Variabele premie

Hoeveel autoverzekering je betaalt hangt af van je rijgedrag. Dat hing al een tijdje in de lucht, en is controversieel. In Europa is het bijvoorbeeld verzekeraars verboden om vrouwen een lagere premie aan te bieden, ook al rijden ze veel veiliger dan mannen. Dus mag dit dan wel? Tesla is er nu mee begonnen in Texas. ‘Er hoeft geen extra instrument in uw auto te worden geplaatst,’ zegt het persbericht. Nee, want de Tesla wordt al real-time gevolgd door de fabriek. De hoogte van de premie wordt bepaald door vijf criteria: hard remmen, agressief bochtenwerk, bumperkleven, botsingswaarschuwingen, en ‘geforceerde uitschakeling van de autopilot.’ Dus niet: leeftijd of geslacht. De premie wordt elke maand opnieuw vastgesteld.

Groene kool?

Wees groen, koop een kolenmijn. En sluit hem vervolgens! Daarmee verminder je de CO2-uitstoot in de toekomst. Klinkt geniaal. Columnist werkt het uit op de achterkant van de envelop. Er staat een kolenmijn te koop in West Virginia voor $7,8 miljoen. Produceert 10.000 ton kolen per maand en heeft een reserve van 8 miljoen ton. Een ton steenkool stoot 2,5 ton CO2 uit. Een ton CO2 afvangen en opslaan kost $100.

Dus in een maand zou de mijn kolen produceren met een uitstoot van 25.000 ton CO2, die $2,5 miljoen zou kosten om op te slaan. De mijn opkopen en sluiten is een goedkope manier van CO2-afvang: in drie maanden heb je de aankoopprijs van $7,8 miljoen er al uit!

‘Als ‘t te mooi klinkt om waar te zijn, is het waarschijnlijk te mooi om waar te zijn.’ Zo ook hier. Lezers wezen er op dat het koopcontract niet eigendom van de mijn verschaft, maar het recht om kolen te delven. En aan dat recht is een plicht verbonden om dat ook daadwerkelijk te doen. Waarom? Omdat de eigenaar van de mijn een percentage van de opbrengst krijgt.

Toch maar iets anders verzinnen.

Hoe meet je corruptie?

Corruptie is moeilijk te meten want inherent onzichtbaar. Dit onderzoek heeft een creatieve invalshoek: is er een correlatie tussen uitkeringen aan arme landen, en de deposito’s bij ‘belastingparadijzen?’ Het antwoord is: ja. Deze schrijvers stellen dat als je kijkt naar bedragen aan ontwikkelingshulp enerzijds en toename aan instroom op ‘offshore,’ gemiddeld 7,5% van ontwikkelingshulp in de zakken van elites in de ontvangende landen verdwijnt.

25 nov.!

… is de premiere van ‘Get Back,’ de documentaire die Peter Jackson heeft gemaakt van de laatste sessies van de Beatles, de opnames voor de LP Let It Be. Dat wil zeggen: deel 1. Delen 2 en 3 op de dagen erna, iedere aflevering ruim twee uur. Gedistilleerd uit 60 uur ruw filmmateriaal, zie de trailer.

En als extra traktatie: hier een portret van Paul McCartney door David Remnick, deze week in The New Yorker:

Tikkie in Brazilië

De centrale bank van Brazilië heeft een soort Tikkie betaalsysteem ontworpen en op de markt gezet dat in de eerste elf maanden al door 110 miljoen Brazilianen minimaal één keer is gebruikt – de helft van de bevolking. Waarom zo snel omarmd? Banken berekenen hoge tarieven voor overboekingen. En corona betekende dat veel mensen gedwongen op urenbasis gingen werken, of los-vast; met dit ‘Pix’ systeem kun je net zo makkelijk betalen als met cash.

Intelesting, Mistel Bond

Waarom heeft Bond – James Bond – nog steeds geen Chinese slechterik tegenover zich gehad? Sinds 1962 speelde het Bond-verhaal zich altijd wel min of meer af in de context van de wereldpolitiek. De eerste films kwamen uit tijdens de Koude Oorlog, en de boeven hadden Russische accenten (hoewel ze niet noodzakelijk Russische agenten waren). In de 21ste eeuw, na 9/11, waren de boeven vaak Einzelgängers die uit waren op wereldheerschappij middels megalomane vernietigingscampagnes. Maar nu … de relatie tussen China en de VS ontwikkelt zich snel tot de Koude Oorlog van onze eeuw. En Hollywood? Sja. China is de grootste bioscoopmarkt ter wereld. Sinds Seven Years in Tibet in 1997 heeft Hollywood geen film meer gemaakt die China in een kwaad daglicht zette.

Vrije markt

Een ‘vrije markt’ werkt alleen als de maatschappij er klaar voor is. Wanneer zijn de burgers er klaar voor? Als ze vertrouwen hebben in de publieke instellingen en juridische waarborgen. Als de meerderheid van de bevolking nog een defensieve instelling heeft, risicomijdend – in de zogeheten ‘Uncertainty Avoidance’ categorie valt -, dan leidt een vrije-markt beleid tot een afname van het gemiddelde inkomen, niet een toename. Studie van twee economen van Tilburg en Radboud, van 67 landen over de periode 1970-2019.

Topchef is robot

Tijdens de pandemie opende een nieuw restaurant in Parijs, genaamd Cala. Specialiteit: pasta’s, maar alleen thuisbezorgd. Het steeg al snel naar de top1% meest gewaardeerde restaurants op de bezorgdiensten van Parijs. Pas toen de lockdown eindigde en mensen het restaurant konden bezoeken werd duidelijk dat de keuken werd bemand door een robot. De begroting van een restaurant is ruwweg 30% huur, 30% ingrediënten en 30% personeel. Cala houdt 30% in de zak en besteedt die deels aan ‘betere ingrediënten,’ wat weer leidt tot blije klanten. De robot kan ook veel sneller werken en dus meer porties per uur uitdraaien. Toekomst: online recepten voor de thuisrobot (‘de 100 beste recepten van NRC’), en restaurants die meer aandacht aan sfeer en comfort moeten besteden.

Oud nieuws (3)

Een Friese patriot – genaamd Aart Nieuwland – schreef in reactie op de Neue Zürcher: ‘De Leeuwarder Courant is ook al even bezig, nl. sinds 1752.’ Op www.Delpher.nl (een vergelijkbare archiefsite als die Zwitserse, maar dan van onze eigen Koninklijke Bibliotheek), vond hij de editie van 25 juli 1789, met een bericht gedateerd 23 juli, dat aanhief: ‘Volgens echte tijdingen uit PARYS, in dato den 16 July, verneemt men het navolgende:’

Volgt een lang verhaal, waarin dit fragment:

Lezer J. Crol kwam later op de middag terug met: ‘Het verhaal over de slag bij Waterloo!’ De editie van 27 juni 1815 had hij in PDF downgeload. Dat kunt u dus ook.

Maar Nieuwland liet het er niet bij zitten. ‘Toch nog even over Amerika en de “verklaring van onafhanglykheit” in Leeuwarder Courant dd 09101776, overmorgen 245 jaren geleden:’

Eindstand: Leeuwarder 2 – Neue Zürcher 1. Daar laten we het bij.