Een Stalin-kenner

Stephen Kotkin is het beste wat ik tot nu toe gelezen heb over Rusland, Oekraïne, Poetin en NAVO. Hij is historicus op Princeton, is bezig aan het derde deel van een biografie van Josef Stalin, en werd geïnterviewd door de hoofdredacteur van The New Yorker. Het is al een week oud, maar ik geef het toch graag door.

Hij is het ‘respectvol’ oneens met Mearsheimer, dat NAVO de agressie van Rusland toch deels heeft uitgelokt met expansie en verbroken beloftes.

“Het probleem met hun redenering is dat, als NAVO niet had uitgebreid, dan Rusland niet zou zijn geworden wat het nu is. Maar wat we nu hebben met Rusland is niet een verrassing. Het is geen afwijking van een historisch patroon. Voordat de NAVO überhaupt bestond, in de negentiende eeuw, was Rusland ook al zo: het had een autocraat. Er was repressie. Er was militarisme. Argwaan tegen buitenlanders en het Westen. Dit is het Rusland dat we kennen, en het is niet een nieuwe versie van Rusland die gisteren of in de jaren ’90 is gearriveerd.”

“(Rusland) wil gezien worden als grootmacht. Het probleem is nooit geweest dat het land geen identiteit had, of eigenwaarde, maar dat het nooit zijn hoge aspiraties kon waarmaken. Het Westen is altijd machtiger geweest.”

Hoe definieer je ‘Het Westen?’

“Het Westen is een serie instituten en waarden. Het Westen is niet een geografische plek. Rusland is Europees maar niet Westers. Japan is Westers, maar niet Europees. Westers betekent rechtsstaat, democratie, recht van eigendom, open markten, respect voor het individu, vrije meningsuiting, en alle andere vrijheden waar we plezier aan beleven, die we soms vanzelfsprekend zijn gaan vinden.”

Kunnen we op tegen iemand die met kernoorlog dreigt?

(Nee, want we willen niet de eerste bom gooien.) “Maar we zijn bezig de Oekraïners tot de tanden te bewapenen. En er gebeurt heel veel in het cyber domein waar we niets van af weten want de mensen die erover praten weten niks, en de mensen die iets weten praten niet. (…) De zwaarste en belangrijkste sancties gaan altijd over technologie-overdracht. Je moet ze uithongeren van technologie.  Je kunt dit regime pijn doen en het een technologie-woestijn  maken.”

“In iedere oorlog heb je na drie of vier weken een pauze. Pantsers repareren, ammunitie en brandstof inslaan, vliegtuigen repareren. Reserves invliegen. Er is altijd een geplande pauze na drie of vier weken. Kiev kan die pauze gebruiken om zelf te verversen, en nieuwe wapens in te slaan. Dan kan het misschien nog langer verzet bieden.

“De belangrijkste factor is dat Rusland nooit in staat zal zijn om Oekraïne te bezetten. Ze hebben niet voldoende leger; ze hebben niet genoeg administrateurs, of medewerking van de bevolking.

‘De Nazi’s kwamen in 1940 Kiev binnen. Ze pikten meteen alle luxe-hotels in, maar na een paar dagen begonnen die hotels te ontploffen. Ze waren ge-booby-trapped. Als je administrateur bent in bezet Oekraïne, of legerofficier, en je bestelt een kopje thee – zou je dan een slokje durven nemen? Wil je de contactsleutel van je auto omdraaien? Ga je het licht aanzetten in je kantoor?”

Sun Tzu zei dat je een ‘gouden brug’ moet bouwen voor je tegenstander, waarover hij zich kan terugtrekken.

“Exact. Misschien kunnen we een proces aanslingeren waarbij Poetin in gesprek raakt met de president van Finland – die hij respecteert en goed kent  – of de premier van Israel. (…) Iemand die met hem een proces in werking zet waarin hij geen maximalistische eisen meer stelt en waarmee de situatie op de grond de tijd krijgt om te veranderen.”

(ook op podcast, hier)

25 nov.!

… is de premiere van ‘Get Back,’ de documentaire die Peter Jackson heeft gemaakt van de laatste sessies van de Beatles, de opnames voor de LP Let It Be. Dat wil zeggen: deel 1. Delen 2 en 3 op de dagen erna, iedere aflevering ruim twee uur. Gedistilleerd uit 60 uur ruw filmmateriaal, zie de trailer.

En als extra traktatie: hier een portret van Paul McCartney door David Remnick, deze week in The New Yorker:

Vliegende schotels!

De titel van dit stuk, in de altijd übergrondige New Yorker, is: ‘Hoe het Pentagon begon UFO’s serieus te nemen.’ En dat is een goede manier om te beginnen. Want zodra je over ‘vliegende schotels’ begint krijg je al snel een wat lacherige reactie.

Tijdens de Koude Oorlog was de kans altijd aanwezig dat iets merkwaardigs afkomstig was van de Sovjets; en iedere hint dat ‘de vijand’ betere spullen had moest worden onderdrukt. En het volk moest ook niet de indruk krijgen dat er dingen waren die het Amerikaanse leger niet kon verklaren.

UFO’s werden niet alleen in Amerika gezien. Er zijn rapporten uit onder andere Frankrijk, Engeland, België en Chili. In Frankrijk verscheen in 1999 een rapport getekend door 12 gepensioneerde generaals, wetenschappers en ruimte-experts, getiteld: ‘UFO’s en defensie: waarop moeten we ons op voorbereiden?’

Van de honderden waarnemingen zijn er enkele tientallen zo goed gedocumenteerd – meerdere getuigen, elektronische registraties – dat ze niet weggelachen kunnen worden. Ook al zijn ze niet te verklaren.

Uiteindelijk, in 2017, besloten enkele ingewijden, aangemoedigd door een voormalige onderminister van Defensie,  enkele filmpjes aan de New York Times te geven. Dat leverde de reportage op waarin een senator, en enkele van deze ervaren analisten, toegaven dat ze deze verschijnselen niet konden verklaren.

Daaruit bleek ook dat er de afgelopen tientallen jaren altijd wel een kleine groep was geweest, ergens in de krochten van een departement, meestal Defensie,  die de waarnemingen van UFO’s volgde, en documenteerde en archiveerde. Ze konden er alleen niets mee, omdat ze geen antwoord hadden op de onvermijdelijke vraag: “Wat zien we nou?’

Het taboe was doorbroken. Nu de overheid erkent dat er dingen zijn die niet meteen verklaard kunnen worden, sta je niet meer voor gek als je zegt dat je iets raars hebt gezien. De verslaggever besluit met een gesprek dat hij een maand geleden had met een luitenant-kolonel van de Luchtmacht. Die had tien jaar geleden iets onverklaarbaars gezien (geregistreerd door twee sensoren van zijn vliegtuig) maar had het nooit gerapporteerd uit angst dat hij niet meer serieus genomen zou worden. Wat was het? ‘Ongeveer 13 meter lang, het zag er uit als een enorme Tic Tac, en gedroeg zich niet volgens de wetten van de aerodynamica.’

Tegen de ‘Deep State’

‘Vorige week ondertekende President Trump ‘Executive Order 13957.’ Hoewel de titel bijna agressief banaal is (‘Over het creëren van Schedule F in de Uitgezonderde Dienst’) vormt het een nog nooit vertoonde greep naar de macht, aan de vooravond van de verkiezingen, die de Pendleton Act grotendeels ongedaan zou kunnen maken. Deze ‘Order’ kan honderdduizenden ambtenaren hun ontslagbescherming afnemen zodat ze op staande voet ontslagen kunnen worden, net als politiek benoemde overheidsdienaren. Hiermee zou het aantal politieke benoemingen door komende Presidenten worden uitgebreid van ongeveer vierduizend naar honderdduizenden. “Dit is een poging om de ambtenarij om te vormen tot een verlengstuk van het Presidentschap, in plaats van dienaren van het algemeen belang,” aldus een Democratische Afgevaardigde, Don Beyer.’

Dit uit The New Yorker. De Pendleton Act werd in 1883 ingevoerd om het baantjes uitdelen door gekozen politici aan banden te leggen.

(Een executive order heeft kracht van wet, hoewel het Congres een wet kan aannemen die deze Order weer ongedaan maakt.)

Trump’s golfbanen

Dodelijke beschrijving van het geld dat vanuit de Amerikaanse ondernemingen naar de golfbanen van Trump in het Verenigd Koninkrijk vloeit. Geheel op basis van publieke cijfers van Companies House, de Britse KvK. Leningen stromen binnen, het gaat op maar niet is duidelijk waaraan, en intussen groeit de waarde van de golfclub. ‘In 2010 hebben we het over echt geld – tientallen miljoenen die verdwijnen.’ Aberdeen, Turnberry, Doonbeg. Over de jaren investeert een New Yorks vastgoedbedrijf honderden miljoenen in verlieslijdende golfbanen in het VK. Trump zegt dat het zijn eigen geld is. Maar dat geld had hij niet, concludeert Adam Davidson, verslaggever van The New Yorker, opnieuw op basis van publicaties van Trump en zijn hulpje, Michael Cohen. In 2010 ontmoette Trump Azeri oligarch Zia Mammadov, in 2013 ontmoette Trump vader en zoon Agalarov, andere miljardairs uit Azerbeidjan. Enfin. Lees zelf. Davidson krijgt het verhaal nog niet waterdicht, anders had het wel in het blad gestaan; maar hij zegt: ‘duidelijk bewijs van geld verstoppen.’ Wiens geld? Waarvandaan? Waarnaartoe?

Burgerzin

Gelukkig, niet alleen Nederland heeft de grootste moeite om mondkapjes en beschermingsmateriaal te kopen. Ook de machtige Verenigde Staten. De Staten concurreren zelfs onderling, en proberen leveringen geheim te houden voor de federale regering uit angst dat die ze inpikt. Intussen ontstaan er netwerken van burgers, die zich een slag in de rondte werken om mondkapjes internationaal en in eigen land te kopen, en eigenhandig te bezorgen bij ziekenhuizen in de buurt. Vergelijkbaar met burgergroepen genaamd ‘xiao ku’ in Wuhan en elders in China. Reportage.

(In Washington sprak ik ooit een fan van private ruimtevaart, die in alle ernst zei: ‘We have to get to Mars, and it’s too important to leave it to the government.’)

‘Extremist’

Yegor Zhukov, een 21-jarige student in Moskou, stond vorige week terecht op verdenking van ‘extremisme.’ Hij had filmpjes op YouTube geplaatst waarin hij sprak over geweldloos protest, en zijn campagne om verkozen te worden tot de gemeenteraad. Hij noemde Vladimir Poetin een van de ‘gevaarlijke gekken’ die macht niet beschouwen als een middel om een doel te bereiken, maar als doel op zich. ‘Liefde en verantwoordelijk’ zijn de pijlers van een sterke samenleving, en die twee ingrediënten ontbreken in Rusland omdat de staat ze stelselmatig tegenwerkt. Enkele Russische kranten, en nu ook de New Yorker, plaatsten de tekst van Zhukov integraal.

Afkicken

De mens is een gewoontedier en gewoontes zijn moeilijk af te leren. We weten nu ook de neurologische verklaring: terugkerende handelingen worden gecomprimeerd en elders in het brein opgeslagen zodat ze minder ruimte in beslag nemen en makkelijk van de plank gehaald kunnen worden. Een onderzoek concludeert dat 43% van onze handelingen in een dag uit gewoonte zijn. Dus hoe verander je gewoontes? Hoe slagen we er in minder te drinken/eten/nagelbijten/op telefoons te loeren?

Wilskracht is daartegen niet opgewassen. Verandering van omgeving helpt wel. Gedrag is als water dat door een rivier stroomt, is een metafoor: de snelheid waarmee het water stroomt is afhankelijk van de rivierbedding. Wij kunnen gedrag niet veranderen met wilskracht, net zo min als je de stroomrichting kunt veranderen door wilskracht – je moet de omgeving veranderen.

We kennen allemaal de marshmallow test. Kinderen die het snoepje verstopten konden tien minuten de verleiding weerstaan. Kinderen die hem op tafel lieten liggen, zes minuten.

Eet meer groeten en fruit, adverteerde de Amerikaanse kankerstichting vanaf 1991. Na zes jaar kende 39% van Amerikanen de leus. Maar niemand was meer groenten en fruit gaan eten. Eet- en winkelgedrag zijn zeer gewoontegevoelig.

De omgeving veranderen is een manier om de ‘frictie’ te verhogen. Je maakt het expres net een beetje moeilijker om aan iets toe te geven wat je eigenlijk niet wilt doen.

Daarom is de anti-rookcampagne veel succesvoller dan de pro-groentencampagne. Overheden hielpen frictie op te bouwen met rookverboden voor openbare plekken, hogere accijns op sigaretten, en verbod op TV- en radioreclame.

Fake news

Op 25 september meldde ik u de reactie van Breitbart News op het begin van het afzettingsonderzoek naar president Trump. De Democraten zijn hypocriet, was hun teneur. Joe Biden zette druk op de toenmalige president van Oekraine om zijn hoogste officier van justitie af te zetten. Die was namelijk bezig met een corruptie-onderzoek naar een Oekraïens gasbedrijf, waar zoon Hunter Biden commissaris was.

Niet mals. De jonge Biden stond inderdaad voor 50.000 dollar per maand op de loonlijst van Burisma. En Joe Biden had zelf opgeschept dat hij inderdaad gedreigd had staatssteun te blokkeren, als de Oekraïners niet zouden doen wat hij wilde.

Maar uit onderzoek van Bloomberg en The New Yorker blijkt: de oude Biden drong aan op hardere aanpak van corruptie in alle bedrijven in Oekraine. (Want waarom geld sturen als het toch in de zakken van oligarchen verdwijnt?) En in het geval van Burisma: dat was nou net één van de bedrijven waartegen het onderzoek al ruim een jaar stil lag. Dus Joe Biden vroeg eigenlijk om onderzoek naar het bedrijf waar juist zijn zoon werkte.

Rest de vraag: is het wel netjes van de zoon van de vice-president om een baan voor zes ton per jaar te accepteren van een bedrijf, dat zijn vader verdenkt van corruptie? Maar kunnen we de vader de dwalingen van zijn zoon aanrekenen?

(Beetje lang verhaal, maar dit is tot nu toe een scharnierpunt in het impeachment onderzoek.)

Zomerkamp

Digitale inbraken (‘cyber attacks’) nemen snel toe in de VS er er zijn meer dan 300.000 vacatures voor mensen die beveiliging kunnen ontwerpen en aanvallen kunnen afslaan. Dus wat doet de National Security Agency? Die organiseert zomerkampen voor scholieren die willen leren programmeren, onder de kop ‘GenCyber.’ Dit jaar 122 maar liefst, over het hele land.