Machthebbers opgelet!
Keizers in het Romeinse Rijk werden vaker vermoord in of na periodes van droogte. Theorie: droogte veroorzaakt slechte oogsten, honger en muiterij onder de soldaten.
Muurvast
Hoe de Britten denken over lidmaatschap van de EU. Het Brexit-referendum was nu iets meer dan twee jaar geleden, 23 juni 2016. Sindsdien zijn de posities nauwelijks gewijzigd: pro en contra bewegen zich tussen de 40% en 45%, ‘Remain’ heeft nu ietsje de bovenhand maar het Brexit-blok is sinds 2016 nooit onder de 40% gezakt. (tip J. Rademaker)
Mensen redigeren
‘In de komende vijf tot tien jaar zullen de eerste CRISPR planten te koop zijn in supermarkten. Kort daarna zien we CRISPR mensen in ziekenhuizen, die behandelingen hebben ondergaan om genetische afwijkingen zoals erfelijke blindheid te corrigeren. (…) uiteindelijk zal er een CRISPR baby geboren worden. De technologie is te makkelijk. Er is geen wereldregering om het tegen te houden; veel mensen vinden dat het niet eens moet worden tegengegaan.’ Spannende en voor de leek begrijpelijke reportage over de ontdekking van het moleculaire mechanisme waarmee bacteriën virussen bestrijden – door ze uit een DNA-string te ‘knippen.’ CRISPR staat voor Clustered Regularly Interspersed Palindromic Repeats. Dus regelmatig terugkerende combinaties van code, omkeerbaar (palindromisch), die bleken te bestaan voor en achter de code van het binnengedrongen virus. Die bacteriën bleken dus het virus te ‘omsingelen’ en daarmee onschadelijk te maken. Als je dat zou kunnen repliceren – en dan ook nog eens een nieuw DNA in het ‘gat’ zou kunnen monteren … dat is dus wat sinds 2012 door wetenschappers over de hele wereld wordt ontwikkeld. ‘Zelden is een wetenschappelijke toepassingen zo snel de wereld over gegaan. Het duurde duizend jaar voordat het concept van de ‘nul,’ zero, werd geaccepteerd in Europa. Het duurde eeuwen voordat de eerste microscopen nuttig bruikbaar werden. Zelfs de computer werd pas na twintig jaar gemeengoed thuis en op kantoor.’
Hier een aantal verhalen die ik de afgelopen twee weken met plezier heb gelezen. ‘Where has all the sperm gone?’ vraagt het Engelse tijdschrift Prospect. Zaad-dichtheid in het sperma van Westerse mannen is tussen 1973 en 2011 met 50-60% gedaald. Veel theorieën, veel samenloop maar geen eenduidige verklaring.
Als Japanners moeten kiezen uit twee winkels met vergelijkbare producten, kiezen ze de winkel met de langste rij. Dat heet ‘gyouretsu no dekiru mise’.
China was in de 12de eeuw wereldmarktleider in landbouw en industrie. Daarna volgden 750 jaar stagnatie waarin ook de bevolking verdrievoudigde. De gemiddelde Chinese boerenfamilie in de 19de eeuw had minder te eten dan hun voorgangers in de 12de eeuw, schrijft econoom Brad DeLong.
Ben Rhodes was acht jaar speechschrijver voor Barack Obama en schreef zijn herinneringen op in ‘The World As It Is.’ De boekbespreking roept vooral weemoed op – zo’n getalenteerde president, en dan wordt al zijn werk weggevaagd door de verkiezing van Trump. Was Obama een basketballer, of meer een golfer? Is politiek als golf, of als basketball? Welke kant toonde Obama in momenten van stress?
Visolie helpt niet
Alweer een illusie armer. Studie van U of East Anglia met 79 onderzoeken op totaal 112.000 mensen concludeert dat Omega-3 vetten in pilvorm de kans op hart- en vaatziektes niet verminderen.
Duitse DARPA
Duitsland wil een agentschap vergelijkbaar met DARPA, Defense Advanced Research Projects Agency, het agentschap van het Pentagon dat onder andere de ontwikkeling van robots stimuleert. Het agentschap zou “Agentur für Disruptive Innovationen in der Cybersicherheit und Schlüsseltechnologien” (ADIC) gaan heten en dit jaar al worden opgericht, volgens defensieminister Ursula von der Leyen. (foto: robot Sophia presenteert tijdens de recente bijeenkomst van defensiespecialisten in München.)
487 EV-makers
China telt nu 487 fabrikanten van elektrische auto’s, met namen als Byton en Singulato. Meest startups met alleen papieren plannen of een prototype, maar goed. Gevolg van voornemen van de staat om een wereldmacht te worden in elektrisch vervoer. Daarom is er tot nu toe €13 miljard aan subsidies uitgedeeld, met nog eens €40 miljard in het vooruitzicht.
Beter voorspellen
Het weerbericht wordt steeds betrouwbaarder; waarom economische modellen niet? We hebben de data, we hebben ervaring met het kneden van die data met algoritmes. Maar we bepalen economisch beleid op basis van modellen die de afgelopen 80 jaar zijn ontwikkeld. Data op individueel niveau zijn beschikbaar, we hoeven niet eens te enqueteren om modellen te maken. Ze hoeven geen voorspellingen te doen; om te beginnen alleen maar ‘wat als …’ vragen te beantwoorden. Het model van de Amerikaanse centrale bank kon in 2006 niet voorspellen wat er zou gebeuren als de huizenprijzen met 20% zouden dalen – hetgeen gebeurde in 2008. Economieprof J. Doyne Farmer in Oxford pleit voor bouw van dergelijke modellen. ‘Veel van de problemen in de wereld zijn veroorzaakt door de economie en de interactie van economie met massapsychologie.’
Weg met het rietje!
Hotelketen Marriott gaat het plastic rietje in de ban doen. En ook plastic roerstaafjes. 6.500 hotels gebruiken een miljard rietjes en 350 miljoen staafjes per jaar. Starbucks schafte al eerder het plastic rietje af (per 2020, in 28.000 winkels) en ontwikkelde een bekerdeksel waarop je kunt sabbelen:
McDonald’s kan niet achterblijven: plastic rietjes worden stap voor stap verbannen uit de 1.300 restaurants in Engeland en Ierland. De rest van de wereld mag nog doorzuigen. De hetze tegen plastic rietjes begon zoals zo vele in Californië, in Malibu om precies te zijn.
