Kloof

Hoe zuidelijker de landen, hoe groter de krimp in BBP dit jaar, valt te concluderen uit deze voorspelling van de Europese Commissie. Bloomberg interpreteert dat als: hoe meer afhankelijk van toerisme, hoe kwetsbaarder.

Verloren zielen

57.000 bemanningsleden van cruiseschepen moeten aan boord blijven want de schepen kunnen nergens aanmeren – de meeste landen willen ze niet ontvangen, en als ze zouden willen, dan nog zijn er maar weinig kades waar die enorme zeekastelen langere tijd kunnen liggen. Hun ‘thuishavens’ zijn fiscale havens met kleine, primitieve kades. Dus hebben ze zichzelf ‘geparkeerd,’ bijvoorbeeld in de buurt van de Bahama’s, waar deze luchtfoto werd gemaakt. De bemanningsleden mogen niet aan land want lockdowns, en al zouden ze kunnen, ze zijn vaak zo slecht betaald dat ze ook niet naar huis kunnen vliegen.

Subsidie?

Australië gaat een ‘bindende gedragscode’ schrijven waarmee Facebook en Google worden gedwongen om advertentieinkomsten te delen met kranten en andere nieuwsorganisaties. Dit is iets dat al in enkele Europese landen is geprobeerd. Het is meer een uitbesteden van subsidiebeleid.

Als je kranten en ‘nieuws-ecosysteem’ belangrijk vindt voor de samenleving, waarom dan niet eerlijk zijn en gewoon subsidiëren als een balletgezelschap, of een regionaal museum? Dit is niet revolutionair. We doen het allang: de NOS draait voor meer dan de helft op subsidie.

‘De ergste vorm van socialisme’

Scott Galloway (55) is ondernemer, schreef boeken, en geeft nu onder andere les op NYU. Weer een mening, maar eentje die bij mij een paar snaren raakte. Oordeel zelf. Zijn kritiek richt zich op de VS, maar veel is toepasbaar op Nederland en Europa.

‘Reddingsmaatregelen moeten mensen helpen, niet bedrijven.’

‘Sinds 2000 hebben Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen 66 keer faillissement aangevraagd.  Een duidelijk kwetsbare bedrijfstak. Toch hebben de besturen van de grootste zes maatschappijen 96% van hun vrije kasstroom besteed aan aandelen-terugkoop waardoor de koers hoog bleef en hun bonussen ook. Nu willen ze staatssteun. We zouden ze gewoon kopje-onder moeten laten gaan.’ (…) ‘En wat gebeurt er bij een (hellup!) faillissement? Houders van aandelen en hoogrentende obligaties verliezen hun geld. Dat zijn de mensen die sinds 2008 hun geld met een factor 3,3 hebben vermenigvuldigd.’

Zijn punt is: mensen zullen altijd willen vliegen, dus er komt heus wel weer een andere luchtvaartmaatschappij. Die hopelijk beter wordt gemanaged.

Voor Nederland en Europa: vervang ‘Raad van Bestuur’ door ‘vakbonden.’

‘Een pijler van kapitalisme is dat je winnaars niet kunt belonen zonder verliezers te straffen. Ik maak me zorgen dat onze overheid werkt voor de rijken, en zich richt op het beschermen van de vorige generatie winnaars, zelfs als dat betekent dat de komende generaties minder kans krijgen om te winnen.’

‘Dit is niet kapitalisme, maar de ergste vorm van socialisme – vriendjespolitiek.’ (tip A. Steensma)

Onhoudbaar

… zegt econoom Tyler Cowen. ‘Op een zeker moment krijg je onherstelbare, escalerende economische schade en dat laten we niet gebeuren. Ook al zeggen we nog zo vaak ‘een mensenleven is niet in geld uit te drukken.’

‘Amerika is een democratie, en de modale stemmer gaat niet dood aan het coronavirus (deze zin wordt niet genoeg herhaald in de meeste analyses). En daarom gaan we binnenkort weer open, hoe de sommen over levens en toekomstig BNP ook uitvallen.’

‘Een model voor goed beleid moet niet vragen ‘wat is de optimale duur van een lockdown’ maar: ‘Wat moeten we nu doen, in de wetenschap dat een lockdown niet lang kan duren?’

Nederland is niet de Verenigde Staten. Maar gelden deze factoren niet ook hier?

Nog een historisch voorbeeld

De griepepidemie van 1957, de Aziatische griep. Die eiste 70-100.000 levens in de VS (de bevolking was toen ruwweg 170 miljoen, dus 0,5%). BBP daalde 4% in Q4, en 10% in Q1 van 1958. Maar daarna sprong de economie weer terug naar 10% groei; voor het kalenderjaar 1958 als geheel was het eindresultaat -1%. Een korte, diepe recessie dus. Als u tijd hebt, lees de commentaren.

Resultaten in het verleden ……

Economische gevolgen?

Eerste poging om economische gevolgen van Corona in te schatten. Groep economen van Harvard bestudeerde de ‘Spaanse Griep’ pandemie van 1918-20, die eiste 29 miljoen levens in 43 landen, 2% van de bevolking. Dat zou neerkomen op 150 miljoen mensen nu, op een wereldbevolking van 7,5 miljard. (De teller van Johns Hopkins staat nu op 17.500 doden.) Economisch effect toen: 6% daling van BBP per jaar, dat is ongeveer de orde van grootte van de Grote Recessie van 2008. We staan nog maar aan het begin, we hebben geen idee hoe lang het gaat duren of hoe diep het Coronavirus zich gaat verspreiden. Dus parallellen trekken is gevaarlijk. De pandemie van 1918-20 kan misschien dienen als ‘worst case scenario,’ zeggen de schrijvers.

Contant, graag!

Chinese schrijver verblijft enige tijd in Japan en ontdekt tot zijn stomme verbazing dat Japanners nog steeds contant geld gebruiken. In China niet: alles is WeChat. ‘Geld’ is een cijfer op je telefoon dat verandert. Hij merkt dat hij bijna hoofdrekenen is verleerd. Kinderen in China kennen niet eens meer het onderscheid tussen een biljet van 10 of 20 Yuan, zegt een krantenartikel. In Japan is daarentegen het biljet nog steeds koningin. Ik vertelde dit deze week aan Japan-kenner Radboud Molijn, die knikte en zei dat Japanners nog steeds massaal geld onder hun matras sparen. Na de grote Tsunami van 2011 dreven overal bankbiljetten. Portefeuilles met $40.000 en $28.000 werden gevonden en aan de politie gegeven – meer dan $48 miljoen in de maanden na de ramp, meldde de LA Times dat jaar. In privé-kluisjes die aanspoelden, werd nog eens $30 miljoen aan yens gevonden.

Boeren

Op 11 november maakte ik mij schuldig aan een opinie. Dat had ik beter niet kunnen doen. Lezer H. Oerlemans tikte mij op de vingers en stuurde deze week nog een bericht erachteraan. De strekking: Boeren moeten niet lopen fiepen, hun aandeel in de economie en in de export is bescheiden, en ze produceren wel degelijk onevenredig veel stikstof. Het uitstekend gedocumenteerde artikel stond in Follow the Money.  (Achter betaalmuur, dus ik weet niet of de link werkt. Overweeg een abonnement!) Ik zal mij in de toekomst onthouden van meningen. 

De waarde van de export is € 26 miljard, ‘dat is nog geen 28% van het exportcijfer waarmee de LTO en Farmers Defence Force mooie sier maken,’ concludeert FtM na vergelijking van rapporten van CBS en Wageningen.

De toegevoegde waarde is beperkt; stikstof is aanzienlijk:

 

Start-ups

Hoe vind ik een goede start-up om in te investeren? Advies van Silicon Valley-veteraan Sam Altman. Onder andere: ‘Ik heb gemerkt dat mensen snel harder kunnen worden, en ambitieuzer; maar mensen zijn of langzaam of snel, en dat verander je niet makkelijk. Snel zijn is belangrijk: ik heb bijna nooit geld verdiend aan oprichters die niet snel antwoordden op belangrijke e-mails.’

Zorg dat de kansrijke ondernemingen jou weten te vinden – bouw een netwerk. Er is veel concurrentie (‘Het lijkt tegenwoordig makkelijker een ondernemer te zijn dan een investeerder’), maar: ‘het is een kwestie van hard werken. Grappig genoeg werken de meeste investeerders niet erg hard. Dat is een gat waar je in kunt springen.’