Onderwereld

Waarom werd Shinzo Abe, ex-premier van Japan, op klaarlichte dag vermoord vorig jaar? In Japan nog wel, dat zo vreedzaam oogt? Wie wilde hem dood? Zijn politieke partij, de Liberaal Democratische Partij, blijkt verweven in een netwerk van ultranationalisten dat ontstond vlak na de Tweede Wereldoorlog en uiteindelijk mafia, zakenwereld en politiek verbond met elkaar – en met de Unification Church van Sun Myung Moon. Yamagami Tetsuya, de man die Abe doodschoot, wilde eerst een leider van de Kerk doden. Zijn vader had zelfmoord gepleegd na zijn ontslag als ‘salaryman’; zijn verdrietige en kwetsbare moeder was ingepalmd door de ‘Moonies’ en stortte uit dankbaarheid steeds meer giften. Na haar faillissement bleek dat ze al het spaargeld van haar echtgenoot had weggegeven plus het huis dat ze van haar vader had geërfd, bijna een miljoen euro. Er was geen geld meer voor universiteiten, en Tetsuya dwaalde van het ene baantje naar het andere. Zijn broer pleegde zelfmoord in 2015. Tetsuya zelf dook in het internet en zag steeds duidelijker de greep die de Unification Church had op de Japanse politiek, en vooral de LDP.  Tetsuya wilde Japan de ogen openen voor de invloed van de Kerk, zegt hij. Maar de leiders van de Kerk bleken te goed bewaakt; daarom koos hij een boegbeeld van de politieke partij die ‘pion’ was van de steenrijke Unification Church – en de kleinzoon van de politicus die deze Koreaanse religieuze sekte  verwelkomde in  het naoorlogse Japan.

Het begint te knellen

De Russische overheid heeft luchtvaartmaatschappijen toestemming gegeven om toestellen die aan de grond staan te ‘kannibaliseren,’ oftewel onderdelen eruit te slopen om andere toestellen in de lucht te houden. Op toestellen van niet-Russische makelij mogen ook onderdelen worden geschroefd van vliegtuigen van andere merken.

TikTok?

Moeten we TikTok in de ban doen? Het Amerikaanse Congres overweegt het. Econoom Tyler Cowen zegt: ‘Nee.’

‘Waar is het harde bewijs dat TikTok partijdige, pro-Chinese dingen opdient, of anderszins de publieke opinie beïnvloedt? En overigens, misschien moeten meer Amerikanen juist wat vaker pro-Chinese standpunten horen! Zo lang er een palet van meningen is, natuurlijk.  U verliest uw privacy aan de Chinezen? Ze kunnen overal data over u kopen, van particuliere datahandelaren. En we verbieden ook niet reizen naar China, waar mobiele apparaten vaak volledig leeggezogen worden (daarom nemen kenners vaak ‘wegwerp’ telefoons en laptops mee.) Wat zou precies de juridische basis zijn voor een verbod? “Uw bedrijf irriteert me, dus we gaan het verbieden”? Dat is niet erg sterk.’

‘Als later blijkt dat TikTok toch een vals en effectief instrument is voor politieke propaganda, kunnen we het altijd nog verbieden. Dat zal politiek gezien niet zo moeilijk zijn.’

 

Twitter

Elon Musk heeft begin deze maand een paar bevriende journalisten inzage gegeven in het mailverkeer van de firma, in de periode voordat hij het bedrijf kocht. Hij heeft altijd beweerd dat het platform partijdig was. De gelekte e-mails geven hem gelijk. Twitter komt over als arbitrair en vooral ondoorzichtig in zijn ‘redactioneel’ beleid. Terwijl het bedrijf had ontkend bepaalde mensen te censureren, of isoleren (het zogenaamde ‘shadow banning‘), deed het dat wel degelijk. Dat werd gedaan door ‘trust and safety teams.’ En dan vooral Republikeinse politici, en mensen die skeptisch waren over het landelijke Covid-beleid. Een primeur van de NY Post over de rol die Hunter Biden (de zoon van de president en voormalig vice-president) speelde in Oekraïne werd op deze manier onderdrukt. De twee grote politieke partijen hadden directe lijnen met Twitter en verzoeken om bepaalde onwelgevallige berichten te verwijderen of te isoleren werden ‘enthousiast’ gehonoreerd.

Musk lag zelf onder vuur dus deze tegenaanval heeft een tactische achtergrond. Maar het mailverkeer wekt de indruk dat Twitter, een belangrijk opinievormend platform (op drie na meest bezochte website ter wereld), in handen was van mensen die hun positie gebruikten om hun uitgesproken politieke voorkeur voorrang te geven boven tegengeluiden. Van de (online) politieke donaties van Twitter-werknemers ging 99% naar de Democratische partij, volgens de FTC, een overheidsorgaan. Dit wordt niet tegengesproken door concurrerende media, slechts gebagatelliseerd.

Terecht punt: de nieuwe platforms zijn nu net zo belangrijk in de vorming van publieke opinie dus we moeten vragen stellen over hun methodes, en transparantie eisen. TikTok, Snapchat en Instagram zijn nog niet uitgedaagd.

 

Wat is er mis met Qatar?

Nog steeds springlevend, The Economist: alle bezwaren tegen Qatar als gastland in een paar alinea’s weerlegd, met feiten. Gastarbeiders? Sexuele vrijheid? Democratie? Qatar scoort beter op alledrie dan Rusland (FIFA Wereldbeker 2018) en China (Olympische Winterspelen 2021). De emir richtte nieuwszender Al Jazeera op – kun je je zoiets voorstellen in China, of Rusland? Homofoob? Wetgeving, ja; vervolging, nauwelijks. Net zoals veel andere Moslim-landen.

Rubicon!

Het Institute for the Study of War (ISW), een denktank in Washington, hamert al een tijdje op de groeiende betekenis van Yevgeny Prighozin, de financier van het huurlingenleger Wagner Group. Die heeft een kantoor geopend in Moskou, en uit voortdurend kritiek over het Russische leger (dat onder leiding staat van president Putin). ISW citeert nu Meduza, één van de weinige neutrale nieuwsbronnen in Moskou, dat zegt dat Prighozin een politieke partij wil oprichten. Hij richt zich tot de pro-oorlog, ultranationalistische Russen en ageert in een nieuwsbrief tegen de ‘elite,’ die te slap is. Het is toch potdorie net het oude Rome? Generaals met trouwe soldaten die terugkeren naar de hoofdstad en daar de macht grijpen? Misschien is het wel wensdenken van ISW, dat verre van neutraal is – wie is dat wel in een oorlog? Maar ook historicus Tim Snyder heeft al de mogelijkheid van een burgeroorlog geopperd. ‘Het is erg om te verliezen in Oekraïne, maar nog veel erger om te verliezen in Rusland,’ zo vatte hij het dilemma van Putin samen.

Rationeel

Met een euro koop je meer in Ghana dan in Europa. Dus je kunt voor hetzelfde geld meer CO2-uitstoot beperken in Ghana dan in Zwitserland. Mede daarom sluit Zwitserland contracten met armere landen zoals Ghana, Dominica en Georgië. Die landen adopteren ‘groene’ technologie, op kosten van Zwitserland; Zwitserland mag die CO2-vermindering aftrekken van zijn eigen CO2-uitstoot. Het is volstrekt logisch: CO2 in de atmosfeer heeft geen paspoort. Het is een mondiaal probleem, dus het maakt niet uit waar je de broeikasgassen vermindert. Alles helpt.

Tegenargumenten: president Luis Arce van Bolivië noemt het ‘koolstofkolonialisme.’ Anderen maken zich zorgen dat dit een manier is om CO2-reductie in rijke landen te omzeilen. Zwitserland voert aan dat zijn energievoorziening al grotendeels duurzaam is, namelijk uit stuwdammen en kernenergie.

Waar begon Covid-19?

Dit gaat over SARS-CoV-2 maar het mooiste van dit ellenlange verhaal betreft één van de hoofdrolspelers: Toy Reid (44). Hij leerde makkelijk Spaans op de middelbare school. Als eerste in zijn familie ging hij naar de universiteit. Tijdens zijn bachelor’s studeerde hij Japans. Daarna Oost-Aziatische filosofie en religie op Harvard, waarbij hij Khmer leerde (de taal van Cambodja) en vloeiend Chinees. Werkend in Azië voor de Rand Corporation en later het Amerikaanse BZ leerde hij de allermoeilijkste taal: de ‘party speak’ van Chinese overheidsdienaren, apparatchiks van de Communistische partij. ‘Zelfs een Chinees die Mandarijn spreekt kan het niet volgen,’ zegt hij zelf. ‘Dat is ook de bedoeling. (…) Als ze het over iets hebben dat mogelijk gênant zou kunnen zijn dan praten ze eromheen, en er zijn allerlei bepaalde woorden en zinnen waarmee je toespelingen kunt maken.’

Reid stelde zijn talent 15 maanden ten dienste van een commissie van de Amerikaanse Senaat die probeert te achterhalen: kwam het virus nu van een vleermuis op de markt in Wuhan? Of is het ontsnapt uit een virologisch laboratorium 8 kilometer verderop? (Doet het er toe? Mij lijkt van wel. De eerste theorie is een geval van ‘shit happens’; de tweede, een geval van het toedekken van slecht nieuws door een land dat zich beschouwt als nieuwe wereldleider. De laboratorium-theorie werd in 2020 omarmd door president Donald Trump. Daarmee is het onderwerp in de VS meteen gepolitiseerd, en dat is het gebleven.)

Toy Reid bestudeerde rapporten en verslagen van partijleden bij het Wuhan Instituut voor Virologie, die nog steeds op de website staan, en probeerde door de eufemismen en vaagheden van de ‘party speak’ heen te prikken. Hij schreef een analyse van 236 pagina’s die zou moeten dienen als ondersteuning van het rapport. Afgelopen donderdag kwam de commissie met een ‘interim-conclusie’ waarbij het werk van Reid niet werd gepubliceerd.

ProPublica heeft samen met Vanity Fair maandenlang het onderzoek van de commissie mogen volgen. Ze publiceren nu de onderbouwing die de Senaatscommissie nog niet openbaar wilde maken. Essentie: er was veel zorg in het najaar van 2019 over de veiligheid; er waren ongebruikelijke toespelingen over de veiligheid van het laboratorium op 12 november;  op 19 november 2019 kwam een hoge pief uit Beijing op bezoek met, in de interpretatie van Reid, instructies die rechtstreeks afkomstig waren van partijvoorzitter Xi Jinping.

Meer niet. Geen ‘smoking gun.’ Geen bekentenissen. Maar waarom kwam de directeur voor ‘technologische veiligheid en bescherming’ van alle wetenschappelijke instellingen in China persoonlijk naar de provincie?

Simpel

Voor alle mensen die zeggen ‘Nou een milde dictatuur is zo gek nog niet, kijk eens hoe snel China rijk is geworden,’ is dit het kortste, krachtigste antwoord: ‘Je kunt geen groei hebben zonder vrijheid van meningsuiting. Om de simpele reden dat je zonder kritiek nooit iets kunt verbeteren. Je moet naar iets kunnen kijken en zeggen: Dit gaat niet werken.’ Aldus Tomas Pueyo. ‘Als je geen kritiek op iets mag hebben, kun je geen problemen identificeren. Dus kun je die niet oplossen.’

Stelling twee: als je vrijheid van meningsuiting hebt, volgt onherroepelijk democratie.

De rest van Pueyo’s verhaal is uitweiding en onderbouwing, maar net zo lezenswaardig. De reden dat sommige autoritaire regimes zo snel groeien? Omdat ze een straatarme bevolking hebben geholpen een ‘gewoon’ arme bevolking te worden. Dat is makkelijk, want je kunt afkijken van rijke landen. De meeste autoritaire regimes groeien niet.

En deze is ook niet slecht: ‘Hoe democratischer een land, hoe rijker. Dat is geen correlatie. Geld geeft je geen vrijheid. Als dat zo was, kon je naakt over de stranden van Saoedie-Arabië lopen. Het is vrijheid die welvaart produceert.’

Big Brother was een amateur

Lezer R. Tamboezer schrijft: ‘Ik heb deze grafiek gemaakt van de gegevens van Visual Capitalist.  Het China getal is gebaseerd op de volgende aannames: 90% van de 540 miljoen camera’s en 63% van de 1,4 miljard mensen zijn in steden.’

Wacht even – meer dan vijfhonderd camera’s per 1.000 inwoners … dat is één op de twee!? Waar laat je die dingen? Dat kan toch niet kloppen?

Maar de New York Times gebruikt hetzelfde cijfer. Half miljard op 1,4 miljard, in de steden is de bevolking dichter en dus ook het aantal camera’s. Ongelooflijk.

Maar wat doet de overheid nu met die beelden? De krant heeft de offertes doorgespit van bedrijven die meedingen naar overheidscontracten, specifiek surveillancesystemen. Daarin staan meestal ook de voorwaarden en de wensen van de overheid, de klant. De meeste camera’s kunnen dus gezichten herkennen door iris-scans, maar China heeft ook straatcamera’s die stemmen opnemen, en maakt daar ‘stem-ID’s’ (voice prints) van. De politie wil die koppelen aan de gezichtsherkenning. Eén provincie heeft een database waarop 2,5 miljard foto’s staan. Analytische software kan op basis van de foto’s ras en geslacht vaststellen. De politie heeft in het verleden ook bestellingen geplaatst voor ‘phone trackers’ die telefoonnummers (en dus namen) kunnen koppelen aan de fictieve namen die de eigenaar gebruikt op sociale media.