Wereldhandel en banen
Vertrouwd terrein, maar wel enkele nieuwe inzichten van econoom Bradford DeLong, die o.a. onder president Clinton diende. Veel goedbetaalde banen voor laagopgeleide mensen zijn de afgelopen 40 jaar verdwenen, en dat is voor een deel te verklaren door wereldhandel. Maar het werd een politiek debat, en: ‘In ieder ingewikkeld politiek debat heeft de partij die de schuld aan buitenstaanders kan geven, een voorsprong.’
Twee: zogenaamde ‘blue-collar’ banen vertegenwoordigden bijna de helft van alle (niet-landbouw)werk vlak na de Tweede Wereldoorlog. Nu nog maar 17%. Maar het grootste deel van die daling, van 45% naar 30%, vond plaats vóór 1980 toen wereldhandel nog niet zo’n factor was. En tussen 1980 en 1995 zakte het aandeel naar 23% – nog voordat de grote internationale handelsverdragen waren gesloten. Dus het verband is twijfelachtig.
Dat vermindert niet de pijn die de dislocatie van werk heeft veroorzaakt. Helaas komt DeLong niet verder dan de bekende oplossingen die wij allang ontdekt hebben: steun voor economische zwakke regio’s, subsidie voor herscholing, betere sociale zekerheid, inkomensdistributie. Herverdeling is in de VS nog steeds moeilijk te verkopen.
Dinosaurus voorspelt einde
Bob Lutz, ‘car guy,’ legende in de autowereld, ex-GM, Ford, Chrysler en BMW, gooit de handdoek in de ring: ‘Het einde van het autotijdperk is in zicht.’ Eeuwenlang was het paard het vervoermiddel; de afgelopen 120 jaar de auto, maar binnenkort zitten we allemaal in ‘transportmodules.’ Over 15, max 20 jaar zullen mensen niet langer mogen rijden op openbare wegen – die maken te veel fouten. Alleen robots. Autofabrikanten worden als Nokia: voor weinig winst een ‘ding’ maken; de winst zit in de toepassingen. Auto-ontwerpers zullen uitsterven want de modules hoeven alleen maar gestroomlijnd te zijn. (tip: M. Hubeler)
Intussen: Waymo, dochter van Alphabet, kondigde gisteren aan dat het ‘binnenkort’ taxi’s zonder chauffeur gaat laten rijden in een buitenwijk van Phoenix.
Kan die rente nog omhoog?
Het lijkt alsof we voor de eeuwigheid zitten opgescheept met lage inflatie en lage rente. Maar Harvard-econoom Paul Schmelzing heeft 700 jaar rentestanden bestudeerd en zegt ‘niets nieuws onder de zon.’ Dit is de negende ‘echte rentestand depressie,’ zegt hij op de blog van de Engelse centrale bank. Hij registreerde de echte rente – nominaal minus inflatie – voor de dominante activa in verschillende tijdperken. Rente op leningen in Italiaanse steden in de 14de en 15 eeuw; lange-termijn rente in Spanje, daarna Holland, Engeland en uiteindelijk de VS. Het gemiddelde was 4,78%, de hele lange trend is neerwaarts, de afgelopen 200 jaar gemiddeld 2,6%; en er zijn inzinkingen zoals de kaart laat zien. De huidige periode van lage rente is lang en uitzonderlijk. Hij lijkt nog het meest op de depressie in de laatste 20 jaar van de 19de eeuw. Die eindigde zonder ingrijpen van overheden spontaan, en toen klom de rente snel. Dat gebeurde vaker: zo’n 3 procentpunten in ene periode van 24 maanden is de norm.
In Washington
Ben Thompson, intelligent waarnemer van Silicon Valley, analyseert de hoorzitting in Washington waar Facebook, Twitter en Google werden bevraagd. Een hoogtepunt: “Dat Facebook, Twitter en Google (…) beloofd hebben om het Russische probleem op te lossen is op zichzelf problematischer dan de mensen die daarop aandringen, beseffen.” Immers: wil je wel dat die platforms zich met de inhoud gaan bemoeien? Zou het niet veel verstandiger zijn als ze zich als nutsbedrijven opstelden, en alles – maar dan ook echt alles – toelieten? Maar dat vinden de werknemers, en Silicon Valley als geheel, onaanvaardbaar. Zij willen verantwoordelijkheid nemen. En de beurswaarde van het bedrijf beschermen. En zo leidt de bedrijfscultuur – of hoogmoed? – onvermijdelijk tot de val: wil te veel macht wil, wordt vroeg of laat beteugeld. Enneh … als ze beloven dat ze Russische accounts gaan filteren dan zijn ze daar dus kennelijk toe in staat. Dus dan kunnen ze hetzelfde doen met uw of mijn account. Ook al zeggen ze van niet. (tip: M. Hubeler)
Internet wordt 'Trinet'
Google en Facebook controleren nu 70% van alle verkeer op internet. Eén van de consequenties is dat klassieke nieuwsmedia nu geheel afhankelijk zijn van die twee: 70% van al hun bezoek komt binnen via Google of Facebook.
Google en Facebook zijn de afgelopen vier jaar ernstig veranderd. “Google is niet meer een internetbedrijf, het is het kennisinternet bedrijf. Facebook is geen internetbedrijf, het is het sociale internetbedrijf.” (let op het woordje ‘het.’) Google is geen zoekmachine meer – het bedrijf is nu ontwikkelaar van Kunstmatige Intelligentie en gebruikt daartoe de kolossale hoeveelheden data die wij, zoekers, afscheiden. De derde is Amazon, ‘de e-commerce company.’ Amazon groeit veel sneller dan andere middenstanders en overvleugelt de ene na de andere bedrijfstak:
Een ‘trinet’ dus, van deze drie. Is dat erg? Ze tonen geen malicieuze bedoelingen. Maar bedenk: vroeger – tot vier jaar geleden – kon je een internetbedrijf starten buiten Google of Facebook om. Dat is nu moeilijk voor te stellen. Je kunt nu al besparen door geen website meer te laten maken, alleen een Facebook-pagina. Vroeger kon je nog wel je eigen gegevens een beetje privé houden. Dat wordt steeds moeilijker, nu er zo weinig alternatieven zijn voor Google/Facebook/Amazon die allemaal onze data willen in ruil voor gebruiksgemak. Als Facebook of Google u zou royeren, hebt u een probleem.
Lezer Jean-Pierre Kraus, die dit artikel tipte, wees ook op een artikel van Tim Berners-Lee in The Guardian. De ‘oprichter’ van het internet maakt zich ook zorgen over het feit dat zo veel privé-gegevens in handen zijn van commerciële bedrijven. Het kan verlammend werken op vrijheid van meningsuiting; het kan mensen doen terugdeinzen voor persoonlijke zoektochten. Misbruik door autoritaire regimes ligt voor de hand. Waar hij zich ook zorgen over maakt: het is te makkelijk om misleidende informatie te verspreiden.
Politibots
Een ‘bot’ is software die mensen probeert na te doen. Een ‘chat bot’ is software aan de andere kant van de helplijn, een (ro)bot die doet alsof hij een behulpzaam mens is. Een ‘political bot’ verspreidt boodschappen op Twitter of Facebook om politiek te sturen. Sommige zijn geheel geautomatiseerd; andere stelen de identiteit van echte mensen, en verspreiden boodschappen onder die naam. Een ‘sock puppet’ (zie boven) of cyborg is een geavanceerde bot die wordt bestuurd door een mens die anoniem wil blijven. Nu het mogelijk is om compleet gefabriceerde video’s op YouTube te zetten (zie ook deze eerdere Bicker) zijn bots gevaarlijker dan ooit. wat te doen? Een stoomcursus ‘bot’ op Motherboard.