wetenschap • tech • gezondheid • geld

Let op: lezers weten meer

We hebben het al vaker geconstateerd: de lezers van de Bicker weten veel meer dan De Bicker zelf. En zo hoort het ook. Hier wat reacties.

Bart Fischer:

'Als je wilt zien, hoe je precisie fermentatie attractief kunt aanprijzen en zien wat er aan het gebeuren is op het gebied van kaas, dan is het interessant om te kijken naar Those Vegan Cowboys: https://thosevegancowboys.com/ . Opgericht door dezelfde mensen als achter De Vegetarische Slager (Niko Koffeman en Jaap Korteweg).'

Screenshot homepage. Klik om te kijken

De 'Vegan Cowboys' zijn gevestigd in Gent, en maken inderdaad kaas met microfermentatie.


Carlo van de Wijer, Eindhoven AI Systems Institute:

'“Lees of luister Seba, en vertel mij waar hij de plank misslaat.”

'Glad you ask. Want dat plank misslaan doet ie nogal eens. 

'Ik heb Tony Seba een paar keer mogen ontmoeten. Aardige man, “onderzoeker” is wat veel gezegd. De man kan goed Googelen en weet dat op pakkende en inspirerende wijze samen te vatten, helaas slaat ie we wel wat door in zijn beweringen zonder al te veel om te kijken. (...) onder de streep doet ie veel goeds om besef te brengen dat we inderdaad naar een toekomst van overvloed onderweg zijn, daar ben ik het ook helemaal mee eens. En hij zet microfermentatie op de kaart, helemaal top.'

(...) 'Waar hij echt fout zit is het toekomstbeeld van zelfrijdende auto’s die het autobezit zouden beëindigen. Die discussie heb ik al zo’n tien jaar geleden met hem gevoerd, toen ik merkte dat er verbazend weinig wetenschap achter zijn mind farts lag.'

'Op zich ongevaarlijk tot bedrijven en steden hem gaan inhuren om hun beleid te bepalen. Amsterdam heeft hem bijvoorbeeld ook ingehuurd. En als je dan gaat geloven dat we over een decennium geen eigen auto meer hebben en dat we daardoor geen parkeergarages of überhaupt een parkeernorm meer nodig hebben wordt het erg gevaarlijk. Of tegen verzekeringsbedrijven zeggen dat ze niet meer nodig zijn. Of dat we vangrails weg kunnen halen als auto’s toch geen ongevallen meer maken. Of we gerust ver van de stad kunnen wonen omdat we in zelfrijdende auto’s reistijd geen probleem meer vinden. En dat we geen vrachtwagenchauffeurs meer hoeven op te leiden want die zijn vanaf 2022 niet meer nodig, ik heb het hem allemaal horen zeggen. Dat is echt de plank misslaan, gelukkig hebben we niet ál te goed geluisterd.'


Jeroen van Velzen:

'Allereerst dank voor de regelmatige glimlach in mijn inbox als je nieuwsbrief weer verschijnt. Altijd verfrissend!! Onderstaande revolutie is overigens ook gaande in akkerbouw waardoor m.b.v. AI en proteïnes een revolutie in zaadveredeling gaande is. Interessant stuk uit de All-In podcast, de wereld door de ogen van succesvolle VC’s.

'Ik ben geen specialist maar ik denk dat dit next level zaadveredeling  is waar men natuurlijk al jaren dit probeert. AI maakt opeens de leapfrog mogelijk. Zoals ik het begrijp passen ze dus niet het DNA van de plant aan, ze verdubbelen de chromosomen; polyploidy noemen ze dit en dit is bij planten een natuurlijk evolutionair principe - zeg het kruisen van twee verschillende soorten. 'Quantative genomics' heet het wetenschappelijke werkveld en dit is waar AI dus om de hoek komt kijken.

Een geschreven versie over 'polyploidy' - voor wie niet het geduld heeft voor een podcast - is hier.


Deel 1: Landbouw

tech | Volkskrant | 2 mei 24

Deze Bicker werd op het spoor gezet door een artikel op de opiniepagina van de Volkskrant. Een tip van J. van der Nat. Normaal gesproken geen artikelen uit Nederlandse media in De Bicker, want dan zou ik alleen maar dubbel werk doen. Maar dit is spectaculair.

Citaat: 'Met dezelfde techniek waarmee een biertje wordt gebrouwen, kunnen nu ook al alle gewenste eiwitten, vetten en zelfs medicijnen worden gebrouwen. De stukjes dna in de gisten die nu alcohol produceren, kunnen eenvoudig worden vervangen door stukjes dna die eiwitten en vetten produceren.

'Net als bierbrouwen is deze productietechniek volledig natuurlijk. De eerste applicatie zal waarschijnlijk de zuivelindustrie zijn. Alle melkproducten kunnen exact nagemaakt worden, met gebruik van deze precisiefermentatie.'

Dat laatste is het sleutelwoord, dat u de komende jaren heel veel gaat zien. Schrijver Jan Lagendijk, emeritus prof klinische fysica, baseert zich voor een deel op onderzoek van Tony Seba, een Amerikaanse ondernemer, prof en futoroloog. Zometeen meer over hem. Eerst nog wat meer Lagendijk:

'Voor deze productie van dierlijke eiwitten is maar 5 procent van de landbouwgrond nodig die nu wordt gebruikt voor melkvee en de diervoederindustrie. Gisten nemen dus de productie over van koeien. De productie is dus nog steeds dierlijk, maar nu wordt gebruikgemaakt van micro-organismen.

'Er is dus geen intensieve veeteelt meer nodig. Dit betreft allereerst de zuivelindustrie en dus de koe en de geit, later volgt de vleesproductie en dus ook de kip en het varken.'

Als ik melkveehouder was zou niet meer mijn tijd verdoen op de tractor richting Malieveld, maar als de bliksem omschakelen naar deze nieuwe technologie. Als ik minister was, zou ik het stikstofdossier in een map onderin de kast leggen, achterover leunen, en rustig afwachten hoe de markt in tien jaar tijd alle veeteelt failliet laat gaan. Bespaart een hoop geld dat nu dreigt te worden besteed aan onteigeningen.

Maar het gaat over meer dan alleen landbouw. Lees verder, aan de hand van Tony Seba.


(advertentie)


Deel 2: Transformatie

tech | techx | okt 23

Seba voorspelt een toekomst van overvloed, in enkele tientallen jaren. Hij doet dat op allerlei platforms: zijn eigen website, en verschillende presentaties op YouTube, lang en kort. De transities in energie, transport en landbouw samen zullen een omwenteling, een transformatie veroorzaken. Dit is een 'phase change,' een fase-overgang. Zoals wanneer water verandert in ijs. 'Een rups wordt een vlinder, maar een vlinder lijkt in geen enkel opzicht op een rups,' zegt hij.

Om te beginnen met landbouw, ter afsluiting van bovenstaand hoofdstuk: als er maar 5% van de grond nodig is, dan wordt een hoeveelheid landbouwgrond vrijgemaakt - de overige 95% - ter grootte van de Verenigde Staten, China en Australië samen.

Als technologieën samenkomen gaat het snel. Seba laat aan het begin van zijn presentatie een foto zien van Broadway in New York in 1900. Alleen maar paard en wagens, en slechts 1 auto. Zelfde foto in 1913: alleen maar auto's, en 1 paard en wagen. Dertien jaar.

Tussen 1910 en 1920 steeg het marktaandeel van de auto (t.o.v. het paard) in de VS van 10% naar 80%.

Dichterbij huis? Google en Apple kwamen in 2007 met de smartphone. Tien jaar later waren 'mobiele telefoons' verdwenen. De marktleiders van 2007, Nokia en Motorola, hadden het niet zien aankomen. Net als de paardenhandelaren in 1907. 'Een auto is gewoon een sneller paard.' Nee dus.

in 2010 voorspelde Seba dat de massamigratie naar elektrische autos vanaf 2020 zou plaatsvinden, want: opslag in accu's wordt veel goedkoper en EV's zijn veel goedkoper in onderhoud en gebruik.

Zonne-energie werd 80 pct goedkoper in tien jaar, 2010-20. Seba voorspelt: zonne-energie wordt de komende tien jaar nog eens 70% goedkoper.

Het zijn kostencurves, en die zijn net als zwaartekracht: niet tegen te houden.

Als de kosten van energie, transport en landbouw zo snel dalen, kortom, verandert onze maatschappij. Lees of luister Seba, en vertel mij waar hij de plank mis slaat.


Apple en Google

tech | Ben Evans | 13 mei 24

Als tech-reuzen Apple en Google samen iets ontwikkelen, en presenteren, dan ga je rechtop zitten. 'Find my [...]' werkt op Bluetooth. Reuze handig. Maar kennelijk zijn er dieven die andermans signaal volgen om waardevolle bezittingen te identificeren en lokaliseren. Apple en Google hebben nu een standaardcode ontwikkeld, die een waarschuwing afgeeft als een 'vreemde' tracker jouw iPhone, Samsung, koffer of hond of kat volgt. Die wordt nu ingebouwd in de tracker software, en werkt op iOS en Android.

Schaars?

tech | New Atlas | 20 mei 24

Helemaal niet, zegt Elon Musk. Dit is zijn argument: als Marsmannetjes onze planeet zagen zouden ze hem 'Water' noemen en niet 'Aarde.' 70% van het oppervlak is water. Dus er is genoeg. Natuurlijk, dat vergt ontzilten. Maar dat is tegenwoordig heel goedkoop. Dus het probleem van drinkwater is niet schaarste, maar transport en energie. Die energie kun je opwekken met zonnepanelen, die tegenwoordig krankzinnig goedkoop zijn. Klaar is Kees, zegt Musk.

New Atlas neemt de moeite om dit te toetsen. In Israel treedt binnenkort de modernste ontziltings-fabriek ter wereld in werking, die zeewater omzet in drinkwater voor 40 cent per kubieke meter. Volgens Nibud betalen Nederlanders gemiddeld €2,39 per m3 (1.000 liter). Dus .... ja.

Maar Musk slaat een belangrijk element over: kapitaal. De ontziltingsinstallatie in Israel kostte 540 miljoen euro om te bouwen. Geen probleem in Saoedi-Arabië of Israel; wel in bijvoorbeeld in een straatarm land als Congo, waar 54% van de bevolking geen schoon drinkwater kan krijgen.

Snel of langzaam?

tech | opensignal, euronews | 20 mei 24

Bovenstaand overzicht stamt van september 2023. Hieronder een grafiek uit 2024, langs een andere meetlat: 'hoe snel gaat de download van een pagina.'

(klik op afbeelding, origineel is interactief)

Beide grafieken laten zien dat Frankrijk en Spanje de beste internetverbindingen hebben.


(advertentie)


'Cooked'

tech | via Marginal Revolution | 9 mei 24

'I Went To China And Drove A Dozen Electric Cars. Western Automakers Are Cooked.'

Soms moet je niet eens proberen om een kop te vertalen. Deze zegt alles. Conclusie van Amerikaanse autojournalist na bezoek aan de Beijing Auto Show.

Foto: insideevs.com

Maar ...

tech | YouTube | 12 apr 24

De overgang van de hele wereld naar puur elektrisch rijden is een lange weg vol haarspelden en slecht plaveisel. Er zijn niet genoeg laadstations, rijbereik van de meeste EV's is nog niet voldoende, etc. En protectionisme: de VS dreigt nu maar liefst 100% importbelasting te gaan heffen op Chinese EV's. Daarom zal de hybride auto een belangrijk marktaandeel krijgen in de nabije toekomst, zeg maar de overgangsperiode. (tip A. Kaizer)


Doodgewoon

tech | Business Insider | 6 mei 24

(foto: Amazon)

Amazon had in juni vorig jaar 750.000 robots aan het werk in zijn pakhuizen en distributiecentra. In 2021 waren dat er 350.000. Amazon ontwerpt en fabriceert de robots zelf. Het zijn nog geen 'multi-taskers,' meer ontworpen voor specifieke handelingen met plastic bakken en dozen. Ze hebben namen als Robin, Sparrow, Proteus, Hercules, Sequoia.

Het uitgeefvak (2)

geld | Substack | 25 apr 24

Mensen kopen best boeken, zegt auteur, eindredacteur en uitgever Lincoln Michel, als repliek op het vorige artikel. De cijfers die daarin werden genoemd zijn aangevoerd door een uitgeverij in een rechtszaak, waarin hij zijn best doet om de bedrijfstak als noodlijdend te schetsen. Maar zoals altijd, 'there are lies, damn lies and statistics.' Hier zijn enkele van Michel's opmerkingen:

  • Veel van die cijfers die worden genoemd in de rechtszaak refereren aan verkoopcijfers per jaar. Dus ook boeken die net een week, of een maand eerder zijn uitgekomen.
  • ook cijfers over oudere boeken kunnen misleidend zijn. Een boek dat in 2023 tien exemplaren verkoopt, kwam misschien uit in 1923 en heeft in honderd jaar een miljoen exemplaren verkocht
  • Cijfers worden geturfd per ISBN. Maar een boek heeft soms twee, drie of meer ISBN's: hardcover, paperback, e-book, audioboek.

In Amerika werden vorig jaar 767 miljoen verkochte boeken geturfd, naar schatting 85% van het totaal, en audioboeken en e-boeken niet meegeteld. Dus makkelijk meer dan een miljard. En de trend is ook niet slecht:

(bron: Statista)

(advertentie)


Vijf oplossingen

tech | BloombergNEF | 22 feb 24

Zie de Bicker van afgelopen vrijdag 3 mei, waarin een pleidooi voor pessimisme. Hier: de vijf redenen voor optimisme. Door Michael Liebreich.

  1. Exponentiële groei

'Twintig jaar geleden, in 2004, kostte het een jaar om een gigawatt aan zonnepanelen neer te zetten. In 2010, een maand. In 2016, een week. Vorig jaar, een dag. De totale capaciteit aan zonnepanelen is in twintig jaar tien keer verdubbeld, en die verdubbelingen brengen de kosten omlaag. Een module kostte $106 per watt in 1975, en eind vorig jaar $0,13.'

'Windenergie is zes keer verdubbeld in the afgelopen twintig jaar - sloom, maar alleen als je het vergelijkt met zonne-energie.' De kosten van windenergie zijn in die twintig jaar gedaald van 12 cent/kWh naar 2 cent per kWh voor molens op land, en 5 cent voor molens op zee. De exponentiële verkoopcijfers financierden ook de verbetering: in 2004 had de grootste molen een capaciteit van 2,5 megawatt; nu, 15 mW. De volgende generatie kan 20mW leveren.'

Zelfde verhaal voor accu's. Nog sneller dan zonne-energie: vijf verdubbelingen in acht jaar. Kosten zijn de afgelopen tien jaar gedaald van 1.000 dollar per kWh naar 72 dollar; in diezelfde periode is de energie-dichtheid verdubbeld en de 'slijtage' (degradation) gehalveerd.

Maar, zult u zeggen, aan iedere exponentiële groei moet toch onvermijdelijk een eind komen? Dan wordt het toch een S-curve, in plaats van een J-curve?

'Pas als je weet wat de uiteindelijke markt is voor een nieuwe technologie kun je praten over verzadigingspunten.'

In 1993 plaatste een groep Duitse nutsbedrijven paginagrote advertenties in kranten (u weet wel, die papieren dingen) om te zeggen: 'Duurzame energiebronnen zoals zon en wind en water zullen niet meer dan 4% van onze energiebehoefte kunnen dekken, zelfs niet op de lange termijn.' In 2023 werd 50% van de Duitse elektriciteit duurzaam opgewekt.

In 2017 schreef een groep Noorse academici: de capaciteit van zon en wind piekt op 1,7 Terawatt in 2030. In 2023 was die capaciteit al 2,1 TW. En ieder jaar wordt er nu 0,5 TW bij geplaatst.

  1. Systeemdenken

De remedie voor de wispelturigheid van zon en wind ligt niet in accu's (batterijen) maar in systeemdenken. 'Een combinatie van vraag-gedreven respons, interconnecties, overcapaciteit, opslag, kernenergie, CO2-opslag, waterstof- en biogas-opslag; alles met elkaar verbonden en geïntegreerd door een netwerk dat wordt bestuurd door de nieuwste digitale technologie.'

Het kost ontzagwekkend veel biljoenen. Maar het is niet onmogelijk. Energienetwerken in de wereld zijn de afgelopen 50 jaar vervijfvoudigd; dat kan de komende decennia opnieuw. Technologie is er, en ontwikkelt zich razendsnel. Elektrische auto's en warmtepompen tonen aan dat burgers nieuwe technologie snel omarmen als het financieel aantrekkelijk is.

  1. Zware industrie

Het echte zware werk is het omturnen van energieslurpers als chemie, luchtvaart, scheepvaart, staal en cement voor de bouw, en landbouw. Maar in 2024 zijn er duidelijke oplossingen in het vizier. In staal, kunstmest, scheepvaart en cement worden nu miljarden geïnvesteerd in 'schone' processen. Geen van die bedrijfstakken is binnen afzienbare tijd CO2-vrij. Er zijn sectoren, zoals luchtvaart, waar fossiele brandstoffen onverslaanbaar zullen blijken. Dat kun je dan compenseren met een CO2-opslag in de prijs; die zal betaalbaar zijn, denkt Liebreich.

  1. Minder verbruik

Recycling en 'recovery' betekent dat we minder mineralen en andere grondstoffen hoeven op te graven. In 2019 werd 59% van 'dode' batterijen en accu's ge-recycled. Volgens een schatting is dat percentage nu 90%, en zal het naar 99% gaan. Die accu's van overleden EV's zijn te waardevol.

Ook omdat we steeds beter worden in het terugwinnen van nuttige mineralen uit die dooie batterijen en accu's. Een startup in Californië, mede gefinancierd door Tesla, zegt dat ze in staat zijn 95% van de waardevolle grondstoffen lithium, kobalt, nikkel en koper uit een oude accu te peuren.

Ook de olie-industrie zal vanzelf minder verbruiken, naarmate non-fossiele brandstoffen terrein winnen. 15% van energieverbruik in de wereld gaat naar het winnen en raffineren van olie en gas; en van alle vrachtschepen op de oceanen is 40% bezig met ..... het transporteren van olie, gas en steenkool.

Olie- en gaspijplijnen zou je op termijn naar de schroot kunnen brengen.

  1. Minder vraag

Skeptici wijzen naar de hoeveelheid energie die wordt opgewekt door de fossiele brandstoffen. Zo veel kan helemaal niet uit duurzame bronnen komen, zeggen ze. Maar het gaat niet om energie die wordt opgewekt, maar om energievraag.

Een voorbeeld. Neem een gloeilamp van 75 watt die 2.000 uur per jaar brandt, 150 kWh per jaar. Als je elektriciteit komt uit een steenkolencentrale, met 35% efficiëntie, en 10% verlies in transport, dan heb je 476kWh nodig.

Maar je kunt dezelfde hoeveelheid licht maken, 2.000 uur per jaar, met een LED lamp van 10 watt. Transportverlies 10%, dan zit je op 22kWh per jaar. (We nemen de bouwkosten van de energie-opwekker niet mee.)

Zo is de verhouding: 476 tegen 22. Als de windmolen, of het zonnepaneel, of de waterturbine eenmaal draait, is de elektriciteit 'gratis.' Dus de energiebehoefte gaat van 476 naar 22. (Liebreich maakt dezelfde sommetjes met een personenauto versus een EV, en centrale verwarming versus warmtepomp.)


(advertentie)


5 problemen, 5 oplossingen

tech | via Volts | 2 mei 24

Elektrificatie van de economie vergt een compleet nieuwe infrastructuur. Die bovendien 'interactief' moet zijn, dus ervan uitgaat dat iedere afnemer ook leverancier is, vraag en aanbod tussen duizenden, honderdduizenden contactpunten elke seconde op elkaar afstemt.

Dat lijkt heksenwerk. Maar als je er nu eens een LLM op zet ...?

Dit is een pareltje van Michael Liebreich, één van de meest invloedrijke analisten in de energie-wereld, oprichter van 'New Energy Finance' dat vijf jaar na de oprichting werd gekocht door Bloomberg. Bio zie hier.

Hij heeft twee lange stukken geschreven: de vijf redenen waarom het naïef is te denken dat de wereld snel van de fossiele brandstoffen af zal zijn; en vijf redenen om te blijven geloven in 'net zero.' Deel 1:

  1. Geld

Zon en wind moeten robuuste energiebronnen worden; schaduw en windstilte mogen geen invloed hebben. 90% schone energie is makkelijk; de laatste 10% vergt evenveel investering als de voorgaande 90%.

'Accu's ('batterijen,' in anglicisme) zijn niet voldoende. We hebben een combinatie nodig van overcapaciteit, lange-afstandsverbindingen, veel meer bio-, kern- en waterkracht energie, en lange-termijn opslag van waterstof.'

Tweedens: fossiele brandstoffen zijn niet voor niks zo dominant. Aardgas is een heel goedkope hittebron. Waterstof zou 90% goedkoper moeten worden om te kunnen concurreren.

Derdens: zonnepanelen, windmolens en accu's vergen investeringen. In de OESO kost kapitaal 6%, in armere landen 15%. Maakt het nog moeilijker voor de transitie.

  1. Netwerken

Op dit moment is 20% van de wereldeconomie elektrisch aangedreven. We willen naar 70%, minstens. Om dat te doen heb je een totaal nieuwe 'grid,' een wereldomspannend netwerk nodig.

BloombergNEF schat dat op dit moment in Europa 600 gigawatt aan zon- en wind-capaciteit - 130% van alle 'groene' capaciteit tot nu toe geïnstalleerd - klaar staat te wachten. In de VS wordt de wachtrij geschat op 1,4 terawatt, en dat is 120% van de totale capaciteit van alle energiecentrales in de VS.

'De energie-sector kan het simpelweg niet aan. Er zijn te weinig kabels, transformatoren, project managers en ingenieurs.' Als overheden niet zo ongelooflijk traag waren in het verlenen van vergunningen, zou de sector helemaal zijn overweldigd, zegt Liebreich.

  1. Grondstoffen

BloombergNEF schat dat de energiesector in 2040 vijf keer zo veel grondstoffen nodig zal hebben. Elektrische auto's hebben 6x zo veel minerale grondstoffen nodig als verbrandingsmotoren; duurzame en kernenergie-centrales 3-12x zo veel als fossiele centrales; om het nieuwe netwerk te bouwen zijn enorme hoeveelheden koper en aluminium nodig.

  1. Politiek

Er is maar heel dunne steun voor de energietransitie. Populistische partijen - denk BBB, denk gele vestjes, denk Rassemblement Nationale, denk AfD - zijn meestal tegen 'dure' groene maatregelen.

  1. Vertragingstactieken

Er zijn veel bedrijven en instellingen met een belang bij de status quo. Oliemaatschappijen voorop, maar ook olie- en gasproducerende landen (vaak is het de enige inkomstenbron).

Tot zo ver dit 'pleidooi voor pessimisme' over de haalbaarheid van net-zero. In de volgende aflevering, maandag: de vijf redenen waarom dit uitdagingen zijn, maar niet noodzakelijk blokkades.


(advertentie)


Amsterdam

geld | Marginal Revolution | 24 apr 24

Als je denkt dat er te veel toeristen zijn moet je de toegangsprijs verhogen, niet hun leven zuur maken. Dat is het betoog van econoom Tyler Cowen. 'Het Japanse besluit om de kaartjes voor de TGV duurder te maken voor buitenlanders is precies de goede benadering,' zegt hij. Venetië vraagt nu vijf dollar per toerist per dag. 'Het enige wat daar mis mee is, is dat het misschien te weinig is - gezien de druk van toerisme.' Te volle bussen in Barcelona: waarom maken ze de buskaartjes niet ook duurder?

Maar op Amsterdam bijt hij zijn tanden stuk. 'Voor veel toeristen in Amsterdam zijn de attracties drank, marihuana en sex, en daarin worden de prijzen bepaald door de markt, niet de overheid. Ik ben helemaal voor duurdere kaartjes voor het Rijksmuseum, maar vrees dat dat niet veel zal helpen tegen het probleem van 'feesttoerisme.'

EV

tech | Economist | 24 apr 24

Puntig betoog waarom de toekomst voor EV's er wél goed uit ziet. 'Vijf jaar geleden waren elektrische auto's drie tot vijf keer zo duur als benzine-auto's, zonder dat ze 3-5 keer beter waren. Vandaag kun je een Ford f-150 Lightning kopen voor $40.000, en dat is maar $4.000 meer dan voor de benzine-versie. Dat bedrag verdien je in een jaar terug doordat je niet hoeft te tanken. Benzine wordt ook niet goedkoper, in tegenstelling tot lithium.' Het aantal laadstations (in de VS) is verdubbeld in vier jaar.

In China zijn EV's nu al goedkoper dan 'normale' auto's, zelfs als je brandstof buiten beschouwing laat, zegt het Internationaal Energie Agentschap. 'Een kleine EV is nu twee derde van de prijs van een benzine-auto.' (...) 'Westerse autofabrikanten zouden kleinere, goedkopere EV-modellen op de markt moeten brengen.'

Zeventig procent van Amerikanen, Britten, Fransen en Duitsers zegt dat ze een Chinese auto zouden kopen als die 20% goedkoper is dan de concurrent uit eigen land, aldus een opiniepeiling.

Kortom, betoogt de Economist (net als onlangs Mercedes-Benz, zie De Bicker 13/3): laat Chinese auto's vrijuit toe op de West-Europese markt. Dat is fijn voor de consument en rammelt de gevestigde orde lekker door elkaar.


Wat is TikTok?

tech | NY Times| 19 apr 24

Adembenemend. Hoe invloedrijk TikTok is in de VS, in alle kieren en naden van de samenleving. De helft van Amerikanen, 170 miljoen, zit op TikTok. Het is een marketing machine, een nieuwsbron, een speeltuin, een spuitende fontein van creativiteit. 'Zelfs als u er niet op zit, dan leeft u in een cultuur die 'stroomafwaarts' is van TikTok.' Typisch grondige NY Times reportage.

Het uitgeefvak

ondernemen | via Benedict Evans | 22 apr 24

Penguin Random House wilde Simon & Schuster kopen, in 2022. Samen zouden ze 48% van de markt hebben dus het Amerikaanse Ministerie van Justitie procedeerde, om de combi te verijdelen. Tijdens dat proces werden een hoop documenten ingebracht, die samen een beeld geven van de werkelijkheid van het uitgeversvak (in Amerika).

Een analyse van 58.000 titels toonde dat de helft van alle boeken minder dan 12 (twaalf) exemplaren verkocht. Slechts 10% van de titels verkocht meer dan 2.000 exemplaren.

Slechts 50 auteurs verkopen 500.000 boeken of meer in een periode van vier jaar, in de hele VS. Een uitgever getuigde: wij zijn net als 'venture capitalists:' we steunen een heleboel projecten in de verwachting dat verreweg de meeste verlies opleveren, in de hoop dat een paar wel winstgevend zijn.

'Echte 'blockbusters' zie je maar eens in de vijf a tien jaar.' De meeste kans op succes heeft een uitgever als hij iemand strikt die al beroemd is. Of als hij productieve schrijvers in huis heeft, zoals John Grisham.

De 'backlist' is goed voor een derde van de omzet van Hachette, ieder jaar. Klassiekers voor kinderen zijn goud: 'The Very Hungry Caterpillar' van Eric Carle staat al negentien jaar iedere week in de bestseller lijst van Publisher's Weekly.

Het leest als een 'basiscursus uitgeven' ....

AI valt in eigen kuil

tech | Reuters | 15 apr 24

Reuters onderzoekt tools die kunnen helpen ontdekken of een video een 'deepfake' (diepnep) is. Conclusie: dezelfde middelen die de AI gebruikt om een nepvideo te maken, kunnen ingezet worden om andere AI's zand in de ogen te strooien.


(advertentie)


En nu?

politiek | ISW | 20 apr 24

De Senaat moet de 60 miljard dollar voor Oekraïne ook nog goedkeuren. Dus hoe lang voordat de bommen, granaten en machines daadwerkelijk aan het front zijn? Een woordvoerder van het Pentagon zei vrijdag dat het Pentagon in staat is 'binnen enkele dagen' te beginnen met verschepen. Volgens Amerikaanse media was Defensie al begonnen om pakketten van de meest urgente wapens samen te stellen, in afwachting van de stemming in het Congres. Vanuit de pakhuizen in Europa kan de VS 'vrijwel onmiddellijk' ammunitie sturen, zeggen ambtenaren tegen Amerikaanse media; vooral de 155mm artilleriegranaten en luchtafweer-raketten waar Oekraïne te weinig van heeft.

En nu serieus

geld, politiek | Adam Tooze | 20 apr 24

De rijke landen betalen niet langer aan arme landen - geld vloeit de andere kant op. 'Dit is een blamage,' zegt een internationale commissie onder leiding van Larry Summers, oud-Minister van Financiën van de VS en oud-president van Harvard. In die commissie zitten centrale bankiers en professoren uit Noord- en Zuid-Amerika, Europa en Azië.

Hoe kan dit? Deels door de renteverhogingen van centrale banken na de covid-crisis, omdat spaargeld daardoor meer oplevert 'thuis.' Minder geld beschikbaar voor obligaties van armere landen. De balans werd negatief: obligatiehouders (in de rijke landen) ontvingen 161 miljard dollar meer in 2023 dan dat ze betaalden, als je het totaal bekijkt van rentebetalingen en obligatie-emissie.

'Een blamage op spectaculaire schaal,' zegt de commissie-Summers, 'voor honderden miljoenen mensen. Een blamage veroorzaakt door de logica aan de grondslag van ons economisch systeem: winstmaximalisatie door privaat kapitaal. Publieke instellingen slagen er consequent niet in om daar voldoende tegenwicht aan te bieden.'

LVMH

geld | FT | 18 apr 24

LVMH, moederbedrijf van Louis Vuitton en andere Franse luxe-merken, exporteerde vorig jaar voor 23,5 miljard euro. Dat is meer dan de hele landbouwsector van Frankrijk.


(advertentie)


Abonneer De Bicker

Vul hieronder uw e-mailadres in om u in te schrijven voor de nieuwsbrief
jamie@example.com
Abonneer