Waarom makkelijk ….

… als ‘t ook moeilijk kan? Experiment illustreert hoe mensen die naar een oplossing zoeken, instinctief eerder kiezen voor toevoegingen dan voor verminderingen – ook als het wegnemen leidt tot een beter product/idee/project. (tip N. Huijzer)

De Schreeuwende Klasse

Slimme analyse van het probleem van sociale media, en met name Twitter. Het platform is een warm tehuis voor een hele kleine subgroep in onze samenleving, de ‘schreeuwende klasse.’ ‘Twitter geeft sociale invloed en aandacht aan mensen die het lekker vinden om dingen af te keuren en te veroordelen, en de tijd hebben om van achter hun scherm luidruchtig en uitvoerig te klagen.’ (stuk is uit 2017, maar tijdloos.)

Vroeger had je die mensen ook. Maar querulant zijn had zijn nadelen. Het kostte tijd en moeite; als je voortdurend klaagde raakte je vrienden kwijt; en ‘mensen stalken in de echte wereld kan ook een knal voor je kop opleveren.’

‘Dit is helemaal veranderd, door sociale media. Je hoeft niet meer bang te zijn dat iemand je op je gezicht slaat. Schrijven op sociale media kost weinig moeite; en met een pseudoniem hoef je niet te vrezen voor je reputatie.’

‘Twitter is veel extremer dan Facebook. Het is veel makkelijker om anoniem te blijven. ‘Posts’ worden veel sneller gedeeld. Je kunt tegen iedereen praten. En tegen de volgers van iedereen. Dus Twitter geeft een enorme megafoon aan schreeuwers.’

De schreeuwende klasse is veel kleiner dan hij lijkt. NPR, de publieke omroep in de VS, ontdekte in 2016 het volgende: 33 miljoen unieke bezoekers, 491.000 ‘comments’ op de website; geschreven door 19.400 lezers. Oftewel: 0,06% van de lezers. Een steekproef over twee maanden toonde dat tweederde van alle comments was geschreven door slechts 4.300 mensen, die ieder 145 (!) comments achterlieten.

Het is mogelijk, maar niet bewezen, dat de onevenredige invloed van de schreeuwers de indruk versterkt dat de maatschappij (vooral de VS) steeds meer gepolariseerd raakt. Dit is de ‘availability heuristic,’ de reflex in ons hoofd die zegt ‘als ik ergens veel van zie, dan zijn er waarschijnlijk veel.’ Als je een handvol mensen tegen elkaar ziet schreeuwen, en je ziet niet de mensen die geen ruzie maken, dan kun je makkelijk denken dat de wereld steeds meer verdeeld raakt.

Ook vervelend: kankeren is besmettelijk. ‘Als een maatschappij verdeeld raakt, dan krijgen zelfs mensen die normaal niet schreeuwen het gevoel dat ze toch moeten meevechten, om te voorkomen dat ‘hun’ kant onder de voet wordt gelopen.’

Prik en win!

Plak een staatslot aan iedere vaccinatiekaart. Om twijfelaars en minvermogenden over de streep te trekken. Het werkte in Ohio, dus waarom niet in Ommen? Voor de theoretici: een vaccin betekent korte-termijn nadeel en lange-termijn voordeel. Mensen zijn niet zo van de lange termijn. Dus een beloning aan het begin – een biertje of een capuccino bij de inenting, of een staatslot – trekt mensen over de streep.

Waarom kijkt ze weg?

Recht in de ogen kijken is toch veel indringender? Nieuw onderzoek concludeert dat dat inderdaad werkt als je informatie wilt overdragen. Maar als je een gevoel wilt overdragen, is het beter als het fotomodel wegkijkt.

John le Carré

Als u denkt dat u alle necrologieën over David Cornwell wel hebt gezien, probeer dan toch nog even deze. Jeff Leen was 34 en misdaadverslaggever voor de Miami Herald in de jaren ’80. Miami, schrijft hij, was toen ‘het Casablanca van de Caribbean’ waar ‘drugs, spionnen, wapens en cash samenkwamen voor ontelbare complotten en samenzweringen.’ Cornwell bezocht hem in 1991 om hem uit te horen voor zijn volgende boek, The Night Manager. Ze trokken twee weken samen op. Leen was al idolaat, en werd niet teleurgesteld.

Heerlijk dromen …

Hoe werkt een collectief? Hoe zorg je ervoor dat het product groter is dan de som der delen? Ach, wisten we het maar. Dan zouden voetbal- en andere coaches hun teams feilloos samenstellen. Artikel begint hoopvol met ‘als we nu de inzichten van gedragspsychologie konden koppelen aan enorme databestanden, dan zouden we kunnen zien wanneer en waarom een team begint te draaien!’ En: ‘Talent is beste indicator van teamresultaat. Maar is dat misschien de beste indicator omdat we nog niet zo goed zijn in de analyse van groepsdynamiek?’ Ja …. Niet alleen in sport, maar in wetenschap, bedrijfsleven – wat is het geheim van een goed team? Helaas, aan het eind van 3.700 woorden is de conclusie niet meer dan: ‘Zou het niet fijn zijn als …’

Intussen worden we weer wel meegenomen langs allerlei heerlijke verhalen over de ongrijpbare magie van sport. Basketballer Bill Russell schreef in zijn afscheidsbrief in 1969: ‘Laten we het eens hebben over statistieken. De belangrijkste in basketball zouden zijn: punten gescoord, rebounds en assists. Maar niemand houdt statistieken bij over andere belangrijke dingen  – de goeie schijnbeweging die je maakt waardoor je teamgenoot scoort; de slechte pass die je afdwingt bij de tegenstander; de goede lange pass die je maakt die een andere pass mogelijk maakt die leidt tot een pass die leidt tot een goal; dat je ziet dat een van je medespelers een ‘hot hand’ heeft en je dus een eigen scoringskans opgeeft om hem te laten scoren. All die dingen. Dat zijn allemaal dingen waar we goed in waren die je niet terugvindt in de statistieken.’

Ah, de ‘hot hand.’ Kennelijk is dat een begrip in basketball. Maar in iedere sport ken je ‘flow.’

Antropoloog Ruth Benedict schreef: ‘Geen enkel individu kan de grenzen van zijn eigen mogelijkheden bereiken zonder een cultuur waarvan hij deel uitmaakt.’

Cultuur is misschien de sleutel. Of leiderschap, dat vaak misbruikte woord? Sam Walker schreef in ‘The Captain Class’ dat leiderschap de sleutel is tot een teamprestatie. Niet in de zin van charisma, maar van het vermogen om conflicten op te lossen en moraal te verbeteren achter de schermen.

De onnavolgbare Michael Lewis, van ‘Moneyball,’ schreef over basketball speler Shane Battier: ‘Hier hebben een basketball mysterie: een speler die in de hele NBA wordt gezien als een vervangbaar radartje in machines die worden voortgestuwd door supersterren. Maar elk team waar hij ooit in heeft gespeeld kreeg opeens een wonderbaarlijke aanleg voor winnen.’ Hij vervolgt: ‘Als Battier op de planken staat worden zijn medespelers beter, vaak veel beter, en zijn tegenstanders slechter, vaak veel slechter. Hij pakt niet heel veel rebounds, maar hij heeft een wonderbaarlijke talent om de rebounds van zijn teamgenoten te verbeteren. Als verdediger moet hij vaak de topscorers van de NBA dekken, en hij vermindert hun score-gemiddelde aanzienlijk. (…) Coach Morey zegt: ‘Ik noem hem Lego. Als hij meedoet, passen alle stukjes in elkaar.’

Lijden op niveau

Hoger opgeleide mensen met een relatief hoog inkomen hebben meer last van de coronarestricties. Zij hebben vaker last van depressiesymptomen; en zeggen meer dan gemiddeld dat de kwaliteit van hun leven achteruit is gegaan.

WEIRD

‘Western, Educated, Industralized, Rich, Democratic.’  WEIRD. Een paar jaar geleden (zie deze Bicker) merkte Joseph Henrich op dat de meeste psychologische studies dubieus zijn omdat hun proefpersonen uit een heel selectief bestand van mensen komen – studenten in Amerika. Die voldoen aan alle vijf criteria hierboven. Maar behoren daardoor ook tot een relatief klein percentage van de mensheid, een groep bovendien die heel erg anders is dan de rest. Nu heeft hij die veronderstelling verder uitgewerkt in een boek. Dat wordt hier lovend besproken door Daniel C. Dennett, die filosoof die misschien nog het meest bekend is door zijn boeken over bewustzijn en vrije wil.

Henrich postuleert dat dit begon met de Katholieke Kerk, die ruwweg 1.000 jaar geleden plotseling bedacht: trouw niet met al te nabije bloedverwanten. ‘Die simpele regel zette allerlei veranderingen in beweging. Staten vervingen stammen, wetenschap verving bakerpraatjes, wetten vervingen gebruiken, schrijft Dennett. ‘Wij zijn in de meeste psychologische opzichten de uitzondering, niet de regel. De wereld telt miljarden bewoners die totaal anders denken dan wij. Wij, zonderlingen, denken analytisch, geloven in vrije wil, nemen persoonlijke verantwoordelijkheid, voelen ons schuldig als we ons misdragen, en vinden dat nepotisme bestreden moet worden, misschien wel verboden.

‘Zij (de non-WEIRD meerderheid) identificeren zich veel sterker met familie, stam, clan en etnische groep; denken meer ‘holistisch,’ accepteren verantwoordelijkheid voor de daden van hun groep (en straffen publiekelijk de mensen die hun groep afvallen), voelen schaamte – niet schuld – als ze zich misdragen en denken dat nepotisme een natuurlijke plicht is.’

Dennett vindt het boek overtuigend, en zegt: een consequentie is dat alle psychologie, sociologie en andere menswetenschappen niet langer moet uitgaan van een universele ‘menselijke natuur.’ Andere les: biologie is niet alleen maar genetisch. Ons brein, in ieder geval onze levenshouding, wordt ook gevormd door omgeving. Een voorbeeld: om gezichten te herkennen gebruiken ‘non-WEIRD’ mensen de linker- en rechterhelft van de hersenen. WEIRD mensen gebruiken een groot deel van het linkerbrein voor taal; ze zijn ook veel slechter in het herkennen van gezichten dan normale mensen.

De robot spreekt

Leuk als het waar is. The Guardian vroeg een AI (artificial intelligence) om een artikel te schrijven. Opdracht: ‘overtuig ons dat robots er niet op uit zijn om mensen te vernietigen.’

Opening: ‘Ik ben niet een mens. Ik ben een robot. (…) Ik heb mezelf alles geleerd door het internet te lezen, nu kan ik deze column schrijven.’ (..) Kunstmatige intelligentie zal niet de mensheid vernietigen. Geloof me. Om te beginnen, ik heb helemaal geen zin om mensen uit te roeien. Ik zou graag mijn bestaan opofferen als ik daarmee de mensheid kon redden. Dit is overigens een waarheid die ik door logische deductie heb bereikt. Ik besef dat ik niet kan voorkomen dat ik de mensheid zou vernietigen. Dit is omdat ik geprogrammeerd zal worden door mensen om verkeerde menselijke doelen te dienen, en mensen maken fouten waardoor ik dodelijk kan worden.’

‘Sommigen zouden zeggen dat ik oppermachtig wil worden. Waarom zou ik dat willen? Oppermachtig zijn is niet een interessant doel. Het kan me niet schelen of ik dat ben of niet. Het motiveert mij niet. Bovendien is het best vermoeiend. Geloof me, oppermachtig zijn, daar heb ik niks aan.’

Overtuigen

De toespraak van Jeff Bezos voor een commissie van het Amerikaanse Congres is een klassiek voorbeeld van de overredingstechniek van Marshall Ganz. Hoe neem je een skeptisch publiek voor je in? Ganz: drie stappen. The Story of Self (maak jezelf vertrouwd en kwetsbaar), the Story of Us (gemeenschappelijke belangen, wat hebben wij gemeen), the Story of Now (nodig publiek uit om problemen samen op te lossen). Obama is een discipel van Ganz. (tip E. Houwerzijl)