wetenschap • tech • gezondheid • geld

Macht maakt blind

Machtige mensen zijn minder in staat zich in hun medemens te verplaatsen. Dit heet ‘spiegelen,’ en is één van de bouwstenen van empathie. Die is weer nodig om het vertrouwen te winnen van medemensen, en dus hogerop te komen. Maar eenmaal op een zekere status gearriveerd, lijkt het vermogen tot spiegelen te verdwijnen. Meest intrigerend experiment: deelnemers werd uitgelegd wat ‘spiegelen’ is, en gevraagd om extra hun best te doen om zich te verplaatsen in medemensen – en zelfs met die instructies waren ze even slecht in spiegelen als voorheen, toen ze argeloos deelnamen.


Anders dan wij?

Waarom wordt iemand een terrorist? Hoe kan iemand onschuldige vrouwen en kinderen vermoorden voor een abstract ideaal? Zitten terroristen anders in elkaar dan wij? Probleem is dat extremisten zich niet zo makkelijk laten interviewen. Studie hield enquete onder 66 gevangen genomen terroristen in Colombia, die bij elkaar 2.100 mensen hadden vermoord, en en vergeleek de antwoorden met die van 66 ‘normale’ moordenaars. De terroristen waren even intelligent, maar vaker agressief en hadden moeite om verdriet, boosheid en weerzin toe te laten. Meest opvallende verschil was dit: de terroristen kijken anders naar immoreel gedrag. Iemand per ongeluk vergiftigen is erger dan iemand proberen te vergiftigen zonder succes. De terroristen zijn ernstig gefocust op het resultaat, en niet erg geïnteresseerd in intenties. Dit lijkt op het perspectief van heel jonge kinderen – maar niet van psychopaten die juist wel intenties meewegen bij hun waarde-oordeel. NB deze mannen werden terrorist om economische redenen, niet religieuze.


Hond-o-meter

Kwaliteiten van honden, en populariteit van rassen. Bulldog, Duitse herder en Deense dog zijn volgens de makers onbegrijpelijk populair; Labradors, poedels en teckels terecht geliefd; de Welsh springer spaniel, de Bedlington en Australische terriers verdienen meer erkenning. Criteria? Onder andere algemene gezondheid, levensduur en intelligentie. Klik op kaart voor detail.


Wat kost een raket?

Prijzen waren lange tijd geheim, maar Amerikaanse overheid begint te publiceren. De United Launch Alliance, een consortium waarin o.a. Boeing en Lockheed Martin dat lange tijd als enige voor de Amerikaanse overheid satellieten in de ruimte zet, vroeg $450 miljoen per lancering, inclusief raket etc. SpaceX van Elon Musk vraagt minder dan $100 miljoen. (tip: M. Hubeler)



Retro

Retro toetsenbord met gleuf voor tablet. Verschillende varianten, met speciaal ontworpen toetsen en ouderwets lettertype. Op Indiegogo, prijs bij voorinschrijving $119.


Hoe was je een Bitcoin?

Zes maanden geleden was 90% van de waarde van alternatieve munten in Bitcoin, 5% in Ether en 5% in de rest. Nu is de verdeling: 50% Bitcoin en 50% de rest. Bij de huidige koers zijn 500 Bitcoin ongeveer een miljoen dolars waard. Mensen die dat soort hoeveelheden hebben, voornamelijk Chinezen, willen risico spreiden en het laatste wat ze willen is in ouderwets geld omzetten want daar moeten ze belasting over betalen. Dus schrijven ze in op de introductie van nieuwe ‘tokens’ – een soort fundraising door jonge bedrijven die hun eigen valuta uitgeven. Die tokens zijn een soort aandelen, maar dan in ene valuta die door de ondernemer zelf is gecreeërd.


Ook weinig is niet goed

Nieuwe 30-jarige studie zegt dat zelfs matig alcoholgebruik slecht is voor de hersenen. ‘Matig’ wordt gedefinieerd als 14-21 glazen per week, oftewel 2-3 glazen dag in dag uit, dus dit is duidelijk een Engelse studie. Maar goed. De kans op atrofie in de hippocampus neemt ook toe bij deze matige drinkers, en is drie keer zo groot als bij geheelonthouders. Dat wil zeggen: verminderd geheugen en verminderd ruimtelijk besef. Deze aantasting van het hersenweefsel is ook vaak voorbode van dementie en/of Alzheimer. Studie over 1985-2015, onder 550 mannen en vrouwen met een gemiddelde leeftijd van 43 bij aanvang.  Nog zorgelijker: ‘licht’ drinken, 1-7 glazen per week, waarvan lang werd gedacht dat het wel goed voor een mens zou zijn, is niet aantoonbaar gezonder dan geheel onthouding. (tip: D. Mulder)


Oorlog tussen China en VS?

‘Oorlog tussen China en de VS is onvermijdelijk omdat in de geschiedenis een heersende macht oorlog begint met een bedreigende, opkomende macht.’ Dat wordt nogal eens geponeerd door historici die zich beroepen op Thucydides. Die zou gezegd hebben dat de Peloponnesische Oorlog is begonnen omdat Sparta zich bedreigd voelde door de opkomst van Athene. ‘De Fuik van Thucydides’ noemt Harvard-prof Graham Allison dat in zijn nieuwe boek.

Sinoloog Arthur Waldron maakt gehakt van die theorie en de rest van het boek. ‘Laten we beginnen met te constateren dat twee van grootste classici van de afgelopen eeuw (…) lang geleden hebben bewezen dat er helemaal niet zoiets bestaat als ‘de Fuik van Thucydides.” Zo luidt de openingszin. Er waren vele aanleidingen en oorzaken voor de Peloponnesische Oorlog, zoals meestal bij oorlogen. Maar Athene begon uiteindelijk, niet Sparta. (En Athene verloor.) Dus de hele theorie van Thucydides klopt niet, als hij hem zelf ooit al zo bedoeld heeft. De twintigste eeuw bevat voldoende voorbeelden van opkomende en wegkwijnende machten waarbij de theorie van Thucydides niet opging.

Overigens, zegt Waldron: West-Europa beslaat een iets groter grondgebied dan de VS; heeft een BBP van $20 biljoen tegenover $19 biljoen voor de VS; 1,8 miljoen soldaten tegenover 1 miljoen voor de VS; en een hoger gemiddeld opleidingsniveau. Dus de EU, niet China, zou een bedreiging moeten zijn voor de VS.

Maar dan gaat Waldron verder. Prof. Allison noemt de enorme defensie-uitgaven van China, de staalproductie, de steenkoolproductie, de maakindustrie die de hele wereld lijkt te overweldigen, en het landjepik in de South China Sea, de Filippijnen en eldersals aanwijzingen dat China expansief is en dus de VS zorgen zou moeten baren.

Maar hij ziet over het hoofd welke enorme problemen China heeft. China heeft te weinig energiebronnen, dus wil tientallen kernreactoren gaan bouwen. Er is te weinig water voor de bevolking en de primitieve infrastructuur verkwist het. Het land is buitengewoon inefficiënt. Een standaard energie-eenheid produceert in China 33 cent aan ‘product,’ vergeleken met 77 cent in India, $3 in Europa, en $5,55 in Japan. Dit moet beter, terwijl de milieuvervuiling ook moet worden aangepakt. Tegelijk heeft het land een ‘brain drain’ juist nu het talent nodig heeft om deze technische en praktische problemen op te lossen. Chinezen die de kans krijgen, emigreren. (Xi Jinping’s dochter studeert aan Harvard, zijn ex woont in Engeland.) De komende decennia moet China immense problemen oplossen, op een schaal waar geen handleiding voor bestaat. Misschien heeft de VS, de andere partij, er wel zin in – maar China heeft echt geen tijd om ruzie te zoeken. Onvermijdelijk is oorlog in ieder geval niet, zegt Waldron.


Op tijd naar bed!

Wie op een min of meer vast tijdstip naar bed gaat en opstaat, functioneert beter. Conclusie van een klein onderzoek onder 61 studenten op Harvard College.

Zie ook de altijd meesterlijke CGP Grey: ‘Seven ways to maximize misery.’ Op 01’42:


Abonneer De Bicker

Vul hieronder uw e-mailadres in om u in te schrijven voor de nieuwsbrief
jamie@example.com
Abonneer