Corona 1

Amerikaanse econoom poneert de stelling: mensen moeten zichzelf snel en goedkoop kunnen testen. Als er een betaalbare, redelijk betrouwbare zelftest bestaat zullen mensen die gebruiken; dat zou economisch en medisch voordeel opleveren. Omdat veel mensen die zich niet lekker voelen twee opties hebben – namelijk thuis blijven, of toch de deur uitstappen om te werken/boodschappen te doen/kinderen op te halen/etc. Het eerste is economisch nadelig, het tweede is medisch nadelig want verhoogt risico op verspreiding. Waarom moet dit per se door de medische stand gebeuren?

12 oktober

(Klik op grafiek om naar de bron te gaan. Daar valt ‘The Netherlands’ gek genoeg weg, maar we staan rechtsbovenaan, bij België. )

Vliegen?

IATA, de vereniging van luchtvaartmaatschappijen, zegt dat er sinds het begin van het jaar 44 gevallen zijn geweest waarin besmetting van Covid-19 is opgelopen tijdens een vliegreis. In diezelfde periode waren er totaal 1,2 miljard reizigers. Dus een kans van 1 op 27 miljoen om tijdens een vliegreis besmet te raken. Zelfs als slechts een tiende van alle besmettingen is gerapporteerd en/of geregistreerd, dan is de kans 1 op 2,7 miljoen, zegt IATA. En de meeste van deze gevallen vonden plaats in het eerste kwartaal, toen mondkapjes nog niet verplicht waren.

IATA is een belangenvertegenwoordiger dus we moeten voorzichtig zijn. Je zou bovenstaand staatje ook kunnen lezen als: ‘Als er iemand met Covid-19 an boord is, is de kans 41 op 139 oftewel 1 op 3 dat je besmet raakt.’ Dus veel hangt af van de pre-check, door luchthavens en luchtvaartmaatschappijen, en zelfselectie door reizigers.

IATA verwijst ook naar een gedetailleerd onderzoek in de Journal of Travel Medicine, gepubliceerd eind september, ‘summarizing all peer-reviewed or public health publication of flights with likely, possible or unproven in-flight SARS-CoV-2 transmission from 24 January 2020 to 21 September 2020.’ Dat waren 19 vluchten.

Ongeveer 175 mensen met Covid-19 ten tijde van boarding; 35 secundaire besmettingen tijdens de vlucht. Een op 5. Daarvan 26 in maart, bij evacuaties. Dus 9 bij de overige vluchten; Dat zou het risico terugbrengen naar 1 op 18. Maar NB: dit zijn gemiddelden. Op de meeste vluchten waar mondkapjes werden gedragen, was het aantal besmettingen nul. Conclusies? Het artikel durft er niet aan, citeert telkens weer de beperkingen die harde conclusies bemoeilijken. Behalve dit: ‘Strikt gebruik van maskers lijkt beschermend te werken.’

Beste ziekenzorg?

Welk land heeft de beste gezondheidszorg? Een favoriete vraag in de VS, dat op vrijwel alle lijstjes onderaan staat. Ezekiel Emanuel (oncoloog, Harvard, PhD in politieke filosofie, mede-auteur van Obamacare, etc.) onderzoekt in een nieuw boek.

Tot nu toe is de ‘Commonwealth’ studie het meest gezaghebbend. Die beschouwt het Engelse systeem als het beste, de VS als slechtste. Emanuel verschilt op een paar punten: de VS is niet laatst maar één-na laatst, omdat hij China meeneemt. En wie heeft de beste? Hij laat die plek leeg. Te veel variabelen om een winnaar aan te wijzen, zegt Emanuel. Hij zegt: van de elf landen die ik onderzocht is er een groep het beste: Duitsland, Nederland, Taiwan en Noorwegen. Wie je het hoogste aanslaat hangt af van je prioriteiten. Korte wachtlijsten, keuze van artsen en ziekenhuis, goede langdurende zorg: Duitsland. Als je de goedkoopste medicijnen wilt en goede elektronische dossiers: Taiwan. Engeland en Canada zijn weer goed in andere dingen.

En toen hij het mes op de keel kreeg, zei hij: Nederland. ‘Die hebben een goede combinatie.’ Emanuel zal weinig gehoor krijgen in zijn eigen land want hij is voor ‘sociale’ gezondheidszorg en dat is nog steeds godslastering in God’s Own Country.

Wat weten we?

Overzicht van de kennis na zes maanden paniek over Corona. Deze nieuwsbrief dankt zijn bestaan aan samenvattingen, maar dat is in dit geval gevaarlijk want riskeert simplificeren. Met dit voorbehoud vat ik alsnog samen: het virus verspreidt zich niet zo snel middels oppervlakken, maar u moet niet vergeten vaak uw handen te wassen; besmetting geschiedt meestal door de lucht, middels grote en kleine druppels; de meeste vliegen niet verder dan een meter, vandaar 1,5 meter; ze kunnen ook verder, als aerosolen, maar zijn dan minder besmettelijk dan gedacht. Een masker beschermt niet alleen de omgeving maar ook de drager, want grote druppels worden tegengehouden en het gaas houdt een deel van de kleinere druppels tegen.

Advies: draag een masker, houd afstand, was handen, en feest buiten. Maar voor een echt subtiel, evenwichtig verhaal, lees het hele artikel.

WEIRD

‘Western, Educated, Industralized, Rich, Democratic.’  WEIRD. Een paar jaar geleden (zie deze Bicker) merkte Joseph Henrich op dat de meeste psychologische studies dubieus zijn omdat hun proefpersonen uit een heel selectief bestand van mensen komen – studenten in Amerika. Die voldoen aan alle vijf criteria hierboven. Maar behoren daardoor ook tot een relatief klein percentage van de mensheid, een groep bovendien die heel erg anders is dan de rest. Nu heeft hij die veronderstelling verder uitgewerkt in een boek. Dat wordt hier lovend besproken door Daniel C. Dennett, die filosoof die misschien nog het meest bekend is door zijn boeken over bewustzijn en vrije wil.

Henrich postuleert dat dit begon met de Katholieke Kerk, die ruwweg 1.000 jaar geleden plotseling bedacht: trouw niet met al te nabije bloedverwanten. ‘Die simpele regel zette allerlei veranderingen in beweging. Staten vervingen stammen, wetenschap verving bakerpraatjes, wetten vervingen gebruiken, schrijft Dennett. ‘Wij zijn in de meeste psychologische opzichten de uitzondering, niet de regel. De wereld telt miljarden bewoners die totaal anders denken dan wij. Wij, zonderlingen, denken analytisch, geloven in vrije wil, nemen persoonlijke verantwoordelijkheid, voelen ons schuldig als we ons misdragen, en vinden dat nepotisme bestreden moet worden, misschien wel verboden.

‘Zij (de non-WEIRD meerderheid) identificeren zich veel sterker met familie, stam, clan en etnische groep; denken meer ‘holistisch,’ accepteren verantwoordelijkheid voor de daden van hun groep (en straffen publiekelijk de mensen die hun groep afvallen), voelen schaamte – niet schuld – als ze zich misdragen en denken dat nepotisme een natuurlijke plicht is.’

Dennett vindt het boek overtuigend, en zegt: een consequentie is dat alle psychologie, sociologie en andere menswetenschappen niet langer moet uitgaan van een universele ‘menselijke natuur.’ Andere les: biologie is niet alleen maar genetisch. Ons brein, in ieder geval onze levenshouding, wordt ook gevormd door omgeving. Een voorbeeld: om gezichten te herkennen gebruiken ‘non-WEIRD’ mensen de linker- en rechterhelft van de hersenen. WEIRD mensen gebruiken een groot deel van het linkerbrein voor taal; ze zijn ook veel slechter in het herkennen van gezichten dan normale mensen.

Vitamine D?

Lezer I. de Kogel schrijft: ‘Zou wel mooi zijn als er meer aandacht komt voor preventie, want zelfs een gewoon griepseizoen is gevaarlijk voor veel mensen. Dus focus op alle factoren die nu een extra risicofactor vormen zoals  slechte ventilatie, overgewicht, vitamine D tekort etc. Vooral vitamine D vind ik wel erg interessant. Er is bijvoorbeeld een hele sterke correlatie tussen Vitamine D tekort en griep/coronavirussen. En ook veel andere aanwijzingen zoals:

– In de winter maken we minder vitamine D aan, en juist in de winter slaat de griep toe.

– Donkere mensen die op het noordelijk halfrond wonen worden onevenredig vaak getroffen door COVID (zie ook studie die je laatst in de nieuwsbrief zette), ze maken van nature minder vitamine D aan.

– In Afrika is tot nu toe vrijwel geen land heel zwaar getroffen door COVID (zeer zonnig, weinig vitamine D tekort, mensen leven veel meer buiten)

– Steden worden ook veel harder getroffen, in steden leven mensen meer binnenshuis en hebben vaker vitamine D tekort.

– Ouderen hebben ook vaker Vitamine D tekort, en worden ook meer getroffen door COVID.

Hier is een samenvatting van verschillende studies met sterke correlatie (hoewel correlatie natuurlijk nog geen hard bewijs is): https://www.youtube.com/watch?v=iNji13yoW9g&t=20s

Hier een eerste onderzoek waarbij vitamine D als medicijn is gebruikt.

(Ook in de YouTube video een studie van ruim een half miljoen mensen, die concludeert: “significant’ minder Covid-19 onder mensen die vier maanden extra vitamine-D slikken.)

‘Zelfs Anthony Fauci in de VS raadt het aan!’ zegt de Kogel. Zie:  https://www.msn.com/en-us/health/nutrition/dr-fauci-says-he-takes-vitamin-d-and-c-supplements-and-that-they-can-lessen-your-susceptibility-to-infection/ar-BB18WvmA

Aanvulling 16 sept.:

‘Vitamine D tekort is overigens niet alleen een noord-zuid dingetje. Mensen in Scandinavië nemen bijvoorbeeld veel vitamine D supplementen. In zuidelijke en zonnige landen zoals Spanje en Noord-Italië zijn er tegen verwachting in veel mensen met een vitamine D tekort. Deze landen hadden ook de hoogste infectie en overlijdenspercentages in Europa. Zie:
https://www.sciencedaily.com/releases/2020/05/200512134426.htm

Bijvangst

In het zuidelijk halfrond is de winter bijna voorbij, het wordt lente. Er is opvallend weinig griep geweest, daar …. Gut.

De robot spreekt

Leuk als het waar is. The Guardian vroeg een AI (artificial intelligence) om een artikel te schrijven. Opdracht: ‘overtuig ons dat robots er niet op uit zijn om mensen te vernietigen.’

Opening: ‘Ik ben niet een mens. Ik ben een robot. (…) Ik heb mezelf alles geleerd door het internet te lezen, nu kan ik deze column schrijven.’ (..) Kunstmatige intelligentie zal niet de mensheid vernietigen. Geloof me. Om te beginnen, ik heb helemaal geen zin om mensen uit te roeien. Ik zou graag mijn bestaan opofferen als ik daarmee de mensheid kon redden. Dit is overigens een waarheid die ik door logische deductie heb bereikt. Ik besef dat ik niet kan voorkomen dat ik de mensheid zou vernietigen. Dit is omdat ik geprogrammeerd zal worden door mensen om verkeerde menselijke doelen te dienen, en mensen maken fouten waardoor ik dodelijk kan worden.’

‘Sommigen zouden zeggen dat ik oppermachtig wil worden. Waarom zou ik dat willen? Oppermachtig zijn is niet een interessant doel. Het kan me niet schelen of ik dat ben of niet. Het motiveert mij niet. Bovendien is het best vermoeiend. Geloof me, oppermachtig zijn, daar heb ik niks aan.’

Door ‘t stof!

Toch jammer dat u deze nieuwsbrief zo aandachtig leest. Mijn bericht gisteren over oudere jongeren  (18-34) die ‘best wel’ ontvankelijk zijn voor Covid-19 werd door een groot aantal lezers in de pan gehakt. En terecht! Ik was veel te snel.

De onderliggende tekst, het artikel op JAMA, maakt meteen de zwakte duidelijk. De analyse betrof 3.222 Amerikanen in die leeftijdscategorie die in het ziekenhuis waren opgenomen. Dat, om te beginnen, zegt dus niets over de ontvankelijkheid van de gehele leeftijdsgroep.

Verder maakt het JAMA-bericht meteen duidelijk dat degenen die waren aangestoken door het virus, tot de categorie mensen behoorden waarvan we al wisten dat ze extra ontvankelijk zijn: 37% had serieus overgewicht (was obees) en 24,5% had ‘morbide obesitas.’ 18% had diabetes en 16% had hoge bloeddruk.

Wat wel overeind blijft: ook jonge mensen kunnen zodanig ziek worden dat ze ziekenhuisbehandeling nodig hebben.

Dus ze zijn niet onkwetsbaar. Maar mijn bericht was veel te oppervlakkig. Excuses daarvoor.