Democratie

Veel te lange bespreking van allerlei boeken over de crisis in ‘democratie’ in de wereld. Lees alleen de laatste alinea’s. Wel een paar interessante gedachten. ‘Goed bestuur is niet onlosmakelijk verbonden met democratie; veel van wat wij aan democratie toeschrijven kan ook historisch toeval zijn, plaats- en tijdgebonden.’

‘De meest belangrijke activiteit van democratie is niet stemmen, maar normen vastleggen voor het oplossen van meningsverschillen.  Vertegenwoordigende lichamen, met hun bonte collectie deelnemers, hun ritualistische regels voor toespraken en besluitvorming, doen voor hoe je zoiets ingewikkelds moet doen. Zeker als ze in het centrum van de belangstelling staan.’ Beleid formuleren zouden we ook best zelf kunnen,  met onze smartphones, sociale media en onbeperkte toegang tot informatie. ‘Maar Twitter kan die voorbeeldrol van het parlement niet overnemen. KabelTV ook niet. Referenda niet; rechtbanken, internationale organisaties, mensenrechtengroepen, en de vrije markt ook niet.’

Wie heeft er schuld? De theorie van John Dunn, politicoloog aan Cambridge: politicologen, sinds het einde van de Koude Oorlog in 1989. ‘Als we waren ingemaakt door de Sovjet-Unie hadden we misschien nog wat soul-searching gedaan, maar in plaats daarvan heeft ons succes ons zelfgenoegzaam, lui en verzadigd gemaakt.’ De referenda van Cameron die het VK bij de afgrond brachten, de naïeve verkiezingen in Egypte in 2011 die de prille democratie meteen de nek omdraaiden – de politieke deskundigen waarschuwden niet of nauwelijks.

Deze week schrijft Eduard Bomhoff: ‘Een eerste stap op weg naar een redelijke maar ook ambitieuze consensus (over klimaatbeleid) zou moeten bestaan uit meer eerlijkheid in de discussie. Dus:

‘Schrappen van alle subsidies aan milieugroepen. Milieudefensie krijgt bijvoorbeeld zo’n 10 miljoen per jaar aan belastinggeld: onzuiver en fout.’

‘Meer subsidie voor research naar duurzame energie en geen subsidie voor bestaande technologie van windmolens en zonnepanelen. Zolang er nog geen goedkope manier is om energie tijdelijk op te slaan schieten windmolens en zonnepanelen te kort. Liever Nederlandse research naar nieuwe energie steunen met Nederlands belastingeld dan met subsidie zonnepanelen importeren uit China en Maleisië of windmolens uit Duitsland en Denemarken.

‘Kosten-baten analyse en realisme over het potentieel van ‘Nederland Gidsland’. Wij zijn een klein land en hebben geen voorsprong met windmolens of zonnepanelen. De landbouwuniversiteit in Wageningen is wel nummer één in de wereld en kan technologie ontwikkelen voor een landbouw en veeteelt die minder energie slurpen. Daarmee kan Nederland wel gidsland blijven.’

Strijdbaar

Kan de uitvoerende macht door de rechtsprekende macht gedwongen worden tot ander beleid? In de VS loopt sinds 2015 een zaak, aangespannen door 21 jongeren onder leiding van een zekere Kelsey Juliana uit Oregon. Zij en haar generatiegenoten vragen de Amerikaanse overheid het gebruik van fossiele brandstoffen te verbieden; omdat het klimaatverandering veroorzaakt en daarmee hun toekomst, en dus hun grondrecht op ‘life, liberty and property’ bedreigt.

Volgens docu-programma ’60 Minutes’ maakt ‘Juliana vs. the United States’ best een kans. In november 2016 zei een lagere Federale rechter: ‘Bij mij bestaat geen twijfel dat het recht op een klimaatsysteem dat menselijk leven mogelijk maakt, fundamenteel onderdeel is van een vrije en ordelijke samenleving.’ Dat was de eerste keer dat een rechter een stabiel klimaat tot een grondrecht bestempelde. De Federale overheid zegt natuurlijk dat de VS niet de enige vervuiler is, en dat een rechter geen beleid kan afdwingen. Maar drie beroepen bij het regionale Hof en twee bij het Hooggerechtshof werden allemaal verworpen. Proces kan nog wel even duren.

Maar ja …

De G-20, de twintig rijkste landen ter wereld, blijven energiecentrales op steenkool subsidiëren. De jaarlijkse subsidies nemen zelfs rap toe, van €15 miljard in 2013 naar €42 miljard in 2017. Vooral China en India, met respectievelijk €17 miljard en €16 miljard in 2017. Waarom? Hulp voor de mijnbouw, meer baantjes. (Nederland is via de EU lid van de G20, aparte cijfers waren niet te vinden.)

We zijn niet alleen

Nederland is niet het enige land met ambitieuze – volgens sommigen naïeve en veel te kostbare – plannen om uitstoot van broeikasgassen in enkele decennia terug te brengen tot zero. Alle Scandinavische landen, maar ook Frankrijk, Spanje, Duitsland, Engeland en anderen mikken op 2030-50. Dit is een screenshot van een deel van de lijst:

 

Syp Wynia vindt het klimaatbeleid fout. Het is te duur, het levert weinig op, het gasverbod kost 500 miljard tot 2050, het ziet hout als vervanger van gas terwijl dat meer CO2 produceert; Duitsland en België bevorderen juist gas als energiebron; grote vervuilende bedrijven mogen wel CO2 produceren en krijgen subsidie om die onder de zeebodem op te slaan.

Matt Ridley, schrijver van ‘The Rational Optimist,’ hield onlangs een vergelijkbaar betoog in het Britse Hogerhuis. (Ridley is ook Viscount Ridley en heeft dus zitting in het House of Lords.)

Wereldmacht (2)

Nog wat fragmenten uit het lange artikel van Robert Kaplan over hoe de VS zou moeten omgaan met de opkomst van China deze eeuw. (Terzijde: hij besteedt geen woord aandacht aan ‘de Moslims,’ of aan Islam. Geen zorg, kennelijk.)

Hij concentreert zich op China en niet Rusland want ‘China heeft een veel sterkere economie, een meer geïnstitutionaliseerd politiek systeem, en een steviger cultuur dan Rusland.’

China heeft coherente waarden en doelen. ‘In China ben je in een traditioneel mentaal waardenstelsel. In dat stelsel werken alle activiteiten op landelijke niveau – commercieel, cyber, militair, politiek, technologisch, onderwijs – samen naar het hetzelfde doel. Zodat computer hacking, het bouwen van havens, en de manoeuvres van marine en vissersvloten allemaal gecoördineerd lijken te zijn.

Amerika vergist zich door ‘democratie’ an sich te propageren. Het zou beter de rechtsstaat kunnen promoten, democratisch of verlicht autoritair. (Kaplan noemt Marokko, Jordanië, Oman.) ‘Hybride regimes met een soort verlichte despoot zijn in de geschiedenis vaker de norm geweest dan democratie.’

Strategie betekent ook dat je moet onderscheiden wat belangrijk is en wat niet. Afghanistan is niet belangrijk. Het Midden-Oosten is niet belangrijk. ‘De VS zou zich zo snel mogelijk uit het Midden-Oosten moeten terugtrekken.’ India en Taiwan zijn strategisch belangrijker dan Syrië of Afghanistan. India vanwege de ligging aan de Indische Oceaan en zijn natuurlijk rivaliteit met China; Taiwan als baken van vrijheid en succesmodel van ‘Westerse’ gemeenschapsnormen, bij de voordeur van China.

Realpolitik

Robert D. Kaplan (wikipedia), verslaggever en historicus: ‘We leven in een wereld van grootmachten (empire). Het fenomeen ‘wereldmacht’ is van alle tijden. Om een wereldmacht te zijn moet je de schijn wekken dat je permanent bent: dat is nodig om de rest van de wereld te laten berusten in jouw overheersing. Macht is niet alleen economisch of militair: macht is moreel. Onze bondgenoten moeten erop vertrouwen dat wij oprecht zijn. Die voorspelbaarheid, betrouwbaarheid, is weg.

‘Zbigniew Brzezinski zei ooit dat honderden miljoenen Moslims niet hunkeren naar democratie maar naar rechtvaardigheid en respect. Dit is een wereld die perfect is voor Chinezen, die niet prediken over welke soort regering een land moet hebben maar een motor voor economische groei aanbieden. China is niet onze uitdaging, de Chinese wereldmacht is de uitdaging. Die reikt vanuit de kern van de Han-bevolking westelijk over Moslim China en Centraal Azië naar Iran; van de Zuid-Chinese Zee over de Indische Oceaan naar het Suezkanaal naar het oosten van de Middellandse Zee. Het is een wereldmacht gebouwd op wegen, spoorwegen, pijpleidingen en containerhavens. (…) Omdat China bezig is de grootste marine ter wereld te bouwen, is het hart van dit wereldrijk de Indische Oceaan, de energie-snelweg van de wereld die de olie- en gasvelden van het Midden-Oosten verbindt met de verstedelijking van Oost-Azië.’

Deze week op de blog: Een betrouwbare liberale partij zou een geheid succesnummer zijn in Nederland. Hoe komt het dat de VVD geen partij meer is waar je op kunt rekenen? | Lex Hoogduin checkt de euro anno 2019. Die krijgt een onvoldoende. Zou had Nederland de euro in ieder geval niet bedoeld | Anneke Groen en Herman Vuijsje duiken in het oneindige gezin, waarin ook grootouderleed | Henk-Jan Prosman met de eerste aflevering van een serie over het hoe, het waarom en de toekomst van De Linkse Kerk.

De minister van Buitenlandse Zaken heeft een heel groot buitenland en dus 109 ambassades, 26 consulaten-generaal, 12 ambassades (‘pv’s) bij organisaties als de EU en de VN, plus 288 honoraire consuls en 19 kantoren voor het ondersteunen van bedrijven. Dat netwerk is ongeveer net zo groot als dat van grotere landen als Polen, Canada en Indonesië. Op die Nederlandse posten werken ongeveer 3500 mensen, waarvan ongeveer twee derde ‘lokale medewerkers’. Maar wat heb je er aan als je voortdurend wordt ingehaald door de premier en andere ministers? Die vraag stelt Syp Wynia deze week.