Yuval Harari
Wired heeft pre-publicatie van Harari’s boek dat 30 augustus uitkomt, ’21 Lessons for the 21st Century.’ Hier een paar alinea’s:
‘In such a world, the last thing a teacher needs to give her pupils is more information. They already have far too much of it. Instead, people need the ability to make sense of information, to tell the difference between what is important and what is unimportant, and above all to combine many bits of information into a broad picture of the world.’
‘So what should we be teaching? Many pedagogical experts argue that schools should switch to teaching “the four Cs” – critical thinking, communication, collaboration and creativity.’
‘So the best advice I could give a 15-year-old stuck in an outdated school somewhere in Mexico, India or Alabama is: don’t rely on the adults too much. Most of them mean well, but they just don’t understand the world.’ (tip H. van Notten en A-B. Voorn)
Boekwinkels bloeien in VS
Lang verhaal over Barnes & Noble bevat een intrigerende alinea over de onafhankelijke boekwinkels in de VS: ‘De American Booksellers Association telde 2.470 onafhankelijke winkels in 2018, vergeleken met 1.651 in 2009, en hun gezamenlijke omzet dit jaar was 5% hoger dan vorig jaar. Verkoop van gedrukte ‘hardcover’ boeken steeg 11% tussen 2013 en 2017, paperbacks 17%, zegt de Association of American Publishers. (tip M. Hubeler)
AI als oogdokter
Deep Mind, de AI van IBM, heeft in samenwerking met een Engels ziekenhuis software ontwikkeld die 50 verschillende soorten oogziekte kan zien en identificeren.
China verbiedt Reddit
Reddit, dat zichzelf met recht ‘de voorpagina van het internet’ noemt, is nu geblokkeerd door de Chinese overheid. Net als overigens Google, Facebook, YouTube en een aantal Westerse nieuwsmedia. Reddit is de nr 10 meest bezochte website ter wereld en de populairste plek voor discussiefora over welk onderwerp ook.
Ons is toch de beste
Winsten van Amerikaanse bedrijven zijn de afgelopen 25 jaar iets meer gestegen dan die van Europese. Bij ons hangt de winstmarge al die tijd rond de 20%, in de VS nu 23%. Hoge winsten zouden in theorie concurrenten moeten aantrekken. Maar in de VS heeft ook een grotere machtsconcentratie in bedrijfstakken plaatsgevonden: de vier grootste fabrikanten (‘manufacturing’ ) zijn goed voor 43% van de omzet van de hele bedrijfstak; in consumentengoederen zijn de top-4 goed voor 30%.
Kan het te maken hebben met toezicht? Columnist in Boston Globe postuleert: de SEC, de Fed, de FTC en zeker het Amerikaanse Ministerie van Justitie zijn veel meer verweven met de politiek dan hun Europese tegenhangers en daarom te soft.
Laat robots belasting betalen!
De altijd fijne Tim Harford heeft weer een mooie. ‘Wat moeten we doen als robots onze banen hebben ingepikt?’ Verschillende lezers suggereren: laat de robot een fictieve ‘inkomstenbelasting’ betalen. Als hij vijf banen vervangt van gemiddeld €20.000, zou hij IB moeten betalen over €100.000. Leuk, zegt Harford, maar fout. Neem de spreadsheet (u weet wel, Microsoft Excel. Uitgevonden als VisiCalc door Dan Bricklin, 35 jaar geleden. Sindsdien zijn er 400.000 baantjes verloren gegaan die door accountants werden bezet. Maar er zijn 600.000 accountants bij gekomen die heel andere dingen doen: doordat het softwareprogramma tijdrovende en geestdodende taken overnam, konden accountants veel meer, veel sneller en veel intelligenter opdrachten uitvoeren. Oftewel: ‘robots’ nemen geen banen over, ze nemen taken over. En daarbij komt: ‘Alles wat wij proberen te belasten, is moeilijk te definiëren – misschien wel omdat vaagheid in het voordeel van de belastingbetaler werkt.’ Als er in de toekomst massale technologie-werkloosheid ontstaat moeten we misschien andere dingen belasten dan alleen werk uit inkomen. Genoeg opties; maar ‘robots’ zijn het niet.
'Dark globalisation'
Wat als kapitalisme en democratie nu eens niet onvermijdelijk vanuit het Westen de wereld zouden overgaan, maar fascisme vanuit het Oosten – Rusland – zou overwinnen? Gesprek tussen historici John Connelly (UC Berkeley) en Timothy Snyder (Yale), die net ‘The Road to Unfreedom’ publiceerde. Zijn stelling: er is de ‘politiek van de onvermijdelijkheid’ en de ‘politiek van de eeuwigheid.’ De onvermijdelijkheid denkt dat we met zijn allen op weg zijn naar iets beters, dus lineair; de eeuwigheid denkt dat de geschiedenis zich herhaalt en dus cyclisch is. De Weg Naar Onvrijheid is het pad dat loopt van onvermijdelijkheid naar eeuwigheid.
‘Die manier van denken overwint als je ophoudt te geloven in vooruitgang, bijvoorbeeld door een enorme kloof tussen rijk en arm, of door een schok.’ In Rusland is die manier van denken al ingesleten: kapitalisme zou democratie brengen, toch? Maar dat leidde tot oligarchen en een enorme teleurstelling voor de meeste Russen. Maar ook in de VS sinds 2008 vindt de ‘politiek van de eeuwigheid’ vruchtbare bodem.
De Russische machthebbers kunnen moeilijk hun staatsinrichting als lichtend voorbeeld nemen. Niemand zou ze geloven. Dus wijzen ze steeds op de problemen van andere landen – Engeland, de VS, West-Europa – zodat Russen hopelijk concluderen dat iedereen er een zootje van maakt. De zwakke plekken in de VS zijn de ongelijkheid, discriminatie, campagnefinanciering en de indirecte verkiezing middels kiesmannen; daarop richt de Russische cybercampagne zich dus.
Internet helpt. Wij nemen de informatie die we snappen, en daardoor vormen we groepen. Online in plaats van mens-tot-mens, en dat maakt ‘anderen’ abstracter en dus makkelijker om wreed tegen te zijn. ‘Internet blijkt heel geschikt om een fascistische mentaliteit te ontwikkelen.’
‘Het basisprincipe van opvolging is de kern van politiek: hoe ga je van een situatie waarin je een leider hebt met geld en macht, naar een staat met wetten en instituten? Democratie is in de kern precies een manier om dat probleem op te lossen.’
De staat van slaap
Waarom slapen we toch? National Geographic praat ons bij over de nieuwste kennis, met stapels fascinerende details. ‘Het wakkere brein is optimaal voor het verzamelen van externe prikkels. Het slapende brein consolideert ze. Dus we gaan ‘s nachts van verslaggeven naar eindredactie.’ (…) ‘Slaap versterkt onze herinneringen, niet alleen in fase 2, maar gedurende de hele zwalkende reis door de nacht. Dat is zo krachtig dat het soms beter is slaap uit te stellen. Als soldaten terugkomen van een gevaarlijke missie zouden ze beter eerst 6-8 uur wakker kunnen blijven, om post-traumatische stress te verminderen.’ (…) De maandag na de switch van zomer- naar wintertijd, of omgekeerd, zijn er 24% meer hartaanvallen. En ook meer verkeersongelukken.’ (…) REM-slaap is een vorm van waanzin. ‘Psychose is per definitie een toestand overheerst door hallucinaties en illusies. Dromen is volgens sommige slaapwetenschappers een vorm van psychose.’ (….) ‘Wat je droomt is niet meer zo interessant, denken ze nu. Slaapexperts denken dat dromen worden veroorzaakt door willekeurig rondschietende neuronen en dus inhoudelijk niet veel betekenen. (…) Iedereen droomt. Je dromen niet kunnen herinneren is een indicatie van een gezonde slaap.’ (…) ‘Pasgeboren babies slapen tot 17 uur per dag, de helft in actieve REM-achtige staat. En gedurende een maand in de baarmoeder, na week 26, lijken foetussen te verkeren in een staat die erg lijkt op REM-slaap. Een theorie: al deze REM-tijd is het equivalent van een brein dat zijn software test, voordat hij volledig online is.’ (…) ‘Iedere keer als een man droomt krijgt hij een erectie, ook als de droom niets met seks te maken heeft. Bij vrouwen worden de labia doorbloed.’ ‘REM-slaap is het bewijs dat het brein zonder externe stimulans kan werken. Als een artiest die in een geheime studio zit te werken, zit ons brein te experimenteren zonder enige gene, lekker met zichzelf bezig.’
Er staat nog veel meer in deze reportage, die eindigt met: ‘Misschien hebben we onszelf al sinds Aristoteles de verkeerde vraag gesteld. Het is niet zo verbazend dat we slapen. De vraag is: waarom blijven we nog wakker als er zo’n fantastisch alternatief is?’
Snurk
Mensen die een TV bezitten hebben gemiddeld 6% minder vaak sex. Ongeacht inkomen of opleiding. Synthese van landelijke enquetes onder vier miljoen mensen in 80 landen op vijf continenten.