De scholier
Er is een ander land dat werd opgeschrikt door een plotselinge daling in de PISA scores, de wereldwijde vergelijkende toets voor middelbare scholieren. Dat land heet Zweden, en het jaar was 2013. Net als in Nederland dit jaar scoorden 15-jarigen toen onder het OESO-gemiddelde. Sinds 2016 verbeteren de scores zich weer. Dit ondanks een toename van het percentage immigrantenkinderen, van 12% in 2009 naar 20% in 2018. Wat deed Zweden? De minister van Onderwijs kwam in 2016 niet verder dan: ‘Harder werken.’
Misschien een telefoontje waard.
Net uit
Nieuwe ‘biografie’ van The Economist, ‘Liberalism at Large,’ hier gerecenseerd. Economisch en politiek liberalisme verkommert onder druk van polarisatie. Kan het weekblad overleven?
42.000 ....
SpaceX wil 42.000 van deze lichte satellieten in een baan om de aarde brengen om internet tot in alle uithoeken te brengen. Twee keer 60 zijn al gelanceerd – tot groot ongenoegen van astronomen die nu al vinden dat die dingen het zicht op de ruimte blokkeren. SpaceX gaat bij de volgende serie experimenteren met een verf waardoor de satelliet minder weerspiegelt.
Moore's Law
Gordon Moore voorspelde in 1965 dat het aantal transistoren per CPU (processor) ieder jaar zou verdubbelen. In 1975 amendeerde hij dat tot ‘iedere twee jaar.’ Maar hij kreeg gelijk. Al bijna 50 jaar. Niemand weet hoe lang dit nog kan doorgaan. Proces tot nu toe, 1971-2019, hier gevisualiseerd:
'Extremist'
Yegor Zhukov, een 21-jarige student in Moskou, stond vorige week terecht op verdenking van ‘extremisme.’ Hij had filmpjes op YouTube geplaatst waarin hij sprak over geweldloos protest, en zijn campagne om verkozen te worden tot de gemeenteraad. Hij noemde Vladimir Poetin een van de ‘gevaarlijke gekken’ die macht niet beschouwen als een middel om een doel te bereiken, maar als doel op zich. ‘Liefde en verantwoordelijk’ zijn de pijlers van een sterke samenleving, en die twee ingrediënten ontbreken in Rusland omdat de staat ze stelselmatig tegenwerkt. Enkele Russische kranten, en nu ook de New Yorker, plaatsten de tekst van Zhukov integraal.
Voetbal is schaken
Schaakgrootmeester Magnus Carlsen staat tweede in de ‘Fantasy Premier League,’ een wereldwijd spel waarin meer dan 6 miljoen mensen meedoen. (Je stelt je eigen team samen uit de selecties van de clubs in de Engelse Premier League, max 3 van elk team, max waarde 100 miljoen pond.) Word je van schaken een voetbalkenner?
Een hondenleven
De vuistregel was: een hondenjaar is zeven mensenjaren. Nu zeggen genetici: je moet kijken naar DNA methylatie. Dat is een nauwkeuriger maatstaf voor het verouderingsproces. Studie vergeleek 104 labradors met 320 mensen. Mens noch dier wordt ‘lineair’ oud. Voorbeelden: Een hond van 2 is vergelijkbaar met een mens van 42; vijf is ongeveer 57; tien jaar is 68; daarna gaat het langzamer.
Dus: lnx = loge x = y + 31. Of gebruik de calculator in bijgaand artikel.
De juiste vraag
Vraag aan het eind van een toespraak niet ‘Zijn er nog vragen’ maar: ‘Hebt u nog vragen voor mij?’ Levert veel meer respons op. Levensles-tweet van professor, die allerlei tips terugkrijgt van collega’s. Bijvoorbeeld: als de deadline nadert voor een werkstuk, vraag niet ‘wanneer heb je het af’ maar: ‘Hoe gaat het, en hoe kan ik helpen?’
Dubbelcheck
‘De mensheid maakt ieder jaar 1.000x meer transistors dan korrels graan en rijst geoogst bij elkaar.’ Daar geloof ik helemaal niets van,’ schrijft lezer R. Egging verontwaardigd. ‘Een beetje gevoel voor getallen, eventueel gesteund door het lezen van “freakonomics.” Sommetje: Stel dat we, een hele lage schatting, voor ieder aardbewoner 10 korrels graan en rijst per dag produceren. 3650 per jaar. Geloof je dat we 3,5 miljoen transistors per jaar produceren, per aardbewoner?’
Het lijkt inderdaad ongelooflijk. Eens even rekenen. De wereld rijstoogst is 700 miljoen ton per jaar: dat is 700.000.000.000 kilo. Er gaan 33 rijstkorrels in een gram; dus 33.000 per kilo; dus 700x 33.000x 1.000.000.000 (één miljard): Dat is 23 biljoen rijstkorrels. (duizend miljard).
Nu het artikel.
‘Het eerste geïntegreerde circuit voor massaproductie was de Intel 4004 met 2.300 transistors uit 1971. Nu heeft een CPU miljarden transistors, die elk 10.000 x sneller zijn.’
Dus iedere CPU heeft minimaal 2 miljard (‘billions’) transistors. Volgens Wikipedia werden er 635 miljard halfgeleiders geproduceerd in 2018. Dus 1,3 miljard biljoen transistors …
(Rekent u dit vooral na
De Bicker is een hopeloze alfa.
Sint)
Check
Wacht eventjes, schrijft P. Vloemans: dat artikel dat voorspelt dat lithium-ion accu’s niet zo snel goedkoop zullen worden – dat is een studie gefinancierd door de halve oliewereld. ‘The MIT Energy Initiative gratefully acknowledges the 10 consortium members whose generous sponsorship made this research possible: Alfa, Aramco, BP, Chevron, Equinor, ExxonMobil, Ferrovial, General Motors, Shell, and the Toyota Mobility Foundation. We also thank Bosch for its contribution to the project,’ staat er in de inleiding.
Vloemans zegt ‘kijk hier eens naar: Bloomberg’s NEF voorspelt dat de prijs van accu’s al in 2023 zal zijn gezakt tot $100 per kWu.’ (en dat na een daling van $1,100 per kWu in 2010 naar 156 kWu in 2019.)
Dus wie heeft er nu gelijk? Is een MIT studie per definitie onbetrouwbaar omdat hij wordt gefinancierd door belanghebbenden? Bloomberg’s NEF eet ook uit de hand van de bedrijfstak: ‘The group also undertakes custom research on behalf of clients and runs senior-level networking events.’
Misschien heeft MIT een factor onderzocht die door anderen over het hoofd is gezien. Het is in ieder geval een rustige, degelijk beargumenteerde samenvatting. Misschien heeft NEF beter zijn huiswerk gedaan. NEF zegt dat grondstoffen slechts een klein deel van de totale kosten zijn, en dat autofabrikanten goedkoper zullen kunnen produceren door schaalvergroting, standaardisering en verbeterde ontwerpen.