Ontwikkeling

Albert O. Hirschman was een Amerikaanse econoom die bestudeerde hoe ‘ontwikkelingslanden’ geholpen konden worden om rijker te worden. Niet om het geld, maar omdat corruptie en inefficiëntie leiden tot politieke instabiliteit, en het risico van dictatuur. Wat hij in 1958 schreef, met het vizier op Latijns-Amerikaanse landen, is nog steeds relevant. ‘In plaats van te kijken naar alomvattende plannen, gebaseerd op heroïsche aannames, zouden ontwikkelingslanden zich moeten concentreren op de onzichtbare processen – ‘verborgen beweegredenen’ – die al in het spel zijn.’ (…) ‘Ontwikkeling gebeurt niet door het ontdekken van de perfecte combinatie van bestaande grondstoffen en de correcte manier van ze te benutten, als wel door het zien van processen, drukmiddelen en prikkels; en de manieren waarop technologie en investering veranderingsprocessen in gang brengen.’

Bespreking van een nieuwe biografie van Hirschman.

Lichtpuntjes

Wetenschappers maakten een lijstje van oceaanbeheer dingen die wél goed gaan. Omdat pessimisme leidt tot verlamming, en succesverhalen inspireren.

• De Noordkaper walvis wordt nog steeds bedreigd. Maar de bultrug populatie in de zuidelijke Atlantische Oceaan, die in 1950 was geslonken tot 450, is nu 25.000. Populaties van verschillende andere walvissoorten groeien ook. Zeeschildpadden ook.
• Overbevissing: de FAO schat dat 34% van de visserij is overbevist, maar pollok, sardien, Indiase makreel en geelvistonijn zijn gezond. Buiten de territoriale wateren is toezicht moeilijk, en lijken vloten moderne schepen soms hele gebieden ‘kaal’ te vissen. Maar die industriële visvaart levert slechts 6% op van de totale visvangst wereldwijd, en is duur. En na jarenlang onderhandelen komt er misschien een verdrag over het beperken van subsidie. China, de VS en de EU keren ieder jaar 35 miljard dollar uit aan hun vissers
• Plastic is afschuwelijk en een groot probleem. Maar er zijn afbreekbare verpakkingsmiddelen, en nieuwe worden ontwikkeld. De geschiedenis geeft een hoopvol voorbeeld:  begin jaren ’70 werd lood in benzine verboden. Het was niet alleen slecht voor mensen, maar ook voor vissen. In de oceanen was het lood meetbaar aanwezig. Nu, 50 jaar later, is lood in de oceanen nauwelijks meer meetbaar.

Tien miljard

Na een laatste financieringsronde is Reddit nu 10 miljard dollar waard. De website die zich ‘de voorpagina van het internet’ noemt is een gewaardeerde bron voor De Bicker en 50 miljoen andere dagelijkse gebruikers. Er zijn nu 100.000 ‘subreddits’ over specifieke onderwerpen. Gebruik is gratis, waarde voor gebruikers zit in alertfunctie maar ook de reacties van lezers, die vaak deskundig zijn. Nog geen plannen om aandelen publiek uit te geven.

Bicker in NRC

Voor wie ‘t nog niet had gezien:

Hoe gaat 't?

Veel bekritiseerd, en de barometer ‘Bruto Binnenlands Product per hoofd van de bevolking’ is zeker niet de enige maatstaf van welvaart, maar wel onmisbaar om een beeld te vormen. In de top-10 veel landen waar ‘geld’ de belangrijkste bedrijvigheid is. Zie hoe bijvoorbeeld Duitsland ontbreekt, en hoe Ierland zich tussen Luxemburg en Zwitserland heeft genesteld in de top-3. Australië zou een respectabele middenmoter zijn in de EU. Denemarken verdient meer dan Nederland. (Klik op kaart voor vergroting)

Schade

Redelijk emotievrije barometer: hoe veel moeten verzekeraars uitkeren aan schade die wordt veroorzaakt door extreem weer. Dat neemt over een periode van 20 jaar ontegenzeggelijk toe. Enige onzekerheid: zijn er nu meer bedrijven die hogere verzekeringspolissen sluiten?

Melig

‘Hoe moet ik een potlood slijpen.’ Het camerawerk, de belichting, de montage – allemaal professioneel – en de doodserieuze presentator doen eerst denken aan een plechtige hommage (pleonasme) aan het nobele vak van de potloodslijper. Als dat vak al ooit heeft bestaan. Maar al snel wordt duidelijk dat er een andere agenda is. ‘Om een potlood goed te slijpen heb je niet meer nodig dan een stevige koffer en wat gereedschap, een investering van minder dan 1.000 dollar.’ En daalt het niveau tot bijna-slapstick. Hoewel de potloodslijper nooit een seconde uit zijn rol van dodelijk ernstige vakman valt.

Prikken werkt

Een goeie grafiek kan zo krachtig zijn. Deze uit de Britse New Statesman, getipt door Alex Tabarrok:

Vaccineren brengt het aantal doden scherp terug. In het VK, dus waarom ook niet elders?

CO2-opslag

Hoewel CO2-opslag tot nu toe teleurstellend ingewikkeld is gebleken, is Noorwegen begonnen met een nieuw project dat uiteindelijk 1,7 miljard euro moet kosten. Juist daarom. Afgelopen december schreef de Noorse regering: ‘De huidige marktsituatie biedt niet voldoende prikkels om CCS (carbon capture and storage) te ontwikkelen en bouwen. Dit komt deels door hoge investeringen, weinig rendement op de korte termijn en hoog risico. Bovendien is de prijs van CO2-emissie momenteel lager dan de kosten van CCS. Ontwikkeling van de technologie zou kunnen worden beschouwd als een openbaar belang.’

Staatssecretaris Tony Tiller. zegt in een interview: ‘ ‘Longship (de naam van het project, red.) zal aantonen dat CCS veilig en haalbaar is, zal kennis opleveren die bij toekomstige projecten leidt tot lagere kosten.’ Er is geen enkele zekerheid dat het systeem goed zal werken, zegt hij. ‘Maar we weten dat CO2-afvang en -opslag absoluut noodzakelijk is voor Europa en de wereld om de temperatuurdoelen van het Parijs Akkoord te halen.’

Mongolen

Voor wie het – net als mij – interesseert: recensie in de NY Review van ‘The Horde; How the Mongols Changed the World’ door Marie Favereau.