Pleidooi: maskers

Tsjechië heeft van alle Europese landen – tot nu toe – de minste Coronadoden. Volgens deze datawetenschappers omdat Tsjechië als enige mondmaskers verplicht stelde. 
Ze beschermen niet de drager, maar zijn omgeving. Ook zelfgemaakte maskers:

Ze voeren tientallen studies aan waaruit dat zou blijken. ‘Het gaat om gedragsverandering, net als dat we het tegenwoordig normaal vinden dat mensen hondenpoep opruimen,’ schrijft H. van Tijen, die deze bron aanleverde. In Aziatische landen waar maskers niet als genant worden beschouwd –  Japan, Singapore, Taiwan en Hongkong – verspreidt de ziekte zich veel minder snel. Taiwan fabriceert 10 miljoen maskertjes per dag.  (Ietwat klunzige) uitlegvideo achter de link.

toevoeging 1 april: Stratechery (invloedrijke technologie-website van Ben Thompson) komt tot dezelfde conclusie (tip B. Gramberg)

Dood(2)

Sterftegetallen in Europa via EuroMoMo. Lezer F. Verhoeven reageerde: ‘Door alle maatregelen vallen er ook minder verkeersdoden, minder arbeidsongevallen, misschien ook minder criminaliteit (iedereen is thuis) … Minder hartproblemen vanwege (verplichte) rust en lagere werkdruk? Ik verwacht algeheel dat er minder doden vallen.’ Een ander merkte op dat als iedereen nu zijn handen wast, dat ook verspreiding van de ordinaire griep zal tegengaan.

Absoluut

Zo lang er niet getest wordt, krijgen we geen greep op Corona. We weten niet hoeveel mensen besmet zijn geweest, of nog ziek zijn; wie er besmettelijk is; wie het al heeft gehad. Ziekenhuizen (in Nederland) proberen mensen zo veel mogelijk te ontmoedigen binnen te komen. Artsen laten liefst mensen thuis uitzieken. Dus alle schattingen over ratio’s als besmettelijkheid, dodelijkheid of snelheid van verspreiding zijn onbetrouwbaar omdat we de noemer niet kunnen definiëren.

Maar sommige dingen zijn wel absoluut. Dood, bijvoorbeeld. Ongeacht oorzaak. En geloof het of niet, er is een instelling die volgt hoe veel mensen er in de hele EU dood gaan. Maakt niet uit waaraan. Genaamd Euromomo, European Monitoring of Excess Mortality for Public Health Action.

Nota Bene: het is nog te vroeg om nu al conclusies te trekken uit hun cijfers omdat er een vertraging van enkele weken zit in de – wekelijkse – rapportage. Maar wel iets om de komende weken en maanden in de gaten te houden.  Het meest recente rapport, dat gaat tot en met week 12 (vrijdag 20 maart), toont nog geen toename van sterfte. (tip I. de Kogel)

Zelftesten

Bill Gates: we hebben ontdekt dat als iemand zelf een wattenstaafje in zijn neus steekt en een monster afstrijkt, dat net zo accuraat is als wanneer een verpleger, arts of verpleegster zo’n wattenstaaf diep in je keel en neusgat steekt. Dat is niet alleen prettiger voor ons, maar ook veel veiliger: ziekenhuismedewerkers hoeven niet meer beschermd te worden tegen kuchende en proestende patiënten. We kunnen het zelf. Enorme tijdwinst ook. (gesprek TEDTalks, afgelopen woensdag 25 maart; op tijdcode 11:45) Gates heeft de resultaten van de vergelijking naar de FDA gestuurd.

Besmettelijkheid?

De Bicker bracht vorige week, net als veel andere media, de studie die inventariseerde hoe lang het coronavirus op welke oppervlakken overleeft. Die is volgens een handvol experts te snel door de media – dus ook hier – opgepikt. ‘Dit laat zien waarom analyse en debat door deskundigen belangrijk is, en waarom we moeten zoeken naar een deskundige consensus, in plaats van te vertrouwen op één enkele bron,’ schrijft Otto Yang, specialist besmettelijke ziekten bij UCLA Medical Center, in een post. De media publiceren verhalen die elkaar voortdurend tegenspreken, voordat er een consensus is ontstaan, zegt hij. De studie zegt bijvoorbeeld dat het ‘plausibel’ is dat het coronavirus in de lucht overdraagbaar is. ‘Dat is technisch wel juist, maar net zoiets als zeggen dat het ‘plausibel’ is dat je de Lotto kunt winnen. Ja, dat kan gebeuren, en het kan zeker gebeuren als je 292.201.338 lootjes koopt. Maar is dat experiment relevant voor de echte wereld? ‘Plausibel’ betekent niet dat het zeker gebeurt.’

Het virus moet ook in een minimum-hoeveelheid op een oppervlak – roestvrij staal en plastic werden specifiek genoemd in de studie – aanwezig zijn om besmettelijk te zijn. Gregory Poland, vaccine-onderzoeker bij de Mayo Clinic, zegt: ‘Het feit dat je een virus op een oppervlak kunt identificeren betekent nog niet dat het besmettelijk is.’

Vogelnest

Vogels zijn de beste ingenieurs ter wereld. Die nesten die ze bouwen, daar kunnen wij niet eens aan tippen. Maar sommigen proberen het te begrijpen en te simuleren. (tip A. Nieuwland)

Gezien, toch?

Deze week overal: de meest ‘close-up’ foto van het oppervlak van de zon tot nu toe. De ‘korrels’ zijn stukken kolkende zonne-korst ter grootte van Texas. Klik voor bewegend beeld.

Corona live

Lezer A. van Rossum stuurde vanmorgen deze link: een kaart van de geregistreerde Corona-infecties, live bijgehouden door het Johns Hopkins CSSE (Centre for Systems Science and Engineering).

Waar zijn ze?

De Fermi Paradox: de waarschijnlijkheid dat er buitenaardse beschavingen bestaan is hoog, maar het bewijs is nul. Hoe kan dat? Vroeg Enrico Fermi. Hier 30 mogelijke antwoorden, waaronder:

  • ze zijn er maar wij zien ze niet, net zoals de microben in de tuin niet beseffen dat wij er rondlopen
  • in het Interplanetaire Wetboek staat een artikel dat je vreemde beschavingen met rust moet laten

En nog 28 andere.

Leven

Lange reportage over de escalerende ontginning van de diepe oceaanbodem, waar voor fortuinen aan zeldzame materialen voor het oprapen ligt. Schrijver maakt zich zorgen over verstoren en verwoesten van fauna daar. Meest frappante alinea (voor mij): in 1977 ontdekte een diepzee-duikboot dat zich rond een onderzeese geiser, op 2,5 km diepte, leven had verzameld: reuzenmosselen, paarse octopussen, krabben, en wormen van drie meter lengte. ‘De grondslagen van biologie werden weggeslagen. Als zo’n complex ecosysteem kon bestaan zonder planten, dan is evolutie dus meer dan een ‘heliologische’ (door de zon veroorzaakte) kwestie. Leven kon ontstaan in totale duisternis, in brandende hitte en in een soep van giftige stoffen.’