Onzekerheid

OK, opgelet.

  1. hittegolven in de VS zijn niet frequenter nu dan in 1900
  2. De warmste temperaturen in de VS zijn niet hoger dan 50 jaar geleden
  3. De ijslaag op Groenland smelt niet sneller nu dan 80 jaar geleden
  4. Tornado’s en orkanen zijn niet gelijk op gegaan met de toename van de wereldbevolking en en de uitstoot van CO2
  5. De zeespiegel stijgt, maar niet sneller dan voorheen

Wie zegt dit? Steven Koonin, natuurkundige, opgeleid op Caltech en MIT, voormalig staatssecretaris onder Barack Obama, in een boek dat op 4 mei uitkomt getiteld ‘Unsettled.’

Maar Bicker, moet je nou weer een platform geven aan een klimaatontkenner? Nee, om verschillende redenen. Koonin zegt zelf, terecht: ”klimaatontkenner’ roept bij mij associaties op met ‘holocaust-ontkenner.’ ‘Meer dan tweehonderd van mijn familieleden zijn omgebracht in de Tweede Wereldoorlog, dus dit stuit mij tegen de borst.’ Koonin zegt ook in de eerste bladzijden van zijn boek: ‘Het klopt dat de planeet opwarmt, en dat dit deels is toe te schrijven aan menselijke activiteiten.’ Maar: ‘De belangrijke vragen gaan over de omvang van de bijdrage door menselijk gedrag, en de snelheid van de veranderingen; en daarvan afgeleid, hoe veel en hoe snel overheden daarop moeten reageren.’

Overheden en adviserende organen doen alsof er een consensus is. Vandaar de titel: als Engelssprekenden zeggen ‘the science on climate change is settled’ dan is dat eenvoudig niet waar. Hij is nog lang niet zeker – unsettled, dus. De recensent van de WSJ citeert Michael Crichton, de romanschrijver die als arts afstudeerde aan Harvard: ‘Als het een consensus is dan is het geen wetenschap is; en als het wetenschap is, dan is het geen consensus. Klaar.’

Het probleem volgens Koonin is: de overheden die hun beleid baseren op de bevindingen van het IPCC en andere wetenschappelijke publicaties citeren selectief. En dat is voor een groot deel de schuld van media – jazeker – en politici die om allerlei redenen de voorkeur geven aan een helder verhaal boven wetenschappelijke twijfel. Hun doel is ‘te overreden, niet te informeren.’ De wetenschappelijke publicaties zijn meestal degelijk en doen ook geen poging om de onzekerheden van hun uitkomsten te verbloemen; het zijn de leken die ze citeren die slechts een deel van de waarheid vertellen.

Maar doet Koonin niet hetzelfde? Ja, inderdaad. En hij weet hoe hij het spel moet spelen: hij geeft voorpublicatie aan sympathieke media als de immer skeptische Wall Street Journal, en een website als ‘Watt’s Up With That.’ (lees de recensie hier.) De kritieken van de meer algemene pers moeten nog komen. Koonin heeft ook onder president Trump gewerkt: in 2019 probeerde hij een debat te organiseren over de stand van de klimaatwetenschap, onder de vlag van het Witte Huis.

Koonin zegt: het doel is om ons te behoeden voor paniekreacties en overmatig dure en ambitieuze maatregelen. Economie mag ook een rol spelen in de afweging van beleid. De euro en de dollar die je nu uitgeeft, op basis van onzekere wetenschap, kun je niet uitgeven aan andere prioriteiten zoals armoedebestrijding en onderwijs, die op de langere termijn een veel effectievere bijdrage leveren aan het beschermen van – zullen we maar zeggen ‘het milieu’? De planeet?

Koonin heeft vooral kritiek op de modellen waarmee de IPCC de toekomst probeert te voorspellen. Het klimaat is te ingewikkeld om in een model te vatten. Het is al onmogelijk om het weer twee weken vooruit te voorspellen, laat staan het klimaat.

‘Terwijl de invloed van mensen [op het klimaat] sinds 1950 is vervijfvoudigd, zijn de meest extreme weerverschijnselen in die periode nog steeds binnen de bandbreedte van de geschiedenis. Voorspellingen van toekomstige weer- en klimaatgebeurtenissen zijn gebaseerd op modellen die aantoonbaar ongeschikt zijn voor dat doel.’

‘Iedereen die zegt dat modellen “gewoon natuurkunde” zijn, begrijpt ze gewoon niet of is opzettelijk misleidend.’

Daarmee blijven we zitten met de vraag: wat dan wel? En: moeten we niet het zekere voor het onzekere nemen? Als we het klimaat niet kunnen voorspellen dan weten we dus ook niet of er een onomkeerbare ‘feedback loop’ dreigt, waarin oceanen en atmosfeer elkaar niet meer neutraliseren maar juist de opwarming versnellen.

Dat antwoord vinden we hopelijk als het boek uit is. Maar een pleidooi voor twijfel, wetenschappelijke twijfel; voor kennis boven emotie, en voor beleid gebaseerd op feiten; zo’n pleidooi verdient wel aandacht.

Coinbase

Beursgang van Coinbase, handelsplatform voor cryptomunten: opening 381 dollar, naar 429,54 na een paar minuten, slotkoers 328,28, dus 25% onder de openingskoers. Dat is nog steeds 24 keer de winst, gebaseerd op resultaten over het eerste kwartaal. De beurs, Nasdaq, had eerder een ‘referentieprijs’ gesuggereerd van 250 dollar. De ‘beursgang’ is niet begeleid door banken maar aandelen worden direct aangeboden aan beleggers.

Waarom kijkt ze weg?

Recht in de ogen kijken is toch veel indringender? Nieuw onderzoek concludeert dat dat inderdaad werkt als je informatie wilt overdragen. Maar als je een gevoel wilt overdragen, is het beter als het fotomodel wegkijkt.

Wetenschap

Matt Ridley vat nog eens samen hoe wetenschap werkt, en wat wetenschap wel en niet kan. Op zijn gebruikelijke glasheldere manier. ‘Wetenschap is beter in het verleden uitleggen dan de toekomst voorspellen.’ ‘Mathematische modellen zijn een ingewikkelde, formele manier van raden. Er is een zorgelijke tendens de laatste jaren om hun uitkomsten te beschrijven met woorden als data, resultaten of uitkomst. Dat zijn ze niet.’

De wetenschap bestaat niet. Er zijn verschillende wetenschappelijke opvattingen.’ En nog veel meer.

Eindconclusie? ‘Er is geen simpele manier om erachter te komen welke conclusie betrouwbaar is en welke niet. De enige manier is zelf het bewijs te bestuderen. De meesten van ons gaan af op de reputatie van de wetenschapper, of de verslaggever. Dat is beter dan niets, maar niet waterdicht. Bij twijfel, doe uw huiswerk.’

 

(Tip I. de Kogel. Achter betaalmuur. Omzeiltruc: via de twitterfeed van Ridley.)

Zeespiegel

Weer een artikel  van Björn Lomborg, de zelfstandige denker die zich ‘de skeptische milieu-activist’ noemt. Achter de betaalmuur van de WSJ dus een iets uitgebreidere samenvatting want het is de moeite waard.

‘Stijgende zeespiegels zouden 187 miljoen wereldbewoners uit hun huis kunnen spoelen,’ meldde vorige maand een wetenschappelijk artikel in PNAS, dat door veel pers werd overgenomen. Dat was gebaseerd op een eerdere studie, uit 2011 (mede-auteurs Richard Tol en Pier Vellinga), die concludeerde dat inderdaad 187 miljoen mensen bedreigd zouden kunnen worden als niemand de komende 80 jaar iets doet tegen stijgende zeespiegels. Geen dijk, geen uiterwaard erbij.

Dat is natuurlijk een heel onwaarschijnlijk scenario, zei ook die studie uit 2011. Alles bij elkaar genomen zou het realistischer zijn om te rekenen op 41.000 tot 305.000 ‘klimaatvluchtelingen.’

Een andere publicatie, uit 2018, zei dat een zeespiegelstijging van één meter over de komende 81 jaar maar liefst 14 biljoen (duizend miljard) dollar aan schade zou aanrichten. Als niemand zou investeren. Als landen wel geld zouden steken in dijkbewaking etc., en op heel bescheiden niveau, zou de schade nog maar een tiende zijn. Zei ook dezelfde studie; alleen dat scenario stond niet in het persbericht en kwam dus ook niet voor in krantenverslagen.

Wat hebben we hieraan? Niet alles klakkeloos geloven. Lomborg zegt: ‘Klimaatverandering is echt en we moeten er iets aan doen. Maar als ons gevraagd wordt om miljarden en biljoenen dollars uit te geven aan beleid dat de hele wereldeconomie op zijn kop zou zetten, dan moeten we dat wel baseren op meer dan alleen maar hype and spin.

 

Inflatie?

Technologie maakt het leven goedkoper. Maar hoeveel? Hoe meet je de economische waarde, in termen van kostenbesparing, van bijvoorbeeld een zakcomputer die allerlei werk doet dat voorheen door mensen werd gedaan: vertalen, brieven schrijven, de krant bezorgen, etc. Zelfs coryfeeën van de Amerikaanse centrale bank twijfelen. Oud-baas Alan Greenspan: ‘Als je inflatie meet op 2% zoals nu, dan is dat het equivalent van nul op wat consumenten werkelijk kopen.’ De huidige voorzitter Jerome Powell noemt het ‘één van de grote uitdagingen van onze tijd,’ voortdurende druk op inflatie. Maar hij weet het ook niet zeker, want niemand weet zeker of de indexen wel op de correcte manier wordt berekend. Stel nu eens dat inflatie al tien jaar inderdaad 0% is en niet 2%. Dan hoeft de rente niet meer omhoog. Dan is de afgelopen tien jaar de koopkracht met 22% (samengestelde rente) gestegen. Dan valt het misschien wel mee met die stagnerende inkomens. Misschien is de arbeidsproductiviteit veel harder gestegen dan we denken. Zijn aandelen niet overgewaardeerd. Maar niemand weet het zeker, want niemand weet hoe je technologie vertaalt in waarde. (tip M. van der Voort)

‘Musk moet weg’

De SEC eist in een – civiele, niet strafrechtelijke  – procedure dat Elon Musk zich terugtrekt uit Tesla Motors en niet langer benoemd mag worden op een hoge post in welk beursgenoteerd Amerikaans bedrijf ook. Afdalen naar een lagere plek – vice-voorzitter, consultant, RvC – is dus niet voldoende, vindt de SEC. Reden: Musk twitterde op 7 augustus dat hij Tesla van de beurs ging halen, en dat was niet waar. Tesla treft geen blaam en wordt niet genoemd in de dagvaarding. Opmerkelijk is ook dat Musk en de SEC gisteren nog bezig waren met een schikking; de advocaten van Musk zeiden tegen de SEC dat ze niet langer geïnteresseerd waren in die schikking en liever zich wilden verzetten in een rechtszaal. Prompt daarop volgde de dagvaarding. Tesla aandeel 10% lager. (betaalmuur, Outline hier)

Toch een kantelpunt?

Michael Cohen, de man die jarenlang zijn klant, projectontwikkelaar en presidentskandidaat Donald Trump, uit de wind hield, die ooit zei dat hij een kogel zou opvangen voor Trump, is Judas geworden. De Wall Street Journal stelt de terechte vraag: wat bewoog hem? Allereerst natuurlijk de overweldigende macht van het Amerikaans Openbaar Ministerie. Daar kan geen individuele burger tegenop.  ‘We maken je kapot, we maken je bankroet, we gooien je vrouw in de bak’ – daar kwam het op neer. Ze haalden de FIOD erbij. Maar de WSJ ziet meer. Trump betaalde aanvankelijk de advocatenrekeningen, maar hield daar mee op. Cohen ging er financieel aan onderdoor. Na alles wat hij voor Trump had gedaan, liet Trump hem vallen als een baksteen. Twee: Cohen’s vader, een overlever van een concentratiekamp, drong er bij Michael op aan de president niet in bescherming te nemen. Op 20 juni twitterde Cohen over de gedwongen scheiding van Mexicaanse asielzoekers en hun kinderen: ‘Als zoon van de Poolse overlever van de Holocaust zijn de beelden en geluiden van dit gezinsbrekende beleid hartverscheurend.’

In het oorverdovende gehuil en gejammer van de mainstream media die hun campagne tegen de weerzinwekkende president proberen te verkopen als ‘nieuws’ is het moeilijk om nog feiten en momenten te vinden die echt gewicht in de schaal leggen. Alles wordt verkocht als ‘beschadigend’ voor de president. Maar het enige wat er toe doet is: wat is er voor nodig om Republikeinen zich tegen hun president te laten keren? Als de koning zijn trouwste vazal laat bungelen; als hij een beleid voert dat Joodse Amerikanen doet denken aan de Nazi’s; dan worden ze misschien wakker. Is het toeval dat de muis Jeff Sessions, minister van Justitie, opeens vrijdag opstond tegen zijn baas en zei dat zijn ministerie niet gestuurd zou worden door politieke overwegingen?

Superspion

Het U-2 spionagevliegtuig is 60 jaar oud, maakt foto’s op ouderwetse ‘natte’ Kodak-film en is nog steeds in dienst. De scherpte van de foto’s is onovertroffen. Met één vlucht kan de U-2 heel Irak in kaart brengen op een filmrol die 120 kilo weegt. Het Pentagon onderzoekt nu of de beelden door AI kunnen worden geanalyseerd. Auto’s, vliegtuigen, gebouwen etc. worden nu met de hand geteld. (mooie film ook, helaas betaalmuur.)

Handelsbeleid VS

Nuttige achtergrond van de Wall Street Journal. Sinds de Smoot-Hawley Act van 1929 enorme handelsbarrieres opwierp, en daardoor mede de Grote Recessie van de jaren ’30 veroorzaakte, heeft de VS langzaam zijn grenzen heropend. Bevoegdheid om verdragen te sluiten werd door Congres overgedragen aan President. Gedachte was dat Congresleden te veel werden gestuurd door de belangen van hun regionale kiezers, en dat de President boven de partijen zou staan en het landsbelang in het oog zou houden. Dat werkte: het Nafta-verdrag bijvoorbeeld werd uitonderhandeld door George Bush en getekend door Bill Clinton. ‘Maar nu hebben we voor het eerst in bijna een eeuw een President die protectionistischer is dan het Congres, en het Congres moet hem beteugelen.’ (betaalmuur, Outline hier.)