Gaat niet goed

Democratie is aan de verliezende hand. Al 15 jaar lang slinkt het aantal landen die ‘vrij’ genoemd kunnen worden, en neemt het aantal ‘niet-vrije’ landen toe. Nieuwste jaarverslag van Freedom House, gedateerd 3 maart. ‘Vrij’ is een land dat een zekere waarborg biedt voor politieke rechten en burgerrechten. Voor methodologie zie hier.

Goede vraag

Die zouden de redacties van Nederlandse media zich ook eens moeten stellen.

‘De oppositie’?

Wij zien Navalny als het gezicht van ‘de Russische oppositie.’ Maar die bestaat behalve uit liberale democraten ook uit Communisten en extreem-nationalisten, die veel sterkere en roekelozere standpunten tegen het Westen hebben dan Poetin zelf.

‘De laatste protesten waren tegen het regime, tegen de elite en tegen corruptie, maar niet noodzakelijk pro-Westers, pro-democratie of liberaal. Het is dus niet verrassend dat deze manifestaties ook succesvolle burgers schrik aanjagen, zelfs mensen die zichzelf niet beschouwen als fans van Poetin,’ zegt journalist en hoogleraar Anatol Lieven.

We moeten ook niet de vergissing begaan te denken dat Navalny het buitenland-beleid opeens pro-Westers zal maken. ‘Dit is nonsens. Navalny’s supporters zijn woest over staatscorruptie, wetteloosheid en economische malaise, maar ze steunen hem niet om het buitenlands beleid te veranderen. Iedere onafhankelijke peiling toont dat Poetin’s veiligheids- en buitenland-beleid enorme publieke steun geniet.’

Navalny steunde de invasie van Georgië in 2008, hij is vijandig tegenover minderheden uit de Kaukasus, en fervent tegenstander van illegale immigratie. In een interview in 2014 weigerde hij de annexatie van de Krim te bekritiseren.

Ondoorgrondelijk

Kwoot van de week: ‘Leven in China is verwarrend nu, omdat het voelt alsof je in de Verenigde Staten bent en tegelijkertijd in Noord-Korea.’ Dit aan het begin van een artikel met de prangende vraag: waarom is er geen goede, Engelstalige biografie van Xi Jinping? De man die meer macht naar zich heeft toegetrokken dan zelfs Mao Zedong; leider van het machtigste land, etc. De verklaring is voorspelbaar: angst, bij schrijvers en uitgevers, en bij mensen die Xi goed kennen maar niet uit de school klappen. En Xi vertikt het om geïnterviewd te worden.

Chinastrategie

In 1946 schreef diplomaat George Kennan een ‘lang telegram’ aan zijn bazen in Washington, waarin hij adviseerde hoe de nieuwe concurrent de Sovjet-Unie het beste beteugeld kon worden. Gisteren publiceerde The Atlantic Council ‘The Longer Telegram,’ door een anonieme schrijver, ‘een voormalige hoge overheidsdienaar met diepe kennis van en ervaring met China.’ Het verdient zijn titel: het is 31.000 woorden lang, genoeg voor een kort boek. Enkele punten: de Communistische partij is intern verdeeld; Xi Jinping heeft veel vijanden, die bang zijn voor zijn voortdurende eis van absolute loyaliteit; Xi en zijn vazallen hebben grote fortuinen vergaard. De VS moet niet de leiding van China als één monoliet beschouwen maar gebruik maken van de breuklijnen. China heeft in het verleden samengewerkt met de VS, dat kan nu ook weer. Maar Xi staat in de weg met zijn ambitie. China onder hem is ‘toenemend autoritair en agressief.’ Het doel van de VS moet zijn om de partijleiding duidelijk te maken dat China en wereldmacht kan blijven zolang het niet probeert zijn politieke model te exporteren, of zijn grenzen te verleggen. ‘De ambitie van Amerikaanse strategie zou moeten zijn om de Chinese Communistische Partij van strategische richting te doen veranderen – met of zonder Xi aan het roer.’

U begrijpt, dit is maar een vleugje van een heel gedetailleerd, doorwrocht beleidsadvies.

(The Atlantic Council is een praatclub met talloze Amerikaanse en Europese oud-ministers en andere zwaargewichten uit bedrijfsleven en politiek.)

‘Na het Merkeloceen’

Prachtige analyse met de nog prachtiger kop: ‘Duitsland na het Merkeloceen.’ Van de voor mij onbekende Gert van Istendael, een Belgische veteraan met diepe kennis van het grote buurland. Wie wordt de nieuwe bondskanselier? Armin Laschet, de net verkozen nieuwe CDU-voorzitter, heeft nog steeds rivalen binnen de partij Friedrich Merz en Norbert Röttgen. Over een andere kandidaat, Markus Söder van de CSU, de Beierse variant van de CDU, deze passage: ‘Söder is niet vies van enig rondborstig populisme, maar hij heeft met scha en schande geleerd dat zijn standpunten niet in de buurt van de AfD mogen komen. Söder kan kiezers aantrekken in het solide, burgerlijke midden, niet in de rand, daar uiterst rechts. Of, zoals een CSU-politicus het eens onnavolgbaar uitdrukte: Man soll nie versuchen, das Stinkdier zu überstinken. Je moet nooit proberen harder te stinken dan het stinkdier.’   En hij bespreekt ook Jens Spahn, de minister voor Volksgezondheid die lang werd onderschat maar een goeie pandemie heeft. (tip P. Rodts)

De media’s

Zijn sociale media nou uitgevers, met duidelijke verantwoordelijkheden, of neutrale zielloze platforms? Moeten zij censureren, of moeten overheden ze reguleren? ‘Het gaat niet om wat gebruikers van sociale media posten; het gaat er om wat die media ermee doen. Ze zijn helemaal niet neutraal, het zijn een soort ‘digitale curatoren’ met algoritmes die bepalen wat wordt versterkt, wat wordt doorgegeven en getipt.’ En omdat sociale media meer verdienen naarmate ze groter zijn, versterken ze extreme en conflictueuze content die nu eenmaal extra gretig wordt gelezen. Dus ja, reguleren – maar vraag transparantie van de algoritmes en andere dingen in de machinekamer.

Rassenhaat

Een ongemakkelijk betoog van Jeffrey Sachs, een veteraan van de linkervleugel van het Amerikaanse politieke spectrum.

‘Meutes opstoken tegen gekleurde mensen is de klassieke methode van rijke blanken om het ongenoegen van arme blanken af te leiden. Dit is helemaal geen specifiek Trumpiaanse taktiek, het is de oudste truc in het Amerikaans politieke handboek.’

‘Op 6 januari ging het mis omdat de blanke meute zich stortte op blanke politici. Dat was onaanvaardbaar, maar niet onverwacht.’

‘In historisch perspectief is Amerika inderdaad bezig zijn verleden van racisme en gewelddadige blanke opstanden achter zich te laten. Barack Obama is twee keer als president verkozen (…)’

In 1970 was 83% van de Amerikaanse bevolking blank (‘non-Hispanic white’). In 2045 zal dat nog maar 50% zijn. In 2060, ongeveer 44%. Oftewel: door de veranderende demografie zullen blanken van meerderheid tot minderheid worden.

‘Gelukkig is het racistische blanke bewind van Amerika op de terugtocht, helaas nog veel te langzaam,’ aldus Sachs. (tip J. Fockema Andreae)

Meningsuiting

In het eindeloze debat over wat nou censuur is, en of Twitter en Facebook hun boekje te buiten gaan, kwam ik deze tegen.

Ik wist niet dat Karl Popper hierover had geschreven. De Nederlandse rechtspraak worstelt, van geval naar geval, met de vraag hoe erg je moet haat zaaien, voordat je vrijheid van meningsuiting wordt ingeperkt.

Toch echt een primeur

Het Capitool werd in 1814 bestormd – maar door Britse soldaten, waarmee de jonge Republiek in oorlog was. In 1861 kwamen duizenden woedende Amerikanen naar de hoofdstad om om de certificering van Abraham Lincoln tegen te houden. Die werden tegengehouden door zwaar bewapende soldaten, rondom het Capitool gepositioneerd door de man die was belast met ‘de verdediging van de hoofdstad.’ (Zie deze historicus in de NY Times)

In 1954 schoten vier Puertoricaanse nationalisten vanaf de bezoekerstribune op de Afgevaardigden. In 1983 liet een communistische terreurgroep een bom afgaan in een kantoor in de Senaatsvleugel. Maar wat afgelopen woensdag gebeurde, is nog niet eerder vertoond.