‘Bijna $20.000’

Als u importeur of exporteur was, zou u dan zaken willen doen in een munteenheid die zo woest op en neer gaat? Bitcoin is heerlijk voor gokkers, maar geen serieuze munteenheid.

Geld voor muziek

Nu live concerten bijna onmogelijk zijn, zijn musici aangewezen op een karige inkomstenstroom: streaming. Dat is te weinig om van te leven: 0,3 cent per stream op Spotify. Dat moet verdrievoudigd naar een volle cent per luisterbeurt, vindt een actiegroep in Boston die inmiddels 19.000 handtekeningen heeft verzameld.

‘Inflatie komt’

Het duurt nog wel eventjes voordat inflatie terugkeert. Dat is de conclusie van mijn serie podcasts ‘Dit Kan Niet Goed Gaan,’ zie Spotify/iTunes/BNR. Zes economen zien weinig kans in de nabije toekomst dat inflatie terugkeert, dus dat centrale banken de rente verhogen, dus dat grote staatsschulden ondraaglijk worden. Maar als nou … ?

FT-veteraan Martin Wolf bespreekt een boek met de stelling: inflatie wakkert binnenkort wel aan. ‘Vijf tot 10%, in 2021,’ nog wel. Dan zou een staatsschuld die nu vrijwel niks kost om te onderhouden (want rente is vrijwel nul, of negatief, op dit moment) plotseling leiden tot een zware belasting van het jaarbudget. Want die rente drukt op de begroting.

Waar zou die inflatie dan vandaan moeten komen? In The Great Demographic Reversal zeggen academicus Charles Goodhart en  Manoj Pradhan (ex-Morgan Stanley): het einde van inflatie in de jaren ’80 was niet het gevolg van hogere rente en het beleid van Fed-baas Paul Volcker, maar van mondialisering en het belangrijkste: deelname door China aan de wereleconomie. Dat tijdperk van lage inflatie en hoge schulden komt nu ten einde, denken zij. Waarom?

Vrijhandel is niet langer heilig. Geen enkele economie kan doen wat China deed, op die schaal. Oudere bevolking betekent minder arbeidsaanbod in die arme landen, en is duur voor de staatskas. Minder arbeiders betekent dat arbeid schaarser wordt en dus dat loonkosten hoger kunnen worden. Meer consumenten – pensionado’s – ten opzichte van producenten betekent opwaartse druk op prijzen, en dat leidt tot inflatie. (betaalmuur)

Monopolies

Wanneer is een dominante marktspeler te dominant? Heeft Amazon 40% van ‘e-commerce’ of 10% van de consumentenmarkt? Analyse van de ‘dominantie van de techreuzen,’ met meer vraagtekens dan uitroeptekens. Hoe definieer je een markt? ‘Shopify groeit explosief, 80 miljard dollar alleen al de eerste drie kwartalen. Maar Shopify is niet hetzelfde als Amazon. Ook niet als eBay. Shopify is niet een betere Amazon, net zo min als Microsoft een betere IBM was – het doet iets anders, wat in de buurt komt, en serieuze concurrentie vormt. Tiktok doet het met YouTube – het is niet YouTube maar het is veel groter dan DailyMotion. De concurrentie komt vanuit dingen die niet binnen een simpele marktdefinitie vallen.’

 

Apple cultuur

Harvard Business Review heeft Apple bestudeerd en concludeert: de techneuten hebben het voor het zeggen. ‘Fundamenteel is dat het bedrijf denkt dat mensen met de meeste deskundigheid op een gebied ook de beslissingen moeten nemen op dat gebied.’ Er zijn geen ‘algemene managers’ die voor een product verantwoordelijk zijn; maar techneuten die verantwoordelijk zijn voor ‘functies’ zoals camera, materiaal, geluid, knoppen, batterij. En dus ook geen mensen die beslissingen nemen op basis van winst en verlies per kwartaal.

€ : dat kan niet goed gaan

‘An accident waiting to happen.’ Dat is de euro, zegt econoom Willem Buiter. Hoe vertaal je dat? “Dat kan niet goed gaan,” toch? Enfin, Buiter – voormalig econoom bij Citicorp, nu bij Columbia U. – is een bekend criticus van het eurosysteem. ‘Het is moeilijk om een slechter ontwerp te bedenken voor een multilateraal monetair systeem.’ Dit is een specialistisch artikel, maar één van de hoofdpunten is: nationale centrale banken kunnen verplichtingen aangaan die de verantwoordelijkheid zijn, uiteindelijk, van de ECB. En dat gaat wrikken.

200 jaar rente

Historisch perspectief is altijd nuttig. In de 19de eeuw was geld duur, wat mij logisch lijkt: minder informatie, meer onzekerheid. Meer oorlog, minder stabiliteit. ‘Les trente glorieuses’ na de Tweede Wereldoorlog zijn vooral zo glorieus geweest omdat overheden met geld strooiden. De rekening daarvoor kwam eind jaren ’70; alleen hardhandig ingrijpen – draconische renteverhoging – keerde het tij, ten koste van veel leed. De rente op staatspapier nu is laag, nog niet zo laag geweest. Is dat het gevolg van vergrijzing? Of iets anders? (klik op plaatje voor schermvullend beeld)

‘Een paar regels’

Een lijstje wijsheden van Morgan Housel, voormalig columnist van de Wall Street Journal en oprichter van een investeringsmaatschappij. Mijn favoriet: ‘Vooruitgang gebeurt te langzaam om te zien, tegenvallers te snel om te negeren. Er zijn een heleboel plotselinge tragedies, maar geen plotselinge mirakels. Groei moet stapelen (‘compounding’) en dat heeft tijd nodig. Vernietiging is het gevolg van één enkel falen, en dat kan in een oogwenk gebeuren, en verlies van vertrouwen, wat net zo snel kan gaan.’

Goed idee

Het Brooklyn Museum verkoopt 12 werken om het verlies te dekken dat ontstond door coronasluiting. Voortreffelijk idee. Misschien ook iets voor Nederlandse musea, die kelders vol kunst hebben die nooit door iemand wordt gezien? Voordat ze weer aankloppen om steun? Past in de goede Hollandse traditie van de tering naar de nering, appeltje voor de dorst, etc. Misschien kan het Rijksmuseum een stukje van de opbrengst naar de overkant van het plein sturen, naar het Concertgebouw. Die hebben niet dit soort reserves. Maar dan vindt u mij vast weer een Filistijn.

Wat helpt?

Ontwikkelingshulp, of gewoon geld uitdelen? De vraag knaagt allang in de wereld van internationale hulporganisaties. Als je er van uitgaat dat mensen zelf het beste weten hoe ze geld kunnen besteden, moet je ze dan niet zelf die beslissing laten nemen? Nu heeft USAid meegewerkt aan een experiment in Rwanda, waar tweederde van de bevolking tussen 14 en 30 werkloos is. De conclusie na anderhalf jaar: door training slagen betrokkenen er beter in om een baan te vinden; cash leidt tot ondernemerschap, of zzp’er schap. Over nog eens anderhalf jaar wordt een tweede peiling gedaan. Dit was de methodologie: 1.848 jongeren werden verdeeld vijf groepen; een trainingsprogramma om mensen te helpen een baan te vinden; een groep die puur cash kreeg; een combinatie van beide om te zien of de twee methodes elkaar misschien versterken; een groter bedrag aan geld; en een control group die noch training, noch geld kreeg. Lijkt me erg moeilijk om effectiviteit te meten. Maar cash benchmarking, om de effectiviteit van programma’s te meten, afgezet tegen rechtstreeks geld uitdelen, is niet langer taboe. Het wordt al langer bepleit door de stichting Give Directly.