wetenschap • tech • gezondheid • geld

Zalm

Vroeger werden aan de Westkust van de VS en Canada gigantische zalmen gevangen. Chinooks van 53 (links) en 55 (rechts) kilo, zoals op deze foto uit ca. 1910. Nu niet meer. Waar zijn ze gebleven? Orca’s, is het korte antwoord. De orca populatie is de laatste 15 jaar gegroeid in de Noordoost hoek van de Stille Oceaan. Er zijn er nu ongeveer 2.300 en die eten per jaar 10 miljoen kilo Chinook zalm – ongeveer even veel als de vissers ieder jaar uit het water halen. De grootste zijn de vetste en dus de lekkerste.


De Paus

Jorge Mario Bergoglio, Argentijnse zoon van Italiaanse immigranten, is nu vijf jaar Paus Franciscus. AP verzamelde wat we weten. Hij beloofde Maria in 1990 om nooit meer TV te kijken en heeft zich daar aan gehouden. Hij kan opvliegend zijn, en vloekt als hij boos is. Hij heeft ischias, heupjicht. Hij houdt van mate, Zuidamerikaanse thee, en warmt zijn eigen eten op in de magnetron van het Vaticaan. Hij houdt van Caravaggio, Chagall, Mozart, Bach, en beschouwt Borges en Dostojevski als favoriete schrijvers. In zijn zwarte versleten rugzak neemt hij altijd een scheermes mee.


Zelfvliegend, elektrisch

Kitty Hawk heet het bedrijf, Cora het toestel. Het wordt geleid door Sebastian Thrun, voormalig baas Google X, en gefinancierd door Larry Page, mede-oprichter Google en baas van Alphabet. Het toestel heeft twee zitplaatsen, kan 60 mijl/100 km vliegen op een lading en is zelfsturend – dus geen stoel voor de piloot nodig. Kitty Hawk wil een netwerk van vliegende taxi’s opzetten, om te beginnen in Nieuw Zeeland waar deze opnames zijn gemaakt en waar het toestel wordt ontwikkeld. Boeing, Airbus, Uber en minstens één Chinees bedrijf, EHang, zijn ook al bezig dit soort autonome vliegtaxi’s te ontwikkelen. (tip M. Hubeler)


'Neem UFO's serieus'

Twaalf keer sinds 2015 zijn boven de oostkust van de VS merkwaardige vliegende objecten gezien die niet ingehaald konden worden door de F-18’s van de luchtmacht. Een video toont een ding dat door een piloot wordt omschreven als een ’13 meter lange TicTac.’ Er zijn andere video’s van eerdere ontmoetingen. Voormalig staatssecretaris Defensie onder Bush en Clinton pleit voor meer openheid en meer research. Want misschien zijn het geheime vliegtuigen van China of Rusland.


Lange leve de totalitaire staat

Project in China, van 2005 tot 2015, beoogde landbouw te verbeteren door kennisoverdracht. Bestaande kennis over irrigatie, bemesting en plantselectie werd door 1.200 wetenschappers, geholpen door 65.000 lokale ambtenaren en 140.000 mensen uit het bedrijfsleven, overgedragen aan 21 miljoen boeren over het hele land die samen 37,7 miljoen hectare bewerken. Oogsten 11% beter. Geduldige opvoeding en soms lichte dwang (‘robuust debat’) leverden resultaat op.


'If you're so smart ...'

‘If he’s so f*** smart how come he’s so f*** dead?’ zei Jack Nicholson in Prizzi’s Honor (1985). ‘If you’re so smart, how come you’re not rich?’ vraagt de kop boven dit stuk in MIT. De rijkdom in de wereld is verdeeld volgens de bekend 80-20 regel: 80% van alle geld is van 20% van de mensen. Maar intelligentie niet. IQ staat op een smalle schaal rondom 100; er zijn geen uitschieters van 1.000 of 0,1, hooguit 80 of 130. Zelfde met arbeid: mensen werken 20 uur, of 40 uur, misschien 60 uur per week. Maar niet vier keer zo veel als het gemiddelde. Dus het kan niet zo zijn dat rijkdom vloeit naar de grootste slimmeriken of de hardste werkers. Hoe komt het dan dat 20% van de mensheid vele malen rijker is dan de rest? Anders gezegd: ‘er is een discrepantie tussen de verdeling van de Inputs, en de verdeling van de Outputs.’ Wat is het geheime ingrediënt? Geluk. Mazzel. Dat concluderen Italiaanse onderzoekers die een theoretisch model bouwden. Neem een bepaald aantal mensen, strooi willekeurig intelligentie, vaardigheid, fitheid en andere eigenschappen over de groep; en laat willekeurige gebeurtenissen op ze los over een periode van 40 jaar. Voorspoed en tegenslag. Die gebeurtenissen kunnen ze gebruiken om hun fortuin te vergroten, als ze weten hoe ze van die kans gebruik moeten maken. Aan het eind van de 40 jaar bleek: de mensen met het meeste geld zijn niet de slimste of meest talentvolle. ‘Maximum fortuin correspondeerde nooit met maximum talent, en vice versa,’ aldus de onderzoekers. De meest succesvolle mensen zijn degenen die het vaakst geluk hebben gehad.


Bonfire of the vanities

Nepnieuws wordt veel sneller verspreid op Twitter dan echt nieuws. De studie heeft alle media gehaald, ook Nederlandse. Ik sta niet te lang stil bij de inhoud, maar vind de psychologie interessant. Sociale media lenen zich niet voor objectiviteit. Want waarom zet je iets op Twitter? Of Facebook? Omdat je aardig gevonden wilt worden. Of heel slim, of heel knap. Maar laten we eerlijk zijn: publiceren op sociale media doe je niet om ‘nieuws’ zakelijk, koel, nuchter en desnoods saai door te geven – de drijfveer is bemind te worden. En ‘scoren’ doe je makkelijker met een opmerkelijk bericht. Of leuk. Wat is opmerkelijk of leuk? Iets onverwachts. Het dagelijkse leven is saai, een weloverwogen betoog is langdradig. Dus is er een natuurlijke voorkeur voor onware berichten. De werkelijkheid levert nu eenmaal niet voldoende brandstof om voortdurend het vuurtje van de ijdelheid te voeden.


Resistent

Serieus sporten op gevorderde leeftijd helpt niet alleen het hart, de spieren en de hersenen maar ook het immuunsysteem. Studie van 125 oudere fietsers toont dat ze het afweersysteem van een 20-jarige hebben.


'Nanohout'

Als je lignine uit hout haalt – het spul waardoor hout bruin en hard is – dan wordt het een fantastische warmte-isolatie. Het wordt dan ‘nanohout,’ en zou een vervanger kunnen worden van ‘styrofoam,’ het witte superlichte schuimplastic dat u kent van ouderwetse koffiebekertjes en dat veel wordt gebruikt in de bouw.


Niks mis mee?

Als bedrijven op grote schaal hun aandelen terugkopen (‘massive share buybacks’) dan is daar niks mis mee, zegt Tyler Cowen. De reden dat het gebeurt is misschien de nieuwe belastingwet van president Trump, maar de reden is niet relevant. Macro-economisch blijft het geld hetzelfde – het vindt alleen een andere plek waar het mogelijk productiever wordt ingezet dan bij het uitgevende bedrijf. Maar het bedrijf zou het geld toch ook kunnen gebruiken om zijn werknemers beter te gaan betalen? Dat verhoogt niet noodzakelijk de productiviteit – waarschijnlijk niet, zelfs. Dus is geen goede investering. Macro-economisch maakt het niet uit in wiens handen het geld zich bevindt, zegt Cowen. Dat klopt, maar het illustreert wel de blinde vlek van macro-economen die zich ook manifesteert bij ‘wereldhandel:’ ja, uiteindelijk wordt iedereen beter van handel maar de toenemende concurrentie van vrije import veroorzaakt wel degelijk hele echte pijn bij bedrijven die daar directe concurrentie van ondervinden.


Abonneer De Bicker

Vul hieronder uw e-mailadres in om u in te schrijven voor de nieuwsbrief
jamie@example.com
Abonneer