Democratie

Uit een bespreking van ‘How Democracies Die’ en ‘How Democracy Ends’ in The Nation. “Hoewel de columnerende klasse voortdurend klaagt dat de VS zo ‘verdeeld’ is, moeten we wel onthouden dat democratieën nu juist bestaan om ons te helpen omgaan met onze verdeeldheid. De vraag is veeleer of er wel een politieke strijd geleverd kan worden als één van de deelnemers zegt dat zijn tegenstanders geen legitimiteit hebben. Dit is waar een president die zijn critici afdoet als ‘on-Amerikaans’ zo veel schade mee aanricht.”

Vergelijkingen met de vorige eeuw hebben weinig zin: “Nergens in het Westen is er een staat die een systematisch cultus van geweld en racisme propageert, de kern van 20ste eeuws fascisme. Er is nergens een grootscheepse mobilisatie van de bevolking aan de gang, laat staan een militarisatie.”

Dezelfde week een bespreking van deze twee plus nog twee andere boeken in de NY Review of Books door de historicus du jour Adam Tooze, die ook een paar fraaie zinswendingen heeft. Democraten dachten dat ze nooit van Trump konden verliezen want: ‘De toenemende diversiteit van Amerika en en de openlijke politieke voorkeuren van de Californische digitale oligarchen zouden er wel voor zorgen dat de Democraten aan de macht bleven. Trump supporters waren niet alleen betreurenswaardig, maar gedoemd uit te sterven.’

‘Trump ontmaskerde wat de beschaafdheid van Obama verhulde – Amerikaanse democratie is de knecht geworden van kapitalisme, patriarchie en de rassenscheiding die de erfenis is van de slavernij.’

Is er nog hoop?

David Runciman, één van de boekenschrijvers, denkt dat liberale democratie niet het logische eindpunt is, zoals Francis Fukuyama en anderen voor hem; hij denkt dat democratie net als alle staatsvormen een levensloop heeft, en dat we nu in de late volwassenheid zijn. Landen als Griekenland en Japan zijn het dichtst bij het bejaardenhuis.

Vraag de schildpad (2)

Ask the turtle, weet u nog? Veronderstel niet, stel vragen. Amerikaanse ex-generaal werkt mee aan vrijwilligersproject waarbij gevangen IS-soldaten worden geënqueteerd om te begrijpen wat ze beweegt. Het typische profiel, concludeert hij: gemiddelde leeftijd 27, getrouwd, twee kinderen. Dit zijn zonen van de bezetting van Irak (door de VS). Veel van hen hebben hun vader moeten missen. Ze hebben geen normale jeugd gehad: geen meisjes, geen uitgaansleven. Dat is ze allemaal afgenomen door de Amerikaanse bezetting en de daropvolgende burgeroorlog. Ze worden niet gedreven door de gedachte aan een Islamitisch kalifaat. IS is de enige groep – na al-Qaeda – die vernederde en boze jonge mannen de kans biedt om hun waardigheid, hun familie en hun stam te verdedigen. Ze gaan bij IS om geld te verdienen voor hun gezin.

Wantrouw ‘evolutionaire psychologie’

Een lange, grondige en vooral skeptische bespreking. Evolutionaire biologie – hoe lichaamsfuncties zijn ontwikkeld als reactie op de omgeving – is algemeen geaccepteerd. Evo-psychologie zegt dat het brein ook zo evolueert: dat onze keuzes niet worden bepaald door sociale normen maar hun oorsprong vinden in het Stenen Tijdperk.  De theorie bestaat pas een jaar of 30. Kritiek van o.a. Stephen Jay Gould: hoe kunnen we dat weten, als we niet weten hoe onze voorouders met elkaar omgingen? Toch floreert de leer. “Why Do Men and Women Talk Differently?” “Why Do Men Cheat?” “Why Do Men Find Blondes So Very Attractive?” “Why Do Men Show Off Around Women?” “Why Do Nice Girls Fall for Bad Boys?” “Why Do Women All Seem to Want Taller Men?” “Can Evolution Explain High Heels?” Enzovoorts. Schrijvers zeggen: populariteit van psychologische theorieën hangt vaak samen met economische ontwikkelingen. Onzekere economische vooruitzichten maken ons ontvankelijk voor theoriën die vergelijkingen maken met het Pleistoceen.

Exxon-baas wil geen ge-frack in zijn achtertuin

Exxon en zijn CEO Rex Tillerson zijn grote voorstanders van fracking, het winnen van schaliegas. Maar Tillerson heeft samen met zijn buren bezwaar ingediend tegen de bouw van een watertoren (bestemd voor het fracking-proces) naast zijn farm in Bartonville, Texas.