Zou ‘t kunnen?

De Democraten winnen vrijwel zeker de Presidentsverkiezingen; ze vergroten waarschijnlijk hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden; en hebben een redelijke kans om weer een meerderheid in de Senaat te behalen.

Dat zegt de relatief onbekende politicologe Rachel Bitecofer. Wat weet zij wat wij niet weten? Ze voorspelde in 2018 vrijwel exact hoe en hoeveel de Democraten zouden winnen in de verkiezingen voor het Huis. Niet alleen dat – ze publiceerde haar voorspelling in juli van dat jaar en bleef tot en met november standvastig, terwijl om haar heen peilingen voortdurend veranderden en analisten steeds onzekerder werden.

De standaard wijsheid is: in de VS gaat 55% van de kiesgerechtigden stemmen; daarvan is een kwart ‘swing voters,’ oftewel mensen die wel eens van mening veranderen.

Bitecofer’s theorie: verkiezingen worden niet beslist door kiezers die van mening veranderen, maar door wie er komt stemmen. Dat wordt weer aangezwengeld door ‘negatieve partijdigheid:’ Mensen komen in actie niet omdat ze verliefd worden op een kandidaat, maar omdat ze een pesthekel hebben gekregen aan een bepaalde kandidaat.

Er is nu een grote groep kiezers die denken: Zo lang het maar niet Trump wordt.’ Een beetje vergelijkbaar met de aanhangers van de Tea Party in 2010, die dacht: Zo lang het maar niet Obama is.

Boeren

Op 11 november maakte ik mij schuldig aan een opinie. Dat had ik beter niet kunnen doen. Lezer H. Oerlemans tikte mij op de vingers en stuurde deze week nog een bericht erachteraan. De strekking: Boeren moeten niet lopen fiepen, hun aandeel in de economie en in de export is bescheiden, en ze produceren wel degelijk onevenredig veel stikstof. Het uitstekend gedocumenteerde artikel stond in Follow the Money.  (Achter betaalmuur, dus ik weet niet of de link werkt. Overweeg een abonnement!) Ik zal mij in de toekomst onthouden van meningen. 

De waarde van de export is € 26 miljard, ‘dat is nog geen 28% van het exportcijfer waarmee de LTO en Farmers Defence Force mooie sier maken,’ concludeert FtM na vergelijking van rapporten van CBS en Wageningen.

De toegevoegde waarde is beperkt; stikstof is aanzienlijk:

 

Wat te doen? (3)

Hoe redden we onze liberale democratie? Bespreking van twee boeken is mini-essay van Andrew Sullivan, een juweeltje dat ons ook te denken geeft over Nederland. ‘Linkse’ en ‘rechtse’ auteur zijn het eens: polarisatie versnelde in de VS na de invoering van de Civil Rights Act en de Immigration Act van 1964/65. Wat kon daar nou mis aan zijn? Het rechtzetten van de gevolgen van slavernij, en het openen van grenzen van een immigrantenland? Maar onbedoeld neveneffect was dat blanken de Democratische Partij verlieten. De Republikeinse Partij werd steeds blanker; Democraten waren de overigen. Mensen zijn ‘tribal,’ wij  beslissen instinctief of iemand tot de stam behoort of niet, voordat de ratio zijn stem verheft. Racisme werd de splijtzwam.

Maar: ‘Als mensen simpelweg geen weerstand kunnen bieden aan hun stammeninstincten, dan is dat een heel groot probleem voor een echte multiculturele democratie.’ Want in tijden van onzekerheid – denk aan immigratiegolven,  overgang van van een industriële naar een IT-economie – zoeken wij de stam op. Iedere stam eist erkenning – en geleidelijk wordt vrijheid van het individu, ooit het hoogste goed in de VS, vervangen door gelijke behandeling voor bevolkingsgroepen. Dus een permanente staat van ruzie.

Meest deprimerend is dat noch Ezra Klein, noch Chris Caldwell, noch recensent Sullivan een oplossing weet. Sullivan concludeert zwakjes dat godsdienst misschien kan helpen, of althans Christendom, dat geen onderscheid wil maken tussen ‘Jood of niet-Jood, vrije of slaaf, man of vrouw, rijk of arm.’

Ezra Klein, Why We’re Polarized

Christopher Caldwell, The Age of Entitlement 

Democratie in Spanje?

J. Joosten reageert op het democratie-overzicht van de Economist Intelligence Unit van vorige week, waarin Spanje een 8,18  krijgt. Hij woont al tien jaar in Spanje en zegt: ‘Persoonlijk had ik Spanje meer richting het zesje of zelfs een krappe onvoldoende verwacht. (…)  Spanje heeft een zeer zachte transitie van dictatuur naar democratie gehad en wat zeggen wij ook al weer over zachte heelmeesters?’ Hij ziet in het conflict over Catalaanse onafhankelijkheid fouten aan beide kanten maar constateert:

‘Na bijna ieder politieel optreden van Spanje in Catalonië volgt een veroordeling van Amnesty International: te veel en onevenredig geweld;
Er zijn voor meer dan honderd jaar aan gevangenisstraffen uitgedeeld aan oppositie leiders, meest op subjectieve gronden en enkele zeer ouderwetse criteria (opruiing, rebellie, terrorisme, belediging van het koningshuis, etc.)
Per koninklijk decreet (en dus zonder tussenkomst van legale autoriteiten) kunnen webpagina’s worden verwijderd;
Zeer geregeld wordt Spaanse justitie op de vingers getikt door het Hof in Straatsburg (bv toen ze de Baskische partijleider Otegi in de bak hadden gemikt, of protestanten die foto’s van de koning hadden verbrand, en dan de rapper Valtonic die gevlucht is omdat hij voor meer dan drie jaar veroordeeld is wegens haat zaaien omdat hij onfrisse liedjes over het koningshuis in rap-vorm zong (nog geen uitspraak, maar België negeert een Interpol decreet));
Amnesty International heeft onmiddellijke vrijlating geeist voor twee Catalaanse politieke gevangenen (de twee Jordi’s), geen advies, een eis, wat we normaal alleen in echte rogue staten zien. Deze lui zijn leiders van een culturele organisatie en zitten voor elf jaar in de bak;
Europa blijft aandringen op justitiële hervormingen wegens te veel invloed van politiek op justitie;
Europa blijft aandringen op corruptie bestrijding, Spanje is echt nog zeer corrupt;
De eerste veroordeelde in de corruptie zaak Gürtel tegen de corruptie binnen de PP partij was … de internationaal gelauwerde onderzoeksrechter Baltasar Garzón.’
Lees hieronder de gehele brief.

Meer…

Prima

Hartstochtelijk pleidooi voor gezichtsherkenning. ‘Ik wil dat mijn 9-jarige dochter wordt gevolgd als ze naar school wandelt. Ik wil een gezichtsherkenner bij Starbucks die geld van mijn rekening haalt als ik een koffie bestel. Ik wil aan boord vaan een vliegtuig stappen zonder weer te hoeven zoeken naar mijn instapkaart. Maar vooral wil ik dat moordenaars en terroristen worden herkend als ze op straat lopen en voordat ze weer dood en verderf zaaien.’

En privacy dan? Gezichtsherkenning is slechts één van de technologieën die onze privacy wegknabbelt. Denk aan onze zoekgeschiedenis, Facebook. En privacy is een betrekkelijk nieuwe uitvinding. Vroeger leefden mensen in het openbaar, met elkaar.

Denk aan de voordelen: gezichtsherkenning zal in de nabije toekomst ook mensen herkennen die een beroerte krijgen; kinderen die verdwaald zijn in het winkelcentrum; iemand die bezig is te verdrinken in het zwembad.

En overigens – we kunnen de technologie ook in ons voordeel gebruiken. Politieagenten in de VS dragen al camera’s, die net zo goed hun gedragingen registreren. Dat kunnen we met andere overheidsdienaren doen. Bestrijd de politiestaat door de volgers te volgen.

‘Ik ben een transhumanist. Ik geloof diep in mijn ziel dat technologie op het punt staat onze levens, onze samenlevingen en onze culturen dramatisch te veranderen, ten goede.’

Was getekend: Zoltan Istvan, ‘Republikeins kandidaat voor president 2020, schrijver van een science fiction boek ‘The transhumanist Wager.’

Niet vrolijk

‘Democratie,’ wat is dat eigenlijk? De EIU hanteert vijf criteria: verkiezingsproces en pluralisme, het functioneren van de overheid, politieke participatie, politieke cultuur en burgerrechten. 165 landen krijgen scores in elk van deze categorieën en zo een plek op een schaal die reikt van ‘autoritair regime’ tot ‘volwassen democratie.’ In 2019 gaat het slechter dan ooit in de 12-jarige geschiedenis van deze barometer, sinds 2006.

De EIU is niet bang om op tenen te trappen. 76 landen zijn min of meer democratisch; daarvan slechts 22 die worden beschouwd als ‘volledig democratisch.’ Frankrijk, Portugal en Chili bereikten deze eredivisie pas het afgelopen jaar. De VS werden in 2016 gedegradeerd van ‘volwassen’ naar ‘imperfecte’ democratie.

In inwonertallen: de helft van de mensheid leeft in één of andere vorm van democratie, maar slechts 5,7% in een volledige democratie; ruim een derde leeft onder een autoritair bewind.

Het terreinverlies van democratie is voor een deel te danken aan de opkomst en consolidatie van autoritaire regimes in armere landen, maar de EIU besteedt vooral aandacht aan de erosie in wat de meest volwassen democratieën waren: die van West-Europa en Noord-Amerika. Ze geeft de schuld aan de toenemende invloed van elites en van ongekozen technocraten, verwijdering van het electoraat en afkalvende burgerrechten waaronder vrijheid van meningsuiting. (de link gaat naar het rapport in PDF, als dat niet werkt, probeer hier. )

Kansloos

Michael Bloomberg komt in het verhaal niet voor. Waarom toch niet? Hij  lijkt voor Europese ogen een ideale kandidaat om Trump te verslaan: Oostkust maar conservatief, rijk maar ‘self-made,’ bestuurservaring, fiscaal rechts en ethisch links. Maar iedereen heeft zijn eigen reden om een hekel aan hem te hebben: conservatieven vinden dat hij met zijn ‘anti-suiker-beleid’ in New York te veel ingrijpt in persoonlijke vrijheid, een ‘billionaire busybody’; linkse mensen vinden juist dat hij mensenrechten met voeten treedt om de orde te bewaren. Er zijn al genoeg gematigde Democratische kandidaten, zegt een ander.

Krugman

Econoom Paul Krugman, Nobelprijswinnaar in 2008, is al meer dan tien jaar columnist in de New York Times maar is druk bezig zijn geloofwaardigheid te verspelen. De ene na de andere column is een tirade tegen Republikeinen. Krugman haat ze omdat ze feiten verdraaien of negeren of ‘alternatieve’ feiten verzinnen. Maar met zijn eenzijdige boosheid doet hij net zozeer de waarheid geweld aan, vreest recensent Sebastian Mallaby (van de Council on Foreign Affairs) Hij lijdt aan Trump Derangement Syndrome: ‘‘Hij heeft zichzelf ervan overtuigd dat alle Republikeinen corrupt en slecht zijn, en dat het dus geen zin heeft om een redelijk debat met ze te voeren.’ De nieuwste collectie essays van Krugman heet ‘Arguing with Zombies.’

 

2010-2020

Het decennium loopt op zijn einde dus veel artikelen die de balans van tien jaar opmaken. Een mooi vormgegeven en dus instructieve in BuzzFeed (jazeker): lukt het ons om onze klimaatambities te verwezenlijken? Nee, dus. CO2 in de atmosfeer nam toe, sneller dan ooit tevoren; de gemiddelde temperatuur steeg; Poolijs smolt, jaar in jaar uit; zeespiegel steeg 7 cm sinds 1993 en het tempo versnelde. Minder overtuigend: stormen richtten meer schade aan dan ooit tevoren – dat is dus omdat mensen nu eenmaal hardnekkig blijven bouwen langs de kusten, vooral in de VS. Niet een goede maatstaf.


PS Goldman Sachs heeft als eerste Amerikaanse bank besloten om geen geld meer te lenen aan olie- en gaswinning in het Poolgebied, of de bouw van bepaalde steenkoolmijnen.

Wat is er toch aan de hand?

Er zijn de laatste maanden van dit jaar grootscheepse en vaak gewelddadige demonstraties geweest in: Libanon, Chili, Spanje, Haïti, Irak, Soedan, Rusland, Egypte, Oeganda, Indonesië, Oekraine, Peru, Hong Kong, Zimbabwe, Colombia, Frankrijk, Turkije, Venezuela, Nederland, Ethiopië, Brazilië, Malawi, Algerije en Ecuador. Volgens één telling, die van econoom Tyler Cowen. Waarom toch? Is de hele wereld dolgedraaid?

Martin Gurri publiceerde onlangs ‘The Revolt of the Public and the Crisis of Authority in the new Millennium.’ 

Je kunt het toeschrijven aan toeval, zegt Gurri in een lange blog. De meeste commentatoren verwerpen dat, zegt hij, en met reden: ‘Als je toeval als oorzaak aanwijst dan valt er verder niets meer te zeggen of te becommentariëren. Maar ik denk dat toeval wel een rol speelt.’ (…) ‘Soms vallen de dobbelstenen van het lot allemaal raar. De Sovjet-Unie was onze eeuwige vijand tot hij uiteen spatte. Hosni Moebarak was de nieuwe farao van Egypte tot hij in drie weken tijd werd verwijderd. Donald Trump was onverkiesbaar tot hij werd gekozen. Een natiestaat is een oneindig ingewikkeld systeem en er kan daarbinnen oneindig veel gebeuren.’

Cowen signaleert dat veel protesten begonnen na prijs- of belastingverhogingen. ‘Consumenten die zich online verzamelen worden misschien de nieuwe subversieve klasse, net als de arbeiders van de 19de eeuw. Dat verklaart misschien waarom die demonstranten bijna overal geen enkele belangstelling vertonen voor een revolutie, of macht, of een ideologie – wat toch de traditionele doelen zijn van politiek. Een consumentenopstand heeft dat soort bagage niet nodig. Het kan zelfs een voordeel zijn, als je grote hoeveelheden mensen wilt optrommelen voor een specifieke klacht.’

Maar dat verklaart niet voldoende. ‘Overal is de drijfveer: de gevestigde orde een klap uitdelen.’

‘De vraag voor mij is: zijn deze opeenvolgende gezagscrises op landelijk niveau een systeemcrisis,’ zegt Gurri. Hij heeft twee hypotheses, een optimistische en een pessimistische.

De optimistische: het is grotendeels toeval, geholpen door de snelheid waarmee informatie reist. Opstandelingen zien voorbeelden elders in de wereld, zien trucs en methodes die effectief zijn, en voelen zich gelegitimeerd. Als er geen systemische onvrede is, raast dit vanzelf uit.

De pessimistische:  ‘Modern bestuur zal als systeem ten onder gaan omdat het niet langer de informatiestroom beheerst. Deze inktvlek van opstanden kun je zien als een ‘failure cascade,’ een domino-effect van gebreken dat het systeem onvermijdelijk brengt tot disorganisatie en opnieuw opbouwen. Een soort negatief viraal effect. Een lokaal defect leidt tot verlies van hogere functionaliteiten, tot het systeem uiteen valt. Dit is hoe vliegtuigen neerstorten en bruggen ineenstorten.’ Waar dit toe zou leiden kan niemand voorspellen. Een nieuwe wereldorde, of totale chaos.

Het kan leiden tot een nieuw sociaal contract tussen elites en bestuurden. ‘Maar ik zie niet hoe dat moet, zo lang het publiek alleen maar ‘nee’ zegt en niet zijn eisen formuleert, zoals een echte politieke macht zou doen. Je krijgt meestal niet waar je niet om vraagt. Hervorming kan er pas komen als het publiek bereid is om ‘nee’ in te ruilen voor praktische politiek.’