Ander geluid

‘Namens milieuactivisten overal ter wereld zou ik graag mijn excuses willen aanbieden voor de angst die we iedereen hebben aangejaagd, de afgelopen dertig jaar. Klimaatverandering bestaat. Maar het is niet het einde van de wereld. Het is niet eens ons belangrijkste milieuprobleem.’ Zo begint Michael Shellenberger de presentatie van zijn nieuwe boek ‘Apocalypse Never.’ Hij zegt dat hij al 30 jaar activist is, en heeft getuigd voor het Congres en de IPCC. Steven Pinker (‘The Better Angels of Our Nature’ en ‘Renaissance Now’) prijst hem, en zegt: ‘Sommige stromingen van de milieubeweging hebben zich vastgebeten in een verhaal van zonde en ondergang. Dat is contraproductief, anti-mens, en niet erg wetenschappelijk.’ Opvallend veel van deze pre-publicatie recensies, van onverdachte bronnen. Shellenberger vat samen (in het Engels even, uit tijdgebrek): Meer…

Entropie

De Tweede Wet van de Thermodynamica wordt vaak samengevat als: ‘Alles neigt naar wanorde.’ Preciezer: ‘Als een begrensd systeem in samenhang met zijn omgeving een kringproces doorloopt, dus waarbij de eindtoestand van dat systeem identiek is aan de begintoestand, dan kan de totale entropie van het systeem plus omgeving nooit afnemen.’ Dat is één van de consequenties, als je aanneemt dat er zoiets bestaat als entropie. (Het woord komt van het Griekse ‘entropo,’ wegrennen.) Maar wat een wonderlijke gedachte eigenlijk – alles vervalt tot wanorde. Hoezo? De wetten van Thermodynamica werden in de 19de eeuw ontwikkeld o.a. om de stoommachines te begrijpen en beter te laten werken. Maar ze werden door sociologen en historici omarmd om van alles te verklaren: als je er geen energie in stopt, dan valt alles uiteen. Samenlevingen, organismen, tempels, de wereld. Zonder de energie van een God zou er niets zijn.

De wetten voelden goed in de 19de eeuw, toen de Westerse wereld werd voortgedreven door een Industriële Revolutie en kapitalisme: zonder energie wordt het een zooitje. Maar hoe voelt dat, in een tijd waarin er geen schaarste meer is maar overvloed? Hebben we niet eerder te veel energie, dan te weinig? Al die druktemakerij heeft geleid tot klimaatverandering, files, verschraalde landbouwgrond. Dus stelt deze schrijver voor: laten we een Vierde Wet toevoegen: ‘Besloten of begrensde systemen bestaan helemaal niet.’ Laat de wetten van de themodynamica maar blijven waar ze vandaan kwamen: de natuurkunde.

Help NASA

Groepsopdracht: NASA wil het oppervlak van Mars in kaart brengen, om trajecten voor de ‘rovers’ te kunnen uitzetten. Maar dat is nogal een klus. Dus u wordt uitgenodigd: als u zich aanmeldt kunt u meedoen en foto’s analyseren die door eerdere Marsautootjes zijn gemaakt. U moet met uw muis oppervlakten afbakenen en kwalificeren: zand (moeilijk begaanbaar), aarde (top), platte stenen, minder dan 30 cm hoog (prima te doen) of rotsachtig (niet begaanbaar). Zie Mars van dichtbij, op uw laptop.

Afrika

Veelbelovende recensie van nieuw boek met de titel “Land of Tears: The Exploration and Exploitation of Equatorial Africa,” door Yale University prof Robert Harms:

‘Hij organiseert het verhaal rondom drie kleurrijke mannen die voor drie verschillende heersers werken. Allereerst Hamid bin Muhammad (bijnaam Tippu Tip, naar het geluid dat zijn geweren maakten) die zijn trouw verklaarde aan de sultan van Zanzibar, het Manyema Rijk stichtte en later overliep naar de Belgen.

Twee: Henry Morton Stanley, een professioneel avonturier die voor de New York Herald naar Afrika ging om de Britse wetenschapper David Livingstone te zoeken. Hij vond hem snel en volgde daarna de Kongo rivier stroomafwaarts, een reis van acht maanden waarin hij 30 keer gewelddadig kennismaakte met de lokale bevolkingen.

Tenslotte, de Italiaan Pierre Savorgnan de Brazza, in dienst van de Fransen, die de Kristalbergen aan de Afrikaanse oostkust over klom, langzaam naar de bron van de Kongo reisde en daar een grote Franse kolonie stichtte.’

Wereldschool

Je hoeft geen academische titel te hebben om een goede leraar te zijn. Dat is de gedachte achter Udemy, dat al tien jaar een platform is voor iedereen die ergens les in wil geven: deeg maken, pokeren, Adobe begrijpen, werken in een team, keyboard spelen, etc. Verboden: porno, wapens, haat. Udemy deed het al prima maar bloeit op sinds Corona. Jaaromzet 400 miljoen dollar. Leraren verdienen van niks tot 100.000 euro, of meer, per jaar. Udemy vraagt 50% van het ‘collegegeld.’

Kijk omhoog!

Lichtgevende nachtwolken boven Nederland. Ik geef hier onmiddellijk het woord aan Ivo de Kogel die met dit nieuws kwam, want hier heb ik echt geen bal verstand van (maar het lijkt me wel prachtig):

‘Vorig jaar in Nederland ook al goed te zien, en nu zijn er berichten dat ze dit jaar ook weer veel te zien zullen gaan zijn: lichtgevende nachtwolken, “noctilucent clouds”. 
Ze ontstaan op zeer grote hoogte in de mesosfeer (80-85km) bij extreem koude temperaturen van min 120 graden Celsius. Door de extreme kou condenseert er ijs op stof van meteorieten, en dit reflecteert vervolgens het licht van de zon die voor de waarnemer al onder de horizon is verdwenen. Met als resultaat dus prachtige lichtgevende wolken laat op de avond.
De reden dat ze nu vaker te zien zijn heeft waarschijnlijk te maken met verminderde zonneactiviteit, waardoor het extreem koud kan worden op grote hoogte. 
Op dit moment al gesignaleerd op verschillende plekken, waaronder London, zie ook real-time gallery: https://spaceweathergallery.com/nlc_gallery.html. Dus de komende dagen mogelijk ook in Nederland als de lucht helder blijft.’

Collaborateurs

Wolfgang Leonhard en Markus Wolf waren tijdgenoten in Oost-Duitsland vlak na de Tweede Wereldoorlog. Beide waren opgeleid op elitescholen in Moskou; beide werden in 1945 naar Berlijn gevlogen om te zorgen dat de Sovjet-Unie invloed zou houden op de Communistische Partij van Duitsland. Wolf werd na een lange carrière hoofd van de Stasi, de binnenlandse spionagedienst. Leonhard vluchtte in 1949 naar het Westen. Zelfde achtergrond; twee paden. Historicus Anne Applebaum neemt dit, en andere  voorbeelden uit Frankrijk onder Vicky en Polen in de jaren ’50, en zoekt antwoord op de vraag: waarom?? Waarom collaboreert iemand met een regime dat strijdig is met zijn idealen? En legt de verklaringen naast het gedrag van Republikeinse politici onder president Trump … (Tip T. Plegt)

Diepzee

‘Deze zal je geweldig vinden. Scrollen tot je hand pijn doet,’ schrijft lezer F. Riemersma. Inderdaad!

Katten en honden?

Studie van 15 honden in Hong Kong, huisdieren van mensen met corona, toonde dat 2 ervan het virus kregen. Het is niet te zeggen of ze dat virus vervolgens kunnen overdragen op mensen of andere honden.

In een ander experiment ontdekten artsen dat katten elkaar kunnen besmetten met corona. Eerder was al bekend dat ze door mensen besmet kunnen worden. Cruciaal en nog onbeantwoord is ook hier de vraag: kunnen katten het virus overdagen aan mensen?

Nota bene: er staat een vraagteken boven dit artikel. Dit zijn heel beperkte studies die nog veel vragen open laten, zeggen ook de schrijvers zelf.

Zon in actie

Film van 24 minuten van wat er allemaal gebeurt op het ‘oppervlak’ van de zon, samengesteld uit foto’s van NASA. Hypnotiserend.