Wat ruik je lekker!
Vrouwen die vruchtbaar zijn ruiken anders – en mannen ruiken dat. Ze vinden die vrouwen lekkerder ruiken, en dat is niet een kwestie van smaak. Ze waren vrijwel unaniem. Kleine studie – 57 mannen besnuffelden okselvocht van 28 vrouwen.
Financiële crisis
Veel over geschreven, te veel. Lezers stuurden twee bedachtzame verhalen. Aart Nieuwland spotte Andrew Ross Sorkin, veteraan journalist, die schrijft: crises, financieel of anderszins, radicaliseren het publieke debat. De opkomst van populisme is een direct gevolg van de bankcrisis. Oorlog is soms de volgende stap. David Rosenberg vond Sebastian Mallaby, auteur van een biografie van Alan Greenspan en publiek denker bij de Council on Foreign Relations, die schrijft: het waren niet naïeve toezichthouders die de ontsporing lieten gebeuren, maar politici die hen niet de instrumenten gaven om in te grijpen. En die politici werden en worden subtiel gemanipuleerd door de bankenlobby.
Te veel is niet goed
‘We dachten dat vrijheid van meningsuiting de vriend is van democratie en vooruitgang. Maar de overdaad aan informatie die we nu over ons krijgen, mede mogelijk gemaakt door sociale media en digitale instrumenten (denk aan trolls), kan de waarheid begraven, misinformatie verheffen en ons afleiden van het echt belangrijke. Omdat we zo overdonderd zijn, zoekt ons brein de meest voor de hand liggende filter, de makkelijkste cognitieve weg voor een sociaal beest: we kijken naar onze stamgenoten, zien waar zij in geloven en juichen mee.’
Baardbelasting
In 1699 voerde Russische tsaar Peter de Grote een ‘baardbelasting’ in. Hij was net terug uit Parijs en Nederland en daar was iedereen fris geschoren. De Rus die niet wilde scheren moest belasting betalen en kreeg als ontvangstbewijs een munt zoals deze. Hij werd in 2016 gevonden in Pleskau (aan de grens met Letland) samen met 5.000 andere munten, en pas onlangs geïdentificeerd. Men zou weemoedig kunnen denken dat Russische leiders ooit West-Europa als voorbeeld namen – maar Peter de Grote was ook in een machtsstrijd met de Orthodoxe kerk, die baarden toejuichte.
Ten dode ...?
De helft van de 4.000 ‘colleges’ en universiteiten in de VS zal binnen 15-20 jaar failliet zijn. Weer zo’n heerlijke Amerikaanse voorspelling. Afkomstig van Clayton Christensen, die niet van de straat is maar van Harvard. Ja, de zwakken zijn kwetsbaar. En dat ze moeten fuseren of sluiten lijkt logisch. Maar de grote, en lastige, vraag is: wat is een universiteit, en hoe bewijst die zijn bestaansrecht?
Spionage 2.0
Rusland heeft vorig jaar een afluistersatelliet heel dicht bij een Franse satelliet gemanoeuvreerd. Zo dicht, dat de Fransen dachten dat hij kwam afluisteren. Zegt de Franse minister van Defensie. Dit komt kennelijk vaker voor. Frankrijk en ook de VS denken na over hoe zich zich kunnen verweren tegen ‘militarisering van de ruimte.’ (tip P. Frentrop)
Is groot slecht?
Antitrust wetgeving in de VS wordt sinds de jaren zeventig gestuurd door consumentenbelang: betaalt de burger te veel omdat een bedrijf misbruik maakt van zijn monopolie? Consumenten hebben niets te klagen over Amazon: het bedrijf is goedkoop en snel en ontdekt telkens weer nieuwe manier om nóg makkelijker te winkelen. Maar zijn winkeliers en fabrikanten net zo blij? Is de toenemende dominantie van Amazon wel goed voor de winkelstraat, werkgelegenheid, inkomens, innovatie? De FTC overweegt nieuwe regels te schrijven. Invloedrijk is een scriptie van een 29-jarige rechtenstudent, die Amerika eraan herinnerde: antitrust handhaving was niet altijd zo smal gedefinieerd. De Sherman Act van 1890 zag ook machtsmisbruik in het ‘belemmeren van handel.’ Daarmee werd Standard Oil uiteindelijk gedwongen op te splitsen, in 1911. (betaalmuur, lezers met een lage ethische drempel kunnen Outline gebruiken)
Dood of niet?
Nieuwe software die hersenactiviteit van coma-patiënten analyseert is soms slimmer dan de artsen. In zeven gevallen hadden de artsen, in een ziekenhuis in Beijing, de kans op ontwaken heel klein geschat. De Kunstmatige Intelligentie, die hersenfuncties mat en analyseerde, gaf ze hele goede kansen – en kreeg gelijk. In de meeste gevallen waren artsen en computer het overigens eens. In één geval sloeg de AI de plank mis. Hij gaf de patiënt op, maar de artsen zagen nog wel kans op herstel. De patiënt was binnen een jaar geheel hersteld. In 90% van de gevallen had de AI het goed. Dit zelflerende programma zal nooit artsen vervangen, zei één van de artsen, maar hij helpt wel betere beslissingen te nemen. (tip M. Hubeler)
Angst is besmettelijk
Experiment met studenten tandheelkunde. Ze oefenen op etalagepoppen. De helft van de poppen kreeg een T-shirt met lichaamsgeur van studenten die een saai college hadden bijgewoond; de andere helft van studenten die zelf naar de tandarts waren geweest. De proefpersonen moesten opereren op beide. Angst bleek besmettelijk: de geur van angst maakte de leerlingen-tandartsen zenuwachtig, waardoor ze meer fouten maakten. Bijvoorbeeld: de verkeerde kies boren, of nabijgelegen kiezen beschadigen.