De minister van Buitenlandse Zaken heeft een heel groot buitenland en dus 109 ambassades, 26 consulaten-generaal, 12 ambassades (‘pv’s) bij organisaties als de EU en de VN, plus 288 honoraire consuls en 19 kantoren voor het ondersteunen van bedrijven. Dat netwerk is ongeveer net zo groot als dat van grotere landen als Polen, Canada en Indonesië. Op die Nederlandse posten werken ongeveer 3500 mensen, waarvan ongeveer twee derde ‘lokale medewerkers’. Maar wat heb je er aan als je voortdurend wordt ingehaald door de premier en andere ministers? Die vraag stelt Syp Wynia deze week.
De waarde van bedrijven
AirBnB is meer waard dan alle hotelketens met een notering aan de beurs van New York. Uber is meer waard dan alle Amerikaanse autofabrikanten plus de grote taxibedrijven met hun eigen auto’s. WeWork (dat kantoorruimte huurt en verhuurt) is meer waard dan de vastgoedbedrijven die eigenaar zijn van de kantoorgebouwen.
Wat is hier aan de hand? De klassieke manier om de boekwaarde van een bedrijf vast te stellen bestond uit het optellen van vaste activa: gebouwen, fabrieken, machines, patenten. En als geld duur is (als de rente hoog is), wordt de ‘slotgracht’ nog breder: het wordt des te moeilijker voor concurrenten om deze gevestigde bedrijven aan te vallen.
Als daarentegen geld vrijwel gratis is, zoals nu, dan verliezen ‘ouderwetse’ bedrijven waarde omdat hun activa makkelijk vervangen of gerepliceerd kunnen worden. Reputatie en merk daarentegen zijn niet afhankelijk van rente en inflatie.
Van de 55 biljoen dollar aan staatsobligaties die nu wereldwijd uitstaat betaalt 20 biljoen zero rente. Wat als de rente nooit meer omhoog gaat, en geld vrijwel gratis blijft?
Intussen heeft de arme vermogensbeheerder een probleem. Hoe moet je aan je klanten uitleggen: ‘Wij kopen de duurste aandelen die er maar zijn en we kopen bij als ze omhoog gaan.’ Dat pikt niemand. Maar als je PayPal koopt op 4x boekwaarde op weg naar 9x boekwaarde, dan is dat beter dan Goldman Sachs op 1x boekwaarde. Gratis geld zet de beurs op zijn kop.
Ik heb hier een weekend op zitten kauwen maar ik denk dat de schrijver toch te veel vanuit zijn werk als belegger kijkt. Uber en AirBnB zijn niet alleen waardevol omdat ze geen vaste activa hebben; ze zijn de kinderen van internet en mobiele telefonie. Zonder deze nieuwe technologie, onze 21ste eeuwse ‘Industriële Revolutie,’ hadden ze niet bestaan. Gratis geld maakt het makkelijker, inderdaad. Maar je moet ook een goed idee hebben dat de gevestigde orde aanvalt op zijn zwakke plekken.
Pacman voor superbugs
Ons lichaam is een permanent slagveld tussen virussen en bacteriën. Westerse geneeskunde roept vaak de hulp in van antibiotica als een gemene bacterie aan de winnende hand is en een infectie veroorzaakt. Maar het komt steeds vaker voor dat bacteriën resistent worden, en zich ontwikkelen tot ‘superbugs.’ Dan kun je een virus injecteren om te helpen. Het juiste virus werkt als een ‘phagus’ – een soort Pacman die de bacteriën opeet. Maar iedere bacterie vergt een andere phagus. Epidemiologe beschrijft haar verwoede zoektocht naar een virus dat haar man kon redden, die in Egypte een besmetting had opgelopen die leidde tot pancreatitis en een gezwel ter grootte van een voetbal in zijn onderbuik. Door het woestijnstof? Door een Egyptisch ziekenhuis? Virussen voor dit specifieke Acinetobacter baumannii werden gezocht in afvalbergen en rioleringswerken. Op het nippertje werd er eentje gevonden, die intraveneus werd toegediend.
In Rusland en andere voormalige Sovjet-landen is het gebruik van virussen als phagus veel meer ontwikkeld. De VS stimuleerde de ontwikkeling van penicilline tijdens WO2, zodat deze antibioticum tegen 1945 breed verkrijgbaar was. Maar in de oude Sovjet-Unie was penicilline lastig te krijgen, zodat artsen zich stortten op de ontwikkeling van phagus virussen. (tip A. Nieuwland)
Vliegtaxi (3)
Van Wiebe de Jager, Dronewatch: ‘En hierbij een correctie op een correctie. De constructie zoals getoond werd in je item over de luchttaxi is wel degelijk te realiseren. Sterker nog, de Chinese dronefabrikant Ehang heeft al vele proefvluchten gemaakt met een elektrisch aangedreven (elektriciteit geleverd door accu’s) één- en tweezitter met slechts 4 armen, de Ehang 184: https://www.youtube.com/watch?v=Mr1V-r2YxME. De draagarmen staan ook bij dit ontwerp vrijwel haaks op de body, zonder aanvullende schuine draagarmen. En Ehang is niet de enige: Google verder maar eens op Volocopter, CityAirbus en ‘evtol air taxi’ in zijn algemeenheid, waarbij evtol staat voor electrical vertical take-off and landing. Al deze concepten staan te dringen om ‘Urban Air Mobility’ mogelijk te maken.’
Zelfkennis
Zelfkennis is nodig om goed te functioneren, maar niemand is eerlijk tegen zichzelf. Collega’s werken dagelijks samen en zijn dus de beste jury van iemand’s kwaliteiten; ze hebben er bovendien belang bij dat iedereen goed functioneert. Bedrijven gebruiken creatieve manieren om dit te gebruiken. Een fabriek van tomatensaus, Morning Star, heeft geen managers. De oprichter en directeur doet sollicitatiegesprekken bij de kandidaten thuis, 3 tot 5 uur lang. Mensen schrijven hun eigen opdracht: wat ga ik dit jaar bijdragen aan de groei van het bedrijf, en hoe – maar deze missie moet worden goedgekeurd door collega’s en is vervolgens de basis voor het salaris. Bij belegger Bridgewater beoordelen mensen elkaar dagelijks op 77 criteria. De beoordeling zelf wordt ook weer beoordeeld: de mening van geloofwaardige collega’s weegt zwaarder dan die van anderen. Astronauten die op het Internationaal Ruimtestation moeten samenwerken, worden elf dagen de jungle in gestuurd. Hun gidsen laten ze meteen verdwalen. Zo leren ze elkaar en zichzelf kennen, beter dan op kantoor.
Schonere schepen
Op 1 januari 2020 wordt de ‘IMO 2020’ van kracht, een pakket regels die de uitstoot van zwaveloxiden door vrachtschepen sterk moet beperken. De International Maritime Organisation is onderdeel van de Verenigde Naties. 90% van wereldhandel geschiedt over zee; vrachtschepen stoten met hun ruwe olie 90% van alle zwaveloxide in de wereld uit. De 15 grootste schepen samen stoten meer uit dan alle auto’s in de hele wereld. Mooie uitleg-tekening.
Hoe werkt dat nou?
Apple heeft een nieuwe versie van ‘Find My iPhone/Macbook/etc’ die zelfs werkt als het apparaat totaal is uitgeschakeld. Beter nog: hij gebruikt andere Apple-apparaten in de buurt, maar die hebben geen idee wat voor signaal ze ontvangen en doorgeven. En de encryptie vergrendelt die informatie zelfs voor moederschip Apple. Hoe kan dat? Het enige vereiste is dat de eigenaar van het desbetreffende apparaat ook nog een ander Apple-product bezit. Elk apparaat stuurt nonstop een signaal uit met een sleutel, die voortdurend verandert; nabije Apple-apparaten gebruiken die sleutel om de lokatiegegevens te vergrendelen; de lokatiegegevens kunnen alleen ontsloten worden door uw andere Apple-apparaat, dat als enige de sleutel kan ontcijferen die met de gegevens wordt meegestuurd. ‘Als het goed is uitgevoerd, is dit waterdicht,’ zegt een deskundige tegen Wired.
Kan een satelliet met golflengte van plusminus 4 cm veranderingen in de zeespiegel meten van millimieters? Lezer E. Borgsteede schrijft: ‘Golven/zeespiegel zijn als object veel groter dan de golflengte, dus dat is geen enkel probleem. Hoogtemeting is in feite een tijdmeting, en vereist dus een nauwkeurige klok, en een nauwkeurig bekende hoogte van de sateliet zelf.’
En deze reactie van R. Leslie: ‘Wat die satellieten betreft – met genoeg datapunten kun je zeker de gemiddelde groei in de millimeters berekenen ook al heeft een enkel datapunt een marge van +- 4cm vanwege de golflengte. Als je maar weet hoe de foutmarge verspreid is, kun je een gemiddelde nemen over alle data.
‘Stel je wilt de gemiddelde lengte van een grasspriet weten in een enorm veld met gras, en je moet het per grasspriet meten. Je bent slordig met je meetlint maar laten we zeggen dat je weet dat iedere meting er ongeveer een centimeter meer of minder naast zit, en dat je even vaak te weinig als te veel meet. Als je dan het gemiddelde neemt van al die metingen, kom je alsnog op een nauwkeurige lengte voor grassprieten op dat veld. Ik neem aan dat het ongeveer hetzelfde werkt met dieptemetingen via satelliet. Je hoeft niet te weten hoe diep het water precies is op één punt op de zeevloer – je wil de hele spiegel weten over een bepaald vlak, dus oneindig veel punten. Over het algemeen in statistiek: als je weet hoe de foutmarge werkt, en je genoeg metingen neemt, maakt het niet uit hoe nauwkeurig iedere meting is. (Al helemaal als je kunstmatige intelligentie gebruikt om de gaatjes slim in te vullen.)’
Wie legt de lat?
‘Zou u liever de beste minnaar te wereld zijn, terwijl iedereen denkt dat u de slechtste bent? Of zou u liever de slechtste minnaar, terwijl iedereen denkt dat u de beste minnaar ter wereld bent?’
Zo formuleert Warren Buffett (ja, die) het probleem: wie zichzelf steeds vergelijkt met anderen, wordt gegarandeerd ongelukkig. Beter om een ‘interne scorekaart’ te hebben: ben ik vanavond een beter mens dan vanmorgen?