Met dank aan de Kerk

Wij in het Westen zijn individualistisch omdat de Katholieke kerk tegen incest was. Dit klinkt als wartaal na een lange borrel, maar het is de stelling van een studie afkomstig van Harvard en gepubliceerd in het tijdschrift Science. De redenering is als volgt: in de vroege Middeleeuwen maakten kerkvaderen zich zorgen over incest. In die tijd was het doodnormaal dat neven en nichten met elkaar trouwden, omdat niemand buiten het dorp of zelfs zijn stam kwam. Het leven in kleine stammen waarin vrijwel iedereen familie was, bevorderde conformisme, gehoorzaamheid en loyaliteit aan de groep. En tegelijkertijd wantrouwen tegen vreemdelingen. Onafhankelijkheid en analytisch denken werden niet gewaardeerd.

Omdat de Kerk zijn gelovigen aanspoorde om ‘buiten het dorp’ te trouwen verschoof de nadruk van de familie naar het gezin; daardoor zwakkere familiebanden, minder gehechtheid aan de geboorteplaats. Dat leidde weer tot minder conformisme, meer individualisme, en uiteindelijk een psychologische instelling die wij ‘Westers’ noemen.

Om verschillend gedrag van ‘kin-based‘ en ‘kerkelijk gevormde’ samenlevingen aan te tonen hielden de schrijvers psychologische tests, en keken ze naar cijfers over bloeddonaties en parkeerbonnen van diplomaten bij de VN (echt).

Afkicken

De mens is een gewoontedier en gewoontes zijn moeilijk af te leren. We weten nu ook de neurologische verklaring: terugkerende handelingen worden gecomprimeerd en elders in het brein opgeslagen zodat ze minder ruimte in beslag nemen en makkelijk van de plank gehaald kunnen worden. Een onderzoek concludeert dat 43% van onze handelingen in een dag uit gewoonte zijn. Dus hoe verander je gewoontes? Hoe slagen we er in minder te drinken/eten/nagelbijten/op telefoons te loeren?

Wilskracht is daartegen niet opgewassen. Verandering van omgeving helpt wel. Gedrag is als water dat door een rivier stroomt, is een metafoor: de snelheid waarmee het water stroomt is afhankelijk van de rivierbedding. Wij kunnen gedrag niet veranderen met wilskracht, net zo min als je de stroomrichting kunt veranderen door wilskracht – je moet de omgeving veranderen.

We kennen allemaal de marshmallow test. Kinderen die het snoepje verstopten konden tien minuten de verleiding weerstaan. Kinderen die hem op tafel lieten liggen, zes minuten.

Eet meer groeten en fruit, adverteerde de Amerikaanse kankerstichting vanaf 1991. Na zes jaar kende 39% van Amerikanen de leus. Maar niemand was meer groenten en fruit gaan eten. Eet- en winkelgedrag zijn zeer gewoontegevoelig.

De omgeving veranderen is een manier om de ‘frictie’ te verhogen. Je maakt het expres net een beetje moeilijker om aan iets toe te geven wat je eigenlijk niet wilt doen.

Daarom is de anti-rookcampagne veel succesvoller dan de pro-groentencampagne. Overheden hielpen frictie op te bouwen met rookverboden voor openbare plekken, hogere accijns op sigaretten, en verbod op TV- en radioreclame.

Ossis

CORRECTIE 5/9 met dank aan lezer J. Rademaker:

Is democratie zoals die in Duitsland bestaat de beste vorm van bestuur? Slechts 31% van de Oostduitsers beantwoordt die vraag met ‘ja.’ Dat was twee jaar geleden nog 53%. Van de Westduitsers vindt 72% deze democratie prima.

In het oosten zegt 47% zich voornamelijk ‘Oostduitser’ te voelen, niet ‘Duitser’; in het westen voelt 44% zich eerder ‘Westduitser’ dan ‘Duitser.’ Meer dan een derde van de Oostduitsers voelt zich ‘tweederangs burger.’ Dit 30 jaar na de val van de muur, en 14 jaar onder een kanslier van Oostduitse afkomst.

44 jaar Sovjet-bewind was voldoende om honderden jaren geschiedenis uit de geheugens te wissen.

Het brein van Trump

Een lezer van The Atlantic stuurt een lange brief naar de redactie waarin hij uitlegt hoe hij plotseling Trump begrijpt. Dit kreeg ik een paar maanden geleden al van een lezer, en het zingt in mijn hoofd; het helpt echt iedere keer om te begrijpen waarom Trump doet wat hij doet. Daarom dus een uitgebreide samenvatting: (tip D.Rosenberg) Meer…

Romance

Internet is nu veruit de meest gebruikelijke manier om een partner te vinden. In 2017 had 39% van alle heteroseksuele volwassenen zijn partner ontmoet op een dating site; dat was 22% in 2009. Technologie is beter geworden, het stigma is vervaagd. En: ‘Onze studie leidt ons ook tot de conclusie dat het succes van een verhouding niets te maken heeft met waar de eerste ontmoeting plaatsvond, online of offline,’ zegt één van de onderzoekers. ‘Nadat de verbinding is gelegd gaat de relatie zijn eigen leven leiden.’

 

Toe maar

Kinderen worden niet agressiever van het spelen van agressieve videospellen. Studie van 3.034 kinderen (73% jongens) in Singapore over twee jaar, vanaf gemiddeld 11 tot gemiddeld 13 jaar oud. Bevestigt eerdere studies; probeert twijfel weg te nemen door robuuste methodologie.

Taal leren

Vijf tips gedistilleerd uit allerlei psychologisch onderzoek. 1. Luister naar de taal die u wilt leren, ook al begrijpt u er niets van. Op de radio, op bandjes, maakt niet uit. Onderzoekers vroegen Finnen om twee uur per dag naar Mandarijn Chinees te luisteren terwijl ze andere dingen deden, vier dagen lang. EEG-metingen van hersenactiviteit leken te indiceren dat de respons verbeterde. 2. Laat grammatica maar even zitten. Kinderen boeit het ook niet, en die leren een taal razendsnel. 3. Werk in de ochtend. Het geheugen werkt beter ‘s ochtends, vooral bij ouderen. Wat ook werkt: stampen ‘s avonds, goed slapen, en ‘s ochtends repeteren. 4. Laat het bezinken. Na drie of zes maanden blijkt het geheugen de talenkennis nog steeds (of weer) zo goed te beheersen als wanneer die net werd ‘gedownload.’ 5. Het vijfde advies is nogal onzinnig: drink een glas alcohol. Daarmee verliest u een beetje gene en bent u minder bang om fouten te maken ….

Zelfkennis

Zelfkennis is nodig om goed te functioneren, maar niemand is eerlijk tegen zichzelf. Collega’s werken dagelijks samen en zijn dus de beste jury van iemand’s kwaliteiten; ze hebben er bovendien belang bij dat iedereen goed functioneert. Bedrijven gebruiken creatieve manieren om dit te gebruiken. Een fabriek van tomatensaus, Morning Star, heeft geen managers. De oprichter en directeur doet sollicitatiegesprekken bij de kandidaten thuis, 3 tot 5 uur lang. Mensen schrijven hun eigen opdracht: wat ga ik dit jaar bijdragen aan de groei van het bedrijf, en hoe – maar deze missie moet worden goedgekeurd door collega’s en is vervolgens de basis voor het salaris. Bij belegger Bridgewater beoordelen mensen elkaar dagelijks op 77 criteria. De beoordeling zelf wordt ook weer beoordeeld: de mening van geloofwaardige collega’s weegt zwaarder dan die van anderen. Astronauten die op het Internationaal Ruimtestation moeten samenwerken, worden elf dagen de jungle in gestuurd. Hun gidsen laten ze meteen verdwalen. Zo leren ze elkaar en zichzelf kennen, beter dan op kantoor.

Wie legt de lat?

‘Zou u liever de beste minnaar te wereld zijn, terwijl iedereen denkt dat u de slechtste bent? Of zou u liever de slechtste minnaar, terwijl iedereen denkt dat u de beste minnaar ter wereld bent?’

Zo formuleert Warren Buffett (ja, die) het probleem: wie zichzelf steeds vergelijkt met anderen, wordt gegarandeerd ongelukkig. Beter om een ‘interne scorekaart’ te hebben: ben ik vanavond een beter mens dan vanmorgen?

Breed

Een lofzang op ontwikkeling in de breedte, in plaats van de diepte. ‘Waarom generalisten zegevieren in een wereld vol specialisten,’ is de ondertitel. Epstein begint met sport, en vergelijkt de jeugd van Tiger Woods met die van Roger Federer. Maar ontdekt dat vrijwel overal in het leven een zwalkend begin vaak voorbode is van succes. Duke Ellington meed muzieklessen omdat hij liever wilde tekenen en honkballen. Een tech-ondernemer die op zijn vijftigste een bedrijf start heeft bijna twee keer zo veel kans dat hij er een succes van maakt als een dertigjarige. En die heeft weer veel betere kansen dan een twintigjarige. (tip A. Nieuwland)