Bevoorrecht

Ivanka, Eric en Donald Trump Jr. in 2012. Wat een meesterlijke foto.

In 2019 spuwde Eric Trump gal op Fox News over hoe Hunter Biden profiteerde van het vice-presidentschap van zijn vader. Dit artikel dient repliek door op te sommen hoe de kinderen van de huidige president plezier beleven aan de positie van hun vader. Sinds 2016 heeft de Trump Organization meer dan $100 miljoen aan onroerend goed verkocht, waaronder een penthouse in New York aan een Chinese dame met nauwe banden met de overheid van haar land. Ivanka en haar man Jared Kushner kregen belangrijke posities in het Witte Huis zonder duidelijke ervaring of kwalificaties. Ivanka verkreeg 16 patenten en handelsmerken in China voor haar  mode-producten. ‘Als dochter van de president van de VS heeft zij een voorsprong in de publiciteit,’ zei Chinees modeontwerper Yang Mei in Time in 2017. Ze adverteerde voor haar eigen kledingmerk na een optreden op de Republikeinse conventie in 2016:

Een investeringsfonds mede van Qatar verloste Jared Kushner van een molensteen door het gebouw 666 Fifth Avenue in New York te huren voor 99 jaar, voor $1 miljard. Kushner had een hypotheek van $1,4 miljard uitstaan. En nog veel meer voorbeelden.

Khashoggi

Nog een verjaardag: een jaar geleden werd dissidente Saoedi-Arabische journalist Jamal Khashoggi vermoord in het Saoedische consulaat in Turkije. Een minutieuze reconstructie van wat er gebeurde, en wat er aan vooraf ging.

Fake news

Op 25 september meldde ik u de reactie van Breitbart News op het begin van het afzettingsonderzoek naar president Trump. De Democraten zijn hypocriet, was hun teneur. Joe Biden zette druk op de toenmalige president van Oekraine om zijn hoogste officier van justitie af te zetten. Die was namelijk bezig met een corruptie-onderzoek naar een Oekraïens gasbedrijf, waar zoon Hunter Biden commissaris was.

Niet mals. De jonge Biden stond inderdaad voor 50.000 dollar per maand op de loonlijst van Burisma. En Joe Biden had zelf opgeschept dat hij inderdaad gedreigd had staatssteun te blokkeren, als de Oekraïners niet zouden doen wat hij wilde.

Maar uit onderzoek van Bloomberg en The New Yorker blijkt: de oude Biden drong aan op hardere aanpak van corruptie in alle bedrijven in Oekraine. (Want waarom geld sturen als het toch in de zakken van oligarchen verdwijnt?) En in het geval van Burisma: dat was nou net één van de bedrijven waartegen het onderzoek al ruim een jaar stil lag. Dus Joe Biden vroeg eigenlijk om onderzoek naar het bedrijf waar juist zijn zoon werkte.

Rest de vraag: is het wel netjes van de zoon van de vice-president om een baan voor zes ton per jaar te accepteren van een bedrijf, dat zijn vader verdenkt van corruptie? Maar kunnen we de vader de dwalingen van zijn zoon aanrekenen?

(Beetje lang verhaal, maar dit is tot nu toe een scharnierpunt in het impeachment onderzoek.)

Weg vertrouwen

Zie per categorie hoeveel vertrouwen het Amerikaanse publiek er nog in heeft, op basis van de General Social Survey van de afgelopen 40 jaar. Vertrouwen in journalisten leed het meest, gevolgd door banken, parlement, overheid; alleen het Hooggerechtshof lijkt nog ongeschonden.

Wat te doen?

Internet ondermijnt traditionele democratie. Nieuw bewijs deze maand uit een studie die respons op Gallup peilingen analyseerde van 840.537 mensen uit 116 landen in de periode 2008-2017, en daarnaast de expansie van 3G-netwerken legde. Meer toegang tot internet vermindert vertrouwen in overheid en vergroot achterdocht jegens overheid. En: in Europa ging de toename van mobiel internet gelijk op met de groei van populistische partijen.

Hoe werkt dat? Oude instituten hebben hun monopolie op geloofwaardigheid verloren doordat iedereen nu zijn versie van de waarheid kan publiceren. Dankzij twitter, whatsapp, instagram, e-mail kan een beweging worden gemobiliseerd. Belangrijkste kenmerk van Gele Vestjes, Arabische Lente, FvD, PVV, Indignados (in Spanje), 5Stelle (Italië): ze zijn tegen. Het is makkelijker om een beweging op te trommelen ‘tegen’ iets dan ‘voor’ iets.

Dit alles voorspelde oud-CIA analist Martin Gurri in 2013 in zijn boek ‘De opstand van het volk en de gezagscrisis in het nieuwe millennium.’ Wat valt er tegen te doen? Een suggestie van een medewerker van Gurri: formuleer niet in absolute termen.  ‘We kunnen dit proberen of we kunnen dat proberen.’ ‘We hopen dat we dit kunnen doen.’ ‘We denken dat we dat kunnen doen.’ Dit is niet erg opwindend op glamourvol, maar beleidsdoelen in absolute, zelfverzekerde termen uitspreken nodigt tegenreactie uit.

Columnist Noah Smith is enthousiast over het boek maar zegt: misschien is dit niet zo uniek als we denken. Revoluties en opstanden over heel Europa brachten de gevestigde orde in gevaar in 1789-1848; de jaren ’60 van de vorige eeuw brachten opstanden, politieke liquidaties en protesten in het hele rijke Westen. In beide gevallen was er geen internet, en was papier voldoende.

In de machinekamer

YouTube, als onderdeel van beursgenoteerd Google/Alphabet, moet meer geld verdienen; maar tegelijkertijd staat het bedrijf onder sociale druk om verspreiding van vooroordeel-bevestigend materiaal af te remmen. YouTube overweegt nu een wijziging in het algoritme om mensen meer diversiteit aan te bieden: een filmpje dat laag in de ‘aanbevelingen’ staat, waarvoor een kijker dus meer moet ‘scrollen,’ weegt zwaarder bij de toekomstige aanbevelingen dan een filmpje dat bovenin de lijst staat. (Aanbevelingen worden gerangschikt op eerder klikgedrag.) Dit lijkt dus een stap in de goede richting. Maar, zegt een oud-medewerker van YouTube, die wijziging in het algoritme zou 0,24% meer kijktijd kunnen opleveren. Presto: meer omzet, minder voorspelbaarheid. Klinkt goed. Maar YouTube-waarnemers zijn er niet gerust op. Ze willen meer transparantie van Google.

 

Zut!

Na Amazon haalt nu ook Google zijn schouders op over Franse wetgevers. Frankrijk is het eerste land in Europa dat een wet heeft aangenomen die zoekmachines als Google verplicht om kranten te betalen voor citeren. Dat zou kranten helpen tegen de imperialistische Amerikaanse kolossen, die tenslotte maar groter en rijker worden door goede sier te maken met het werk van arme Franse letterknechten.

Prima, zegt Google, dat citeren we niet meer een kop en een alinea, maar alleen de kop. Dat mag nog wel onder de nieuwe wet. Dat leidt misschien tot minder verkeer naar de websites van Le Monde, Libération, etc. Tant pis.

De andere kant

En wat zou Breitbart er van vinden? Dat ‘hun’ president wordt bedreigd met een afzettingsprocedure?

Drie Democratische senatoren vroegen de Oekraïners in een brief in 2018 om te helpen bewijs te vinden dat president Trump had samengewerkt met de Russen in de campagne van 2016. Dus ze zijn hypocriet, zegt Breitbart. Maar het verschil is: ze gebruikten geen chantage, zoals president Trump impliciet leek te doen.

En, zegt Breitbart, die Joe Biden heeft helemaal boter op zijn hoofd: hij chanteerde de Oekraïners in 2016. Hij dreigde $1 miljard aan hulp te blokkeren als de Oekraïense president niet een officier van justitie zou ontslaan; omdat die laatste, in de mening van Biden (en president Obama), te weinig deed om corruptie te bestrijden. President Porosjenko zwichtte.

Biden chanteerde dus – hij schepte er zelf over op, in een optreden later voor de Council on Foreign Affairs. Maar – hij deed dat niet om een politieke verkiezing te winnen.

Vandaar misschien dat Nancy Pelosi het zo secuur formuleerde: ‘Wij Amerikanen vragen niet buitenlanders om ons te helpen een campagne te winnen.’

Klopt, zegt Breitbart, Biden deed het om zijn zoon te beschermen. Die zat in het bestuur van een Oekraïense gasmaatschappij, Burisma, die ook onderwerp was van onderzoek door diezelfde officier van justitie. Maar deed zoon Biden iets illegaals? Dat weet niemand, en is in ieder geval niet bewezen. Het gevecht is nog maar net begonnen.

En tenslotte

Een goede dag voor normaliteit en gezond verstand, was het gisteren. Elf rechters die unaniem oordelen dat de Britse premier het parlement niet mag opdoeken, en dat hij niet moet denken dat ze gek zijn. En de voorzitter van de oppositie in de VS die eindelijk blijkt in te zien dat je met pragmatische kansberekening weinig bereikt tegen hooligans die omgangsnormen aan hun laars lappen. We zijn murw geworden door president Trump’s dagelijks wangedrag, en een afzettingsprocedure – zelfs al leidt die niet tot afzetting – helpt om dingen weer in perspectief te krijgen. Zie The Economist hier en hier en BBC voor iets evenwichtiger verslaggeving dan in deze alinea.

 

Klimaat is overal

De omslag van het weekblad bestaat uit strepen. Iedere streep is een jaar. Referentie is de gemiddelde wereldtemperatuur van de 30 jaar jaar tussen 1971-2000. Blauwe lijnen zijn kouder dan de nullijn, gele en rode zijn warmer. Hoe je met grafische vormgeving een verhaal vertelt. Er valt vast wel wat op aan te merken (waarom nou net die 30 jaar?) maar zoals de hoofdredacteur zegt: ‘Klimaat raakt nu alles waar we over schrijven.’

Vandaag staken enkele duizenden werknemers van Amazon, Microsoft en Google om te protesteren tegen het feit dat hun werkgever nog steeds opdrachten uitvoert voor oliemaatschappijen. De ‘Wereld klimaatstaking’ begint vandaag en zal leiden tot demonstraties in 150 locaties, ook bij de Klimaattop van de VN in New York volgende week.

Amazon kondigde gisteren maatregelen aan. Het gaat voor 100 miljoen dollar aan bomen planten; het heeft 100.000 elektrische bestelbussen besteld. Amazon zal streven naar 80% vernieuwbare energie in 2024 en 100% in 2030. (Op dit moment is 40% van de energie die het bedrijf verbruikt vernieuwbaar.) In 2040 moet het bedrijf wereldwijd geheel CO2-neutraal draaien. Dat is tien jaar eerder dan het doel van de landen die het klimaatverdragvan Parijs ondertekenden.

De hoofdstad van Australië, Canberra (de helft van het aantal inwoners van Amsterdam), zal vanaf 1 januari aanstaande uitsluitend nog energie inkopen van zon- en windcentrales en leveranciers die draaien op duurzame ‘brandstof.’ Dat is de eerste stad in het Zuidelijk Halfrond. In Europa zijn er al verschillende regio’s, in Duitsland, Oostenrijk en Spanje, die deze stap hebben gezet.

Het bouwen van een windmolenpark is nu 50% goedkoper dan in 2010. Het produceren van energie met zonnestralen is nu 85% goedkoper. Daardoor zijn deze vormen van energie-opwekking nu goedkoper dan steenkolen- of aardgascentrales in twee derde van de wereld, schrijft Bloomberg. Subsidie is dus niet meer nodig.