Shakespeare’s hulp

Machine learning bevestigt oude theorie: delen van Shakespeare’s toneelstuk ‘Henry VIII’ zijn geschreven door John Fletcher. Die was ook  verbonden aan het toneelgezelschap ‘the King’s Men’ en volgde Shakespeare op toen die overleed in 1616. In 1850 noteerde literair analist James Spedding al dat eigenaardigheden van Fletcher opdoken in een stuk dat op naam stond van de grote Shakespeare.

Wanhoop

Toenemende welvaart leidt tot langere levens. Maar in de VS is een ommekeer waargenomen. De levensverwachting steeg met negen jaar tussen 1959 en 2014, van 69,9 tot 78,9 jaar. Maar sinds 2014 is de levensverwachting gedaald en sterven meer mensen in hun beste jaren, tussen 25 en 64. Deze trendbreuk is niet te zien in andere rijke landen. Mensen in economische achterblijvende gebieden zijn het kwetsbaarst. Doodsoorzaken zijn grotendeels ‘wanhoopsdoden,’ als gevolg van alcoholisme, drugsgebruik, obesitas en door zelfmoord.

Leren lezen

Een paar artikelen die helpen om te navigeren tussen nieuws en nepnieuws. Voor wie het geduld heeft een video van 7:31 minuut uit te kijken:

Belangrijke punten: lees nooit een artikel met een kop die een vraagteken bevat (het antwoord is vrijwel altijd nee). Herken woorden die duiden op een zwakke onderbouwing: ‘de studie suggereert,’ ‘mogelijk,’ ‘correlatie.’ Wees extra argwanend als een ‘studie’ een prettig vooroordeel bevestigt (Bijvoorbeeld: “Hersenen van mannen beter geschikt om kaart te lezen’).

Nog eentje: de flauwekulcontrole. van wijlen Carl Sagan. Elf punten, waaronder: hoe betrouwbaar is de bron, komt deze bron vaker tot dezelfde conclusie, is hij uitgedaagd.

Plus 20 valkuilen: denkfouten die wij maken, vaak omdat we ons zo ongemakkelijk voelen bij onzekerheid en ons vastklampen aan schijnzekerheid.

Bijvoorbeeld: afwezigheid van bewijs is niet bewijs van afwezigheid. Post hoc ergo propter hoc: ‘Toen vrouwen nog geen stemrecht hadden waren er ook geen kernwapens.’ Valse dichotomie: ‘Wie niet voor mij is, is tegen mij.’ En nog 17.

Snelheid van het licht

 

Gevisualiseerd. Rond de aarde: 7,5x in een seconde. Van de Aarde naar de maan: 1,225 seconde. Van de aarde naar Mars: 3 minuten. Naar de zon: 8 minuten. Alles is betrekkelijk.

Slaap werkt

Waarom slapen wij? Experiment ontdekt dat er fysieke processen plaatsvinden tijdens de slaap, die ons brein klaar maken voor de nieuwe dag. Tijdens de diepe slaap aan het begin van de nacht, de ‘non-REM’ fase, worden de neuronen rustig en hebben ze minder zuurstof nodig. Daardoor vloeit er minder bloed naar de hersenen; maar die ruimte wordt overgenomen door het hersenvocht, dat letterlijk allerlei metabolische bijproducten ‘wegspoelt’ – waaronder beta amyloïden die sterk worden geassocieerd met Alzheimer’s.

Helpt niet

Planten in huis of op kantoor zijn leuk om naar te kijken maar maken de lucht niet schoner. Nieuwe studie spreekt conventionele wijsheid tegen.

Hitler’s gebit

Berlijn werd in mei 1945 veroverd door het Russische leger. Maar ze konden Adolf Hitler nergens vinden. Die had op 30 april zelfmoord gepleegd, en zijn lichaam was gecremeerd door zijn staf. Het enige wat nog herkenbaar was, was een kaak en enkele tanden en een kroon. Met hulp van de tandartsassistente en de orthodontist van patiënt Hitler werd het gebit het bewijs dat Hitler inderdaad dood was. Maar Josef Stalin besloot dat dit geheim moest blijven; de wereld moest blijven denken dat Hitler op de vlucht was geslagen. Zelfs maarschalk Zhukov, hoofd van de Russische krijgsmacht tegenover wie de Duitsers in Berlijn capituleerden, werd door Stalin in het duister gehouden. De tandartsassistente en de orthodontist werden gearresteerd en in goelag-kampen opgeborgen. (Pas bij een bezoek door Duits bondskanselier Konrad Adenauer 1955 werden zij en andere Duitse gevangenen vrijgelaten.) Stalin overleed in 1953 maar pas in 1965 publiceerde Elena Rhevskaya de waarheid. Zij was een bescheiden vertaalster die in die cruciale weken in het voorjaar van 1945 het hele proces van de verificatie van Hitler’s lijk had meegemaakt en genotuleerd.

De toekomst

Fraaie video, ingesproken door de onweerstaanbare Stephen Fry, legt uit hoe de combinatie van quantum computing en Kunstmatige Intelligentie de wereld zal veranderen, ‘meer zelfs dan de ontdekking van vuur of elektriciteit.’ AI leert van ervaringen; quantum computing kan dat leerproces krankzinnig versnellen. Kennis over medicijnen, energievoorziening, klimaat – alles wat belangrijk is voor ons voortbestaan – zou veel sneller ontwikkelen dan nu mogelijk is. De kern van het verhaal – hoe een qubit op twee plaatsten tegelijk kan zijn, tegelijkertijd twee verschillende dingen kan zijn en verandert op het moment dat hij wordt waargenomen – blijft nog steeds even onbegrijpelijk. Maar goed.

Het wordt warmer

Simon Kuper zette afgelopen weekeinde in de Financial Times nog eens op een rij waarom ‘Groene Groei’ een illusie is. We moeten kiezen: groei of groen. Allebei kan niet. De mensheid heeft in het verleden altijd groei boven groen verkozen.

Om een wereldwijde temperatuurstijging van maximaal 1,5º Celsius te bereiken moeten we onze CO2-uitstoot halveren, zegt IPCC. Maar onze CO2 uitstoot neemt nog steeds toe. En de wereldbevolking groeit intussen, 2% per jaar. En die wordt welvarender, dus zal meer energie verbruiken. Dus we moeten de uitstoot per eenheid BNP verminderen. Dat gebeurt wel, maar langzaam; het moet 10x sneller. Herbruikbare energie neemt toe? Ja, maar niet snel genoeg. We hopen dat we 30% van totale energieverbruik halen in 2050, maar het moet 60% zijn willen we dat doel van 1,5ºC halen, zegt IPCC. Europa vermindert zijn energie per eenheid BNP, jazeker – door productie te verplaatsen naar Azië. En vervuiling door transport per boot en vliegtuig wordt niet meegerekend. Onze infrastructuur – boten, vliegtuigen, vrachtwagens – is al gebouwd en zal nog zeker 20 jaar meedraaien. Goedkopere en efficiëntere energie betekent niet minder uitstoot, maar meer verbruik. Dit is altijd zo geweest. 80% van de mensheid heeft nog nooit in een vliegtuig gezeten, en verlangt daar hevig naar.

De enige manier om opwarming van de planeet te voorkomen is radicale gedragsverandering nu: verbod op vliegen, vlees eten en stadsuitbreiding. Een mega-recessie kan op die manier misschien de CO2-uitstoot ombuigen. Gaat het gebeuren? Geen enkel electoraat heeft ooit zijn stem uitgebracht op een lagere levensstandaard.  (Meestal citeer ik geen artikelen achter een betaalmuur, maar hiervoor maak ik een uitzondering. Ik kan slechts een slechte foto aanbieden, en wachten op een belletje van de juristen van de FT …)

 

 

Home Sweet Home

 

Alle 7,7 miljard mensen die nu op aarde wonen zijn afstammelingen van een groep die 200.000 jaar geleden woonde in de  Makgadikgadi Pan, een streek in Botswana. Dat beweren onderzoekers op basis van een onderzoek van oud genetisch materiaal. Ze werden meteen uitgedaagd door andere paleoantropologen.