Ruk naar rechts

Der Spiegel analyseert het Oostenrijk onder de nieuwe kanselier, de 31-jarige Sebastian Kurz. ‘Het is verkeerd om te doen alsof de jaren ’30 terugkeren. Maar de vraag is wel gerechtvaardigd of Oostenrijk een vrij denkende, moderne democratie wil blijven. En of autoritair denken verder infiltreert in de samenleving.’ (in ‘t Engels, wel zo makkelijk.)

Hazelnootkoning

Een derde van alle hazelnoten die in de wereld worden geoogst gaat naar Ferrero, de Italiaanse fabrikant van Nutella, Mon Cheri, TicTac en Rocher. Niet beursgenoteerd; zeldzaam interview met Giovanni Ferrero, kleinzoon van de oprichter. Hij wil niet langer organisch groeien, maar andere merken opkopen.

Ironie

De Zwitserse effectenbeurs SIX gaat een blockchain platform bouwen voor het verhandelen van ‘digitale activa,’ zoals bitcoins en ICO coins. De essentie van blockchain is dat transacties mogelijk moeten zijn zonder ‘neutrale derde,’ een toezichthouder of beurs of zo. Die zijn duur, en door alle transacties in een groot aantal ‘gedistribueerde grootboeken’ op te tekenen bereik je dezelfde betrouwbaarheid. Toch voelt SIX zich geroepen om in te springen: ‘De uitdaging is niet zozeer het verhandelen van activa maar het veilige beheer van activa,’ zegt Thomas Zeeb van de beurs. ‘Wil je een model met vele sub-beheerders – met inefficiënte interfaces en de bijbehorende risico’s – of  ga je voor een erkende en gereguleerde infrastructuur-bouwer die alle stappen in de keten afhandelt in één geïntegreerd, veilig model?’ Oftewel: laat dat nou maar ons over, jongens.

Ontwrichting

Seattle geeft $5 miljard subsidie aan Amazon om een nieuw hoofdkantoor in de stad te bouwen. Intussen ontwricht de welvaart van de werknemers de stad. De afgelopen vijf jaar is het aantal mensen dat meer dan $250.000 per jaar verdient met 50% toegenomen; mede daardoor de huizenprijzen met 70%. Na New York, Los Angeles en San Francisco heeft Seattle nu de meeste daklozen van Amerikaanse steden. In San Francisco is het aantal mensen dat meer dan 90 minuten pendelt naar werk (90 heen, 90 terug) tussen 2005 en 2016 ruim verdubbeld. Egoïsme van techbedrijven, of falend overheidsbeleid? Bij zulke snelle groei gebeuren ongelukken.

Extreem bouwen

De luchtbrug, op 250 meter hoogte, verbindt vier woontorens waarvan de hoogste 350 meter zijn. Nieuw project in Chongqing.

Musk's duikboot

Terwijl u dit weekend op het strand lag heeft Elon Musk een mini-duikboot ontworpen waarmee – zegt hij – de jongens die opgesloten zitten in een grot in Thailand gered kunnen worden. Hij postte filmpjes op twitter, waarin het ding wordt getest in het schoolzwembad van Pasadena.

Lessen uit de Goelag

Schrijver Varlam Shalamov beschrijft in 45 ‘lessen’ wat hij heeft geleerd van 15 jaar in de goelag (1936-1951), de werkkampen van de Sovjet Unie. Regel 1: ‘Menselijke beschaving is extreem broos. Onder zwaar werk, lijfstraffen, koude en honger wordt een man binnen drie weken een beest.’ Regel 17: ‘Hoop doet niet leven. Er is geen hoop. Vrije wil doet ook niet leven – welke vrije wil is er? Mensen overleven op instinct, op zelfbehoud, op dezelfde basis als een boom, een steen, een dier.’

EU Parlement laat copyrightwet in ijskast

Het Parlement heeft besloten geen besluit te nemen over een voorstel van een commissie om een ‘Google-belasting’ te heffen op iedere doorlink naar krantenartikelen, wetenschappelijke artikelen of ander materiaal waarop copyright berust.

Toekomstdromen

Renault gaat tot 2.000 elektrische auto’s leveren aan Parijs, die zullen worden ingezet voor een ‘autodelen’ programma en ‘ride-sharing’ programma. Eerdere poging, ‘AutoLib,’ flopte door slechte accu’s. Renault-programma begint september.

Intussen maakt Volkswagen bekend dat het een autodeel-platform gaat opzetten, uitsluitend voor elektrische auto’s, te beginnen in Duitse steden in 2019. Er staat een foto bij één van de persberichten, van de I.D. die naar verluidt de eerste 100% elektrische VW wordt. Maar die komt pas eind 2019 op de markt.

Gratis geld

Het universeel basisinkomen bestond al in Engeland in 1795, vernoemd naar het dorp waar het idee was geboren, Speenhamland. Het werd in 1833 opgeheven omdat een commissie concludeerde dat gezinnen veel te veel kinderen maakten. Het is merkwaardig dat het concept door de eeuwen heen fans heeft bij zowel links als rechts. ‘Waarom voelen plutocraten zich ertoe aangetrokken? Nou ja, om te beginnen is het een keihard budget: je stelt het bedrag vast, drukt op ‘start,’ en je gaat naar huis. Geen nieuw stelsel, geen nieuwe regels. Het verlicht ook moreel schuldgevoel: omdat iedereen een minimum heeft, hoeven rijken zich minder schuldig te voelen naarmate ze rijker worden. En het past in ook in een meritocratie. Als iedereen bij de start een duwtje in de rug krijgt, kunnen de winnaars van de economische race geloven dat ze het echt aan zichzelf te danken hebben, niet aan geluk, familie of opvoeding.’ Bespreking van een aantal recente boeken, waaronder dat van Rutger Bregman, ‘Utopia for Realists’ (2016). Hij ontdekte dat Speenhamland niet mislukte door misbruik; kinderen waren gewoon economisch handig want ze konden werken en geld verdienen voor het gezin. En kindersterfte nam af in die periode.

Dus – kan het werken? UBI biedt geen oplossing voor ‘structurele ongelijkheid,’ die ontstaat doordat aandeelhouders door de geschiedenis heen meer profiteren van arbeid dan de arbeiders zelf. Kan het verlichten? Experimenten bieden hoop, maar geen zekerheid.