Klimaat is overal

De omslag van het weekblad bestaat uit strepen. Iedere streep is een jaar. Referentie is de gemiddelde wereldtemperatuur van de 30 jaar jaar tussen 1971-2000. Blauwe lijnen zijn kouder dan de nullijn, gele en rode zijn warmer. Hoe je met grafische vormgeving een verhaal vertelt. Er valt vast wel wat op aan te merken (waarom nou net die 30 jaar?) maar zoals de hoofdredacteur zegt: ‘Klimaat raakt nu alles waar we over schrijven.’

Vandaag staken enkele duizenden werknemers van Amazon, Microsoft en Google om te protesteren tegen het feit dat hun werkgever nog steeds opdrachten uitvoert voor oliemaatschappijen. De ‘Wereld klimaatstaking’ begint vandaag en zal leiden tot demonstraties in 150 locaties, ook bij de Klimaattop van de VN in New York volgende week.

Amazon kondigde gisteren maatregelen aan. Het gaat voor 100 miljoen dollar aan bomen planten; het heeft 100.000 elektrische bestelbussen besteld. Amazon zal streven naar 80% vernieuwbare energie in 2024 en 100% in 2030. (Op dit moment is 40% van de energie die het bedrijf verbruikt vernieuwbaar.) In 2040 moet het bedrijf wereldwijd geheel CO2-neutraal draaien. Dat is tien jaar eerder dan het doel van de landen die het klimaatverdragvan Parijs ondertekenden.

De hoofdstad van Australië, Canberra (de helft van het aantal inwoners van Amsterdam), zal vanaf 1 januari aanstaande uitsluitend nog energie inkopen van zon- en windcentrales en leveranciers die draaien op duurzame ‘brandstof.’ Dat is de eerste stad in het Zuidelijk Halfrond. In Europa zijn er al verschillende regio’s, in Duitsland, Oostenrijk en Spanje, die deze stap hebben gezet.

Het bouwen van een windmolenpark is nu 50% goedkoper dan in 2010. Het produceren van energie met zonnestralen is nu 85% goedkoper. Daardoor zijn deze vormen van energie-opwekking nu goedkoper dan steenkolen- of aardgascentrales in twee derde van de wereld, schrijft Bloomberg. Subsidie is dus niet meer nodig.

Het wordt stiller

Er zijn in Noord-Amerika 3 miljard minder vogels dan in 1970, een daling van 29%. Grondige studie gepubliceerd in het blad Science.

Walvispraat

Meesterlijk essay waarin schrijver ons laat zien hoe veel wij missen door walvissen (en als je doordenkt, alle dieren) gewoon te beschouwen als beesten die nooit hun mond opendoen. Door zijn werkdag te vergelijken met de werkdag van acht orka’s die rondreizen tussen West Schotland en Noorwegen. Samen, dus voortdurend kletsend. Hun taal, echolocatie, is zo veel rijker in allerlei opzichten dan de onze. ‘De geluiden van orka’s hebben een spectrum dat minstens tien keer groter is dan wat je ooit in La Scala zult horen.’

‘Als taal niet meer is dan het doorgeven van informatie, dan staat één walvis gelijk aan een stuk van het internet. Eén geluidsfragment kan net zo veel informatie bevatten als een complete speelfilm, compleet met geluidsband, emotionele kleuring en choreografie. Om iedere 1/100ste van een seconde een film te kunnen verwerken heb je flink wat verwerkingscapaciteit nodig. Dat hebben orka’s. Hun hersenen zijn kolossaal.’

Plus ça change

We maken ons nu vreselijk zorgen over gezichtsherkenning en hoe die technologie kan worden misbruikt door een politiestaat. Of wat er mis kan gaan als een A.I. zich vergist en gezichten door elkaar haalt. Maar dat deden we in de jaren ’80 ook – en toen maakten we ons zorgen over databanken.

Doorpakken

In 2013 stuurde Google een handvol medewerkers op lange reizen in experimentele auto’s met bijna-automatische besturing. Ze werden verteld: handen aan het stuur, en je wordt gefilmd. Wat gebeurde? Ze gingen zitten lezen, makeup aanbrengen, klooien met telefoondraadjes, op hun laptop kijken. En in slaap vallen.

Dat was het moment – dus zes jaar geleden al – dat Google (later Waymo) besloot: half werk is levensgevaarlijk. Mensen zijn onverbeterlijk. Als we zelfrijdende auto’s gaan ontwikkelen dan moeten we in één keer de sprong maken naar 100%, waarin mensen compleet overbodig zijn. Andere automerken, o.a. Tesla, verkopen nu ‘semi-autonoom’ rijden en dat vindt Waymo dus onverantwoord.

'Olie blokkeert de elektrische auto'

Volgens nieuwsorganisatie Politico is de olie-industrie in de VS bezig de opkomst van elektrische auto’s te vertragen. Dat zouden ze doen door systematisch beleid op staat-niveau te beïnvloeden. Energiebedrijven die aanvragen doen voor de bouw van oplaadstations merken dat ze weerstand krijgen van lobbyisten en instanties. Een coalitie van pompstationhouders en autodealers genaamd ‘Freedom to Drive’ zegt in Colorado bijvoorbeeld: ‘waarom zou de gewone man middels zijn elektriciteitsrekening moeten betalen voor de rijke stinkerds die in Tesla’s rondrijden.’ Financiering zou o.a. komen van Exxon Mobil en bedrijven van Koch.

Op beeld zoeken

Een zoekopdracht op Google kan bestaan uit woorden of zelfs een foto; binnenkort wellicht ook een screenshot. In de Google 10.61 betaversie van de app ‘Assistant’ bevat een optie ‘Lens’ in de opdrachtenregel. Daarmee zou je een zoekopdracht kunnen geven naar vergelijkbare beelden.

Lastig

Californië heeft een wet aangenomen die ‘bots’ verplicht om duidelijk te maken dat ze geen mensen zijn. Dit om leugens, misleiding en manipulatie op sociale media  te verminderen. Goed bedoeld, maar in de praktijk lastig. Wat is een ‘bot’? De Californische wet zegt: ‘Een geautomatiseerde online account waar alle of bijna alle handelingen of ‘posts’ van die account niet het resultaat zijn van een persoon.’ Daar zouden dus ook klantenservices van bedrijven onder kunnen vallen. Ander probleem: de online personen van de Russische Internet Research Agency waren vaak robots inderdaad, maar de meest invloedrijke handelingen werden gestuurd door mensen.

Krachtsport

Tijdens toernooien kunnen grootmeesters 6.000 calorieën per dag verbranden. Volgens een commercieel onderzoek in 2018 verbranden schakers in een match van twee uur evenveel als een toptennisser in een uur. Hersenactivieit, stress, versnelde ademhaling en verhoogde hartslag dragen allemaal bij. Voor de gemiddelde topschaker betekent dit een kilo gewichtsverlies per dag, dus 10 kilo na een toernooi van tien dagen. Anatoly Karpov verloor 11 kilo tijdens zijn wereldkampioenschap in 1984 tegen Gari Kasparov, en het toernooi moest uiteindelijk worden gestaakt.

Het betekent dat schakers tegenwoordig net zo veel aandacht besteden aan hun dieet als marathonrenners. Magnus Carlsen, wereldkampioen sinds 2013, merkte dat hij aan het einde van wedstrijden slechter werd. Een diëtist adviseerde hem: hou op met sinaasappelsap tijdens toernooien. Dat veroorzaakt een ‘sugar boost.’ Beter een mengsel van chocolademelk en halfvolle melk. De eerste grootmeester uit India, Viswanathan Anand, doet tijdens toernooien twee uur cardio fitness om rustiger te slapen. En nog veel meer voorbeelden

Voelt u zich bedreigd?

Vertegenwoordigers van Facebook ontmoeten vandaag afgezanten van 26 centrale banken op een vergadering in Basel, meldt de Financial Times. Facebook heeft in juni aangekondigd dat ze een nieuw betaalmiddel wil introduceren voor zijn 2,4 miljard actieve gebruikers in de wereld, getiteld Libra. Een soort crypto munt, maar dan anders. De agenda vandaag is geheim maar Frankrijk en Duitsland hebben al publiekelijk en gezamenlijk gezegd: ‘Geen enkele private entiteit kan monetaire macht opeisen, omdat die inherent is aan de soevereiniteit van landen.’ De Franse minister van Financiën Bruno Le Maire zei vorige week dat de Libra niet in Europa moet worden toegelaten ‘zo lang er zorgen zijn over soevereiniteit en financiële risico’s.’ De bazen van de centrale banken van de VS en het VK lieten deze zomer al soortgelijke geluiden horen.