloze dingetjes afmaken, die uiteindelijk toch wel allemaal bijdragen aan het uiteindelijke doel. Rubber ducking: gebaseerd op een programmeur die collega’s hielp door altijd een geel badeendje bij zich te dragen. ‘Explain it to the rubber duck,‘ zei hij als iemand was vastgelopen. En wat er vaak gebeurt: als je je probleem zelf in woorden moet uitdrukken, ontdek je zelf waar de logische fouten zitten. Verder: the bus factor, en dogfooding.

Organen kweken

Stamcellen van de huid van een menselijke foetus zijn geïnjecteerd in het embryo van een aap. Wat moeten we daar nou van vinden? Dat is toch luguber, op zijn minst? Website ‘Practical Ethics’ van Oxford U. bespreekt. Met verwijzingen naar de film Planet of the Apes (1968, astronauten keren terug na lange reis en ontdekken dat apen de directie hebben overgenomen van mensen) en de roman Never Let Me Go van Kazuo Ishiguru (waarin klonen van mensen worden gefokt op boerderijen om organen te leveren voor transplantaties). Moeten wij organen van beesten transplanteren? Waar ligt de grens tussen mens en dier? Wat staan wij toe? Voorstel in dit essay: als er levende ‘chimera’s’ gemaakt worden, moeten eerst de cellen worden uitgeschakeld die de ontwikkeling van menselijke hersenen veroorzaken; en twee, de eerste chimera’s zouden bestudeerd moeten worden, in groepen, om te zien hoe ver ze cognitief zijn ontwikkeld, en hoe goed ze kunnen communiceren. ‘Oftewel, hun morele status zou moeten worden vastgesteld voordat ze worden behandeld als gewone dieren.’

Maar hoe ethisch is het kweken van organen voor donatie überhaupt, vragen de schrijvers zich af. In Australië is een derde van de ‘gehandicapte levensjaren’ terug te brengen tot leefgewoontes – drinken, roken, zitten – die kunnen worden afgeleerd.  In datzelfde land heeft maar een derde van de inwoners een donorcodicil getekend.

GameStop

Eindelijk kan er weer een beetje gelachen worden op Wall Street. Dat is de strekking van deze analyse van Matt Taibbi, financieel journalist wiens stijl wel eens wordt vergeleken met die van Hunter Thompson.

Onderwerp: GameStop. Amateur thuisbeleggers, met een forum op Reddit, kopen aandelen in dit obscure bedrijfje en jutten elkaar op. Professionele firma’s zien de koers stijgen en gaan ‘short,’ een gok dat het aandeel snel zal dalen. Dat gebeurt niet. Integendeel, de koers stijgt en stijgt. De short sellers, veteranen van Wall Street, verliezen bakken met geld. Professoren, Nancy Pelosi, de Washington Post en vooral bankiers schudden het hoofd en zeggen dat dit onverantwoord is.

Taibbi brengt 2008 in herinnering. Banken als Morgan Stanley en Citicorp zaten tot hun nek in de schulden, short selling hedge funds zagen dit en kochten zich kleurenblind aan short opties, waardoor de aandelenkoersen daalden. ‘De puristen van de vrije markt smeekten de overheid om hulp, en toen de SEC (de toezichthouder) ‘short selling’ verbood, slaakte de conventionele wijsheid een zucht van verlichting.” Toen waren de arme belaagde banken het slachtoffer, en hedge funds die ze omlaag speculeerden werden gezien als antisociale monsters.’

‘Nu 13 jaar verder. De day-trading volgers van een subReddit met twee miljoen lezers, genaamd ‘wallstreetbets,’ besluiten een beetje lukraak om short sellers tegen te houden die een ouderwetse winkelketen voor videospellen op de knieën willen brengen. Ze besluiten ‘long’ te speculeren. Vier maanden geleden was de koers van GameStop $6.  Op de dag van de Capitoolbestorming: $18,36. Twee weken later $43,03;  $147,98 vorige week dinsdag en $347,51 op 27 januari.

‘Dit verpulverde short-selling hedge funds als Melvin Capital, dat bijna drie miljard dollar verloor.’ (Taibbi vertelt ook hoe dit werkt.) ‘Net als in 2008 worden de negatieve speculanten, de short sellers, afgemaakt. Maar nu wordt dat niet toegejuicht – integendeel, de burgerij vindt het stuitend dat amateurgokkers een koekje van eigen deeg voeren aan die slimme financiële professionals.’

‘Het enige gevaarlijke aan een stelletje Reddit beleggers die in staat blijken om hedge funds op te blazen, is het risico dat wij, die erover lezen, ons dood lachen.’

Verontwaardiging over ‘waardering opblazen tot ver boven de fundamentele waarde’ is zoiets. Wat is de fundamentele waarde van een luchtvaartmaatschappij dan? Wat is de ‘fundamentele waarde’ van ongeveer elk aandeel, na vijf jaar geld pompen door centrale banken?

‘De ene na de andere ernstig kijkende deskundige verschijnt op TV om de Reddit beleggers te vertellen dat markten ingewikkeld zijn, dat ze goed moeten beseffen waar ze mee bezig zijn, dat het geen spelletje is.’ (…) Maar dit is helemaal niet ingewikkeld. In een notedop: de ene groep gokkers roept ‘F*** you!’ en de andere groep roept terug: ‘Nee, f*** YOU!’ Meer niet.  Of, in markt-taal: ‘Een stel kerels plaatste een gok, ze werden afgeslacht, ze verdubbelden en verdrievoudigden hun inleg, en werden nog verder afgeslacht.”

‘Het is verrukkelijk, niet omdat zij (de Reddit-beleggers) gelijk hebben, maar omdat de mensen die dekking zoeken zo hopeloos ongelijk hebben, en het nog steeds niet kunnen toegeven.’