Beter niet scheiden

Gescheiden mensen hebben twee keer zo vaak dementie op latere leeftijd als getrouwde mensen. Studie van 15.000 mensen die 52 of ouder waren in het jaar 2000, gedurende de periode 2000-2014. Ze werden elke twee jaar ondervraagd en getest op cognitieve vaardigheden.

Het brein van Trump

Een lezer van The Atlantic stuurt een lange brief naar de redactie waarin hij uitlegt hoe hij plotseling Trump begrijpt. Dit kreeg ik een paar maanden geleden al van een lezer, en het zingt in mijn hoofd; het helpt echt iedere keer om te begrijpen waarom Trump doet wat hij doet. Daarom dus een uitgebreide samenvatting: (tip D.Rosenberg)

‘Ik had een epifanie, een Openbaring, ongeveer rond de ‘midterms,’ na twee jaar lezen en beluisteren van doorwrochte analyses van serieuze mensen die, omdat het nu eenmaal hun baan is, hun best doen om serieus, weloverwogen en strategisch over te komen iedere keer als Trump iets doet. Maakt niet uit hoe wild het kanon om zich heen schiet, de meeste serieuze journalisten vervallen gewoontegetrouw in een beleefde interpretatie die suggereert dat Trump een plan had toen hij daarnet dat belachelijke ding deed. Anders gezegd, ze zeggen dat hij een sluwe vos is, niet gewoon een idioot.

‘Ik probeerde laatst aan een vriend uit te leggen waarom Trump weer iets bizars had gedaan. Nadat ik alle mogelijkheden had doorgenomen eindigde ik met de conclusie dat hij het alleen maar deed voor de aandacht. Het was voor één nieuwscyclus. Geen strategie, geen planning, geen idee over de consequenties. En absoluut geen enkele intentie om er de volgende dag iets op te laten volgen.

‘Hij is bezig een reality show te produceren vanuit het Witte Huis. Iedere dag is een nieuwe aflevering. Iedere handeling heeft als doel betere kijkcijfers, of merkherkenning of zoiets.

‘Jij bent je hele leven journalist geweest. Reizen, vliegen, schrijven, rennen, nadenken over hoe worsten en wetten in elkaar worden gedraaid. Je ziet de hele wereld, je eigen routine door die lens. Als jij, door een of andere ‘glitch in the matrix’  per ongeluk opeens in de stoel van president zou komen te zitten dan is dat de lens waardoor jij je nieuwe baan zou bezien. Alles wat je tot nu toe in je leven hebt gedaan zou bepalen hoe je werkdag er uit zal zien, en hoe je de wereld beziet. Belangrijker, mensen die jouw kabinet moeten volgen zullen zien dat je serieus bent en zullen je serieus nemen.

‘Trump is een man die maar een heel klein stukje van de wereld heeft gezien (NY vastgoed), nooit nieuwsgierig is geweest, nooit bedachtzaam, en zeker nooit een seconde heeft nagedacht over hoe goed bestuur er uit ziet, of hoe het met andere mensen gaat. (…) Tientallen jaren heeft hij zijn eigen ik vermengd met zijn publieke persoonlijkheid en uiteindelijk werd hij een soort Bekende Amerikaan met een nep TV show waarin hij een nepbedrijf leidt. En dan, op een dag, door een ‘glitch in the matrix’, wordt hij wakker en is hij President van deze Verenigde Staten.

‘Dus hij maakt er maar een show van. En hij ontploft als er een slechte dag is. Niet omdat één of ander jochie in een grenskamp overlijdt, niet omdat hij niet zijn zin krijgt in één of andere commissie, niet omdat zijn beleid verkeerd wordt geïnterpreteerd – nee, hij is boos omdat het er slecht uit ziet, omdat iemand hem liet struikelen in een interview, omdat iemand kuchte terwijl hij praatte.

‘Amerika heeft een circusomroeper gekozen met nul verstand van geschiedenis, overheid, internationale financiën, zelfs niet van de Republikeinse partij. Er is geen plan, geen strategie, geen onderliggende wijsheid. Er is alleen de aflevering van vandaag, een bezeten zoektocht naar nieuwe onderwerpen, wie wordt er morgen om zeep geholpen.’

Tot zo ver de hoogtepunten. Het origineel is beter. (En hoe vertaal je in vredesnaam ‘glitch in the matrix’?) Maar het klikt. ‘We kopen Groenland.’ ‘We bombarderen orkanen.’ ‘We gaan praten met Kim.’ ‘En Mexico moet de muur betalen.’ Iedere druppel inkt, iedere seconde TV- of radiotijd die wordt verspild aan het analyseren van dit soort kreten is verspilde energie –  want er zit niets achter.

En dat doet mij denken: welke Democraat zal het lef hebben om expliciet te weigeren in debat te gaan met Trump? Omdat het simpelweg zinloos is?

Scorebord

Ik ben er druk mee, echt. Maar – de Zoom H4n moest apart worden ingesteld (dank, Jessy bij BNR!). Ook obscure instellingen in Audacity moesten veranderd. Is gebeurd. Mailchimp zegt vrolijk ‘voeg audio toe!’ maar slikt geen opnames van meer dan 3 mb. Zelfde op WordPress. ‘HTTP fout.’  Iemand die hier raad mee weet?

Nieuws witwassen

Podcast interview met Robert Cottrell, ex-Economist en oprichter The Browser, een nieuwsbrief die inspiratie was voor De Bicker. Hij heeft een interessant inzicht over nepnieuws: we zouden niet zo veel tijd moeten verdoen aan het signaleren en rubriceren van nep-berichten; beter om ons te richten op de afzenders. Dat scheelt een hoop tijd. Je kunt bijvoorbeeld een ‘witte lijst’ maken van bona fide nieuwsorganisaties (de betrouwbaarheid van die lijst hangt natuurlijk af van wie die opstelt, maar dat is voor later.)  Dat bracht mij op de volgende gedachte: dit is exact wat Facebook en Twitter en andere ‘sociale media’ zo gevaarlijk maakt. Als je zegt ‘Ik heb dit gelezen op de website van de Nizni Novgorod Daily!’ dat haalt iedereen zijn schouders op. Dat is niet een serieuze bron. Maar als een medewerker van de Nizni Novgorod Daily een bericht van de krant op Facebook zet, dan zal iedereen zeggen ‘Ik heb het op Facebook gelezen!’ Zo wordt nieuws gratis gelegitimeerd, door de afzender te veranderen. Een soort witwassen van nieuws.

Verder, voor de liefhebber: een lang gesprek over nieuwsconsumptie, de dwaling van reclame-gedreven nieuws, verdienmodellen online en meer.

Redactie 2.0

The Athletic, gestart in januari 2016, is een snelgroeiende website voor sportnieuws gefinancierd door Silicon Valley. Nu 600.000 betalende abonnees, 400 redacteuren, geen advertenties. Eén van de innovaties is de ontwikkeling van duidelijke KPI’s voor de schrijvers: ze hebben een scherm met daarop de respons op hun artikelen. Daar is te vinden: hoeveel mensen nemen een abonnement op de site om dat ene specifieke artikel te kunnen lezen? (meer dan 10 is een succes, 100 is een ‘home run.’) Journalisten kunnen ook zien of bestaande abonnees tevreden zijn. De site is georganiseerd rondom teams (in honkbal, basketbal, American football, voetbal, etc); abonnees geven aan welke teams ze willen volgen. Als een artikel door 40% of meer van die fans wordt gelezen, is het een succes. Het werkt: 80% van de abonnees vernieuwt jaarlijks.

Klassieke uitgevers zijn ook dit pad ingeslagen. De Financial Times heeft zijn eigen dashboard dat inzage biedt in hoe vaak, hoe lang en hoe veel de abonnees lezen.

Geld is dubbel

Als de economie te snel groeit verhoogt de centrale bank de rente. Dat maakt investeren en lenen duurder. Als recessie dreigt, verlaagt de bank de rente. Maar de afgelopen elf jaar hebben centrale banken de rente verlaagd tot bijna nul, in een gezonde en gestaag groeiende wereldeconomie. Dat hielp vooral de banken, en de mensen met vermogen. Wat nu als er een recessie komt? Die rente kan niet lager. Niemand lijkt een antwoord te hebben.

Het probleem is, schreef de Duitser Silvio Gesell in 1891, is dat geld twee rollen vervult: als een middel om te sparen, en als onmisbaar instrument voor handel. Als mensen verlamd door angst hun geld oppotten, dan valt de handel ook stil. Dat zag Gesell in Argentinië, waar hij in die tijd werkte. Dat land werd in 1890 getroffen door een financiële krach.

Gesell’s radicale voorstel: Maak geld met een houdbaarheidsdatum. Dan is het niet meer aantrekkelijk om vast te houden. Zet op ieder biljet een houdbaarheidsstempel, dat periodiek – tegen een vergoeding – ververst moet worden. Wat is het verschil met negatieve rente, zoals o.a. Zwitserland nu heeft? Dat is immers ook een soort ‘straf’ op geld sparen in plaats van uitgeven. Maar in de praktijk blijkt dat mensen dan toch liever het geld vasthouden, desnoods contant onder de matras. Als je geld daarentegen waardeloos dreigt te worden ….

Gesell’s idee werd breed besproken, en in de Grote Recessie experimenteerden sommige steden met ‘Freigeld’ – in een wanhopige poging om iets te doen aan werkloosheid en faillissementen. Wörgl, in Oostenrijk, betaalde werklozen om publieke werken te verrichten in stempelgeld – om de geldomloop weer aan de gang te krijgen. Hawarden (Ohio) en Anaheim (Cal.) in de VS probeerden het ook.

Na 1945, in de drukke wederopbouw-jaren, was er weinig belangstelling voor medicijn tegen stagnatie. Toen waren er andere problemen.

Maar nu wordt Gesell weer geciteerd, nota bene in studies van centrale bankiers en van het IMF. En de beroemdste econoom ooit, John Maynard Keynes, schreef: ‘Het idee achter stempelgeld is gezond.’ Hij noemde Gesell ‘een vreemde, onterecht verwaarloosde profeet.’

Muziek is meer

…. dan alleen geluid. Live muziek, of muziek die analoog is opgenomen, met alle imperfecties, praat tegen veel meer zintuigen. Hoe, dat weet Neil Young niet. Niemand weet het. Maar hij wordt helemaal gek van Spotify, Apple, Pandora – iedereen die muziek digitaal verspreidt. Gecomprimeerde muziek is levenloos, Spotify klinkt een rammelende ventilator, het is slecht voor de ziel. Heerlijk zwevend en zwervend stuk met en over de oude rocker en zijn kruistocht voor authentieke, liefst live muziek.

Luisteren naar stromende muziek is alsof je het Rijksmuseum bezoekt en daar alleen nog maar Rembrandts kunt bekijken op grote LED-schermen.  En: ‘De ontwikkeling van onze hersenen wordt geleid door onze zintuigen. Als je te veel impulsen weghaalt zit je in een kamer zonder ramen of deuren.’  Daarom is digitaal gepolijste muziek, waarin alle vergissinkjes zijn weggemonteerd, niveau’s gelijkgeschakeld, stemmen ‘geoptimaliseerd’ slecht voor ons mensen, zegt Young. En hij vindt het niet erg als mensen hem een mafkees vinden.

‘Wat hij wil is de oprechtheid van wat er is gebeurd, niet één of andere overgedubde verbeelding die niet de waarheid is,’ zegt één van zijn geluidstechnici.

Gebruik taal

Nieuwe AI leert schaken niet alleen door gespeelde wedstrijden te absorberen maar ook door het commentaar van analisten te lezen. Hij zoekt naar kwalificaties als ‘slim,’ ‘dom,’ ‘meesterlijk’ etc. om te leren wat een goede zet is en wat niet. Dit analyseren van de emotionele inhoud van menselijke mededelingen (Natural Language Processing) wordt op veel gebieden toegepast, bijvoorbeeld door banken en andere bedrijven die leven van risico-afweging.

In 2023

Durft u in een vliegtuig zonder piloot te gaan zitten? Uber gaat volgend jaar al vliegende taxi’s testen in drie steden: Dallas, Los Angeles en Melbourne. Drie jaar later zou de vliegtaxi klaar moeten zijn voor het publiek. In Melbourne bijvoorbeeld zullen de vluchten plaatsvinden tussen zeven winkelcentra en de luchthaven. Een vlucht van ongeveer 19 kilometer, die tien minuten duurt in plaats van 25 in de auto. De taxi’s zijn elektrisch en kunnen net als de Uber taxi’s besteld worden via de app. De toestellen, nu nog slechts prototype, zijn een soort hybride helicopter-drone-jet.