Morele psychologie (2)

Dit verdient een extra stukje. Lezer Knud Boucher schreef gisterochtend: ‘Grappig genoeg is die Ultimatum Game mogelijk cultureel afhankelijk.’ Hij verwijst naar een artikel in Pacific Standard uit 2013 dat verslag doet van Amerikaanse socioloog Joe Henrich die in 1995 het Ultimatum Game speelde met Machiguenga in Peru, een relatief geïsoleerde bevolkingsgroep. Die accepteerden veel lagere bedragen dan inwoners van de VS. “Ze vonden het belachelijk dat je gratis geld zou weigeren,” zei Henrich. “Ze begrepen gewoon niet waarom iemand geld zou opgeven om iemand te straffen die nou eenmaal de mazzel had gehad dat hij de andere rol in het spel mocht spelen.” Henrich is sindsdien met collega’s op pad gegaan om te onderzoeken of alle theorieën in de sociale wetenschappen wankel zijn, omdat ze zijn gebaseerd op experimenten op een relatief kleine bevolkingsgroep. Die bovendien niet representatief is voor de hele wereld, integendeel hij is WEIRD: namelijk ‘Western, Educated, Industrialized, Rich, and Democratic.’ In psychologische studies van 2003 tot 2007 bleek 96% van de proefkonijnen Westerlingen (meestal eerstejaars studenten …)

Dus. Conclusies uit psychologische experimenten kunnen best gelden voor mensen in rijke OESO-landen. Maar het is gevaarlijk om conclusies te trekken over de hele mensheid. Zoals ik gisteren deed: “Wij zijn het meest sociale beest op aarde. Samenwerking heeft ons alles gebracht. Maar ook geconditioneerd om ons bewust te zijn van de groep. Daarom hebben we gevoelens als schaamte, plicht, empathie, walging, fairness etc ontwikkeld.” Niet dus! Voorzichtig met dat soort sprongen.

 

Morele psychologie

Een kindercrèche wilde ouders aansporen om hun kinderen op tijd op te halen; dus hief boetes voor te laat komen. Dat had tot gevolg dat ouders hun schouders ophaalden en de boete betaalden als een soort extra tarief. Door het boetestelsel nam het aantal laatkomers toe. Zonder boete was het te laat verschijnen een morele kwestie: het was onbeleefd of respectloos tegenover de verzorgers.

Ander voorbeeld: u krijgt €100, maar alleen als u dat deelt met een ander. U moet samen beslissen wie wat krijgt. Het rationele antwoord: €99 voor u en €1 voor de ander. Immers, €1 is beter dan nul. Maar de meeste ‘derden’ willen €30 of meer. Beide zijn niet te verklaren uit economie, of traditionele psychologie. Er is een andere drijfveer: ‘morele psychologie.’ Wij zijn het meest sociale beest op aarde. Samenwerking heeft ons alles gebracht. Maar ook geconditioneerd om ons bewust te zijn van de groep. Daarom hebben we gevoelens als schaamte, plicht, empathie, walging, fairness etc ontwikkeld. Wij gaan naar de stembus omdat het goed burgerschap is; wij werken hard omdat we respect willen krijgen, niet alleen een bonus. Econoom Ricardo Hausmann bespreekt twee nieuwe boeken die deze oude inzichten vertalen naar praktisch gebruik. Als je een optie omschrijft als ‘goed voor de groep’ waartoe mensen denken te behoren, vergroot je de kans dat ze die kiezen.

AANVULLING 10:14 uur: lezer Knud Boucher schrijft: ‘Grappig genoeg is die Ultimatum Game mogelijk cultureel afhankelijk. Mijn dochter wees me eerder op het volgende artikel.’  In 1995 deed Amerikaan Joe Henrich het Ultimatum Game met Machiguenga in Peru, een relatief geïsoleerde bevolkingsgroep. Die accepteerden veel lagere bedragen. “Ze vonden het belachelijk dat je gratis geld zou weigeren,” zei onderzoeker Henrich. “Ze begrepen gewoon niet waarom iemand geld zou opgeven om iemand te straffen die nou eenmaal de mazzel had gehad dat hij de andere rol in het spel mocht spelen.”

 

 

Gedragswetenschap

Weer een mooi voorbeeld van gedragspsychologie, toegepast in marketing. Het gaat er om hoe je de vraag formuleert. In samenwerking met het Canadese Rode Kruis werden drie testgroepen gemaakt. De eerste kreeg zes hulpdingen om te doneren (dekens, warme maaltijden, etc). De tweede groep kreeg dezelfde items voorgeschoteld met de aansporing om zo veel mogelijk te geven en een badge als beloning voor iedere gift. De derde groep kreeg de zes items gepresenteerd als onderdeel van een ‘Global Survival Kit’ en een beeld waarop stond 100% als de donor alle zes items aanvinkte. De derde groep was vier tot zeven keer vaker bereid om alle zes items te schenken. De keuzes waren uiteindelijk hetzelfde, de ‘framing’ verschilde. Als je objecten als een collectie aanbiedt, is de commerciële conclusie, trappen mensen daar in.

 

Eetbare sensor

Groenten en fruit moeten constant op de juiste temperatuur gehouden worden om bederf te voorkomen. Dat is lastig. Deze temperatuursensor is ontwikkeld uit materiaal dat verteerd kan worden door de maag en dus in of op appels, sla etc geplakt kan worden. 16 micrometer dik (een haar is 100 micrometer) Gemaakt uit magnesium, siliciumdioxide en nitride.

Reddit-taal

U kent Reddit, ‘de voorpagina van het internet.’ Zo niet, ga snel opzoeken. Hier een woordenboek voor de vele afkortingen. Van TIL (Today I Learned) en ELI5 (Explain Like I’m Five) tot en met IANAL (nee, niet wat u denkt.)

Oogstreel

Winnaars van de Sony World Photography Awards. Wilt u ze in alle rust bekijken, klik dan op de gif (gemaakt door M. Hubeler).

De macht van Facebook

De Technologische Revolutie is net zo belangrijk als de Industriële Revolutie. Want: hij verandert wat waar wordt gecreëerd, en dus waar macht ligt. Vroeger waren producten moeilijk te maken en lag de macht bij de maker. De Industriële Revolutie bracht massaproductie en industriële landbouw, zodat producenten macht verloren en de distributeur machtig werd: degene die de afnemers kon vinden. De Internet Revolutie maakte distributie gratis. Dus wie heeft nu de macht? Als de vraag het aanbod bepaalt, dan is degene die de vragers – de consumenten – kan aanbieden aan de makers, de machtigste. Dus Facebook. Daarom maakt analist Ben Thompson, één van de grootste fans van Facebook, zich grote zorgen over het manifesto van Zuckerberg. Ambities om de wereld te verbeteren zijn eng bij zo veel macht. (tip van M. Hubeler)