wetenschap • tech • gezondheid • geld

Vliegende schotels!

De titel van dit stuk, in de altijd übergrondige New Yorker, is: ‘Hoe het Pentagon begon UFO’s serieus te nemen.’ En dat is een goede manier om te beginnen. Want zodra je over ‘vliegende schotels’ begint krijg je al snel een wat lacherige reactie.

Tijdens de Koude Oorlog was de kans altijd aanwezig dat iets merkwaardigs afkomstig was van de Sovjets; en iedere hint dat ‘de vijand’ betere spullen had moest worden onderdrukt. En het volk moest ook niet de indruk krijgen dat er dingen waren die het Amerikaanse leger niet kon verklaren.

UFO’s werden niet alleen in Amerika gezien. Er zijn rapporten uit onder andere Frankrijk, Engeland, België en Chili. In Frankrijk verscheen in 1999 een rapport getekend door 12 gepensioneerde generaals, wetenschappers en ruimte-experts, getiteld: ‘UFO’s en defensie: waarop moeten we ons op voorbereiden?’

Van de honderden waarnemingen zijn er enkele tientallen zo goed gedocumenteerd – meerdere getuigen, elektronische registraties – dat ze niet weggelachen kunnen worden. Ook al zijn ze niet te verklaren.

Uiteindelijk, in 2017, besloten enkele ingewijden, aangemoedigd door een voormalige onderminister van Defensie,  enkele filmpjes aan de New York Times te geven. Dat leverde de reportage op waarin een senator, en enkele van deze ervaren analisten, toegaven dat ze deze verschijnselen niet konden verklaren.

Daaruit bleek ook dat er de afgelopen tientallen jaren altijd wel een kleine groep was geweest, ergens in de krochten van een departement, meestal Defensie,  die de waarnemingen van UFO’s volgde, en documenteerde en archiveerde. Ze konden er alleen niets mee, omdat ze geen antwoord hadden op de onvermijdelijke vraag: “Wat zien we nou?’

Het taboe was doorbroken. Nu de overheid erkent dat er dingen zijn die niet meteen verklaard kunnen worden, sta je niet meer voor gek als je zegt dat je iets raars hebt gezien. De verslaggever besluit met een gesprek dat hij een maand geleden had met een luitenant-kolonel van de Luchtmacht. Die had tien jaar geleden iets onverklaarbaars gezien (geregistreerd door twee sensoren van zijn vliegtuig) maar had het nooit gerapporteerd uit angst dat hij niet meer serieus genomen zou worden. Wat was het? ‘Ongeveer 13 meter lang, het zag er uit als een enorme Tic Tac, en gedroeg zich niet volgens de wetten van de aerodynamica.’


Uw reacties op de ‘recensie van de recensie’ van het boek ‘Unsettled,’  in De Bicker van afgelopen vrijdag.

‘Nee, echt geen aandacht geven dit soort gekkies. Sensatie gericht op veel boeken verkopen. https://klimaatveranda.nl/category/consensus/ ‘

– Marc Gebuis

‘Nu er zoveel aandacht wordt gegeven aan notoire contrarian Koonin (die zelf overigens geen klimaatwetenschapper is), vraag ik me af of binnenkort De Bicker ook stilstaat bij wat echte insiders te vertellen hebben over de stand van het klimaat?

‘Het boek “The new climate war” van Michael Mann is wellicht een aanrader om te bespreken, ook omdat het juist ingaat op tactieken (zoals, vrij transparant, die van Koonin) om verstrekkende maatregelen tegen klimaatverandering tegen te werken en zo lang mogelijk de status quo te handhaven mbt het verbruik van fossiele brandstoffen.Het enkele feit dat Koonin het contraire en onwetenschappelijke blog wattsupwiththat.com een pre-publicatie van het boek geeft, zegt genoeg. Dat blog is opgericht door Heartland Institute fellow Anthony Watts met als enige doel om klimaatwetenschap in diskrediet te brengen, by any means necessary.Spijtig dat De Bicker inderdaad een platform biedt aan deze schadelijke onzin.’– Matthijs ‘Dank voor de tip. Meteen besteld. Ik heb net ook “False Alarm” van Björn Lomborg uit.  Een heerlijk rationeel contra-narratief  tegenover klimaat-paniek, zonder de IPCC cijfers te loochenen.

Helemaal op dezelfde lijn van dit boek.‘Interessant is de fittie die ontstond naar aanleiding van de NYTimes review van Joseph Stiglitz die het boek de grond inschreef, maar dat al had besloten voor hij het gelezen had. Lomborg maakte vervolgens brandhout van elke kritiek van Stiglitz. Ik weet het, allemaal fitties voor intellectuelen, maar False Alarm was voor mij 1 van de interessantste boeken die ik recent gelezen heb. En de discussie over de rug van de feiten en hoezeer de feiten bij elkaar gezocht worden om het Eigen Gelijk te illustreren is al een fascinerend onderwerp op zich.Hier de blog van Stiglitz: https://www.nytimes.com/2020/07/16/books/review/bjorn-lomborg-false-alarm-joseph-stiglitz.htmlHier de reactie van Lomborg: https://www.linkedin.com/pulse/new-york-times-stunningly-false-deceptive-hit-piece-preserve-lomborg/– Tom de Bruyne‘Deze keer een korte reactie. Ik heb 2 gedachten:1) ik denk niet dat een wetenschappelijke discussie in het publieke domein beslecht moet worden — met dit boek wordt het brede publiek op de hoogte gebracht van een trivialiteit. Ze hebben immers geen invloed, noch inzicht, in het wetenschappelijk proces. De collateral damage is dat het publiek het onterechte gevoel krijgt dat a) (dit soort) wetenschap begrijpbaar en ‘participeerbaar’ is, en b) dat de wetenschap niet te vertrouwen is.2) De discussie “helpt klimaatverandering de wereld naar de klote” heeft (in de extremiteit) 4 eindes:– ofwel klimaatverandering zorgt WEL voor het einde van de mensheid en we doen er WEL wat aan (winst)– ofwel klimaatverandering zorgt WEL voor het einde van de mensheid en we doen er NIET wat aan (verlies)– ofwel klimaatverandering zorgt NIET voor het einde van de mensheid en we doen er WEL wat aan (dan hebben we per ongelijk de wereld beter gemaakt: geen verlies)– ofwel klimaatverandering zorgt NIET voor het einde van de mensheid en we doen er NIET wat aan (niks aan de hand)Als dit boek zegt “we moeten ons niet té druk maken”, wil graag de aandacht focussen op het scenario waarin we per ongelijk goed voor de aarde hebben gezorgd.Keep up the good work!’– Aldo BrinkmanAd ‘optie 3:’ in dat geval hebben we geld uitgegeven dat ergens anders veel beter had gerendeerd. Dit is één van kernpunten van Björn Lomborg, zie het artikel waar Tom de Bruyne naar linkt: je kunt iedere euro maar één keer uitgeven. ‘Uitvoering van het Parijs Akkoord zou leiden tot 4% meer armoe in de wereld,’ was de conclusie van een studie van Lomborg in 2019.

‘Klimaat en de menselijke invloed erop is dusdanig complex en met potentieel zulke grote gevolgen, dat voor (politieke) keuzes scenario’s en waarschijnlijkheid van die scenario’s simpelweg hetgeen is waar je het mee moet doen. Exacte waarschijnlijkheid is niet vast te stellen, maar hoe meer slimme wetenschappers – onafhankelijk en peer-reviewed – geschetste scenario’s waarschijnlijk(er) vinden, hoe waarschijnlijk(er) die scenario’s dan worden. Overigens is het principe van het broeikas-effect door veel broeikasgas zo simpel dat het in een heel eenvoudig experiment zelf te zien is, check dit mooie filmpje van Quest Junior: https://youtu.be/Qn_AUiPyNs4‘Het lijkt verder op het principe van verzekeren. Je betaalt een brandverzekering voor je huis. De kans dat jouw huis afbrandt is heel klein. Maar als het gebeurt is de impact heel groot. Je kan ervoor kiezen geen brandverzekering af te sluiten. Als je huis dan afbrandt is de impact: enorme financiële schade voor jouzelf. Je zal dus dan in ieder geval van tevoren alle maatregelen willen nemen die helpen te voorkomen dat je huis afbrandt: rookmelders, geen kaarsen, jaarlijkse check’s op je kachel en elektriciteitsinstallatie, etcetera. Kost wel geld, maar verlaagt de waarschijnlijkheid dat je enorme financiele schade leidt. ‘Van door de mens veroorzaakte klimaatopwarming is door de mensheid geen verzekering af te sluiten. Maar als het gebeurt is de impact: enorme financiële,  ecologische en sociale gevolgen voor heel veel mensen en dieren. Heel veel onafhankelijke wetenschappers zijn ervan overtuigd dat de mens deze opwarming veroorzaakt. De kans dat je huis afbrandt is klein, maar de kans dat de mens de klimaatverandering veroorzaakt is groot. Dus wat doe je dan? Van tevoren alle maatregelen nemen die helpen te voorkomen dat het gebeurt. Kost wel geld, maar verlaagt de waarschijnlijkheid dat je enorme financiële schade leidt. – Gertjan Geurts


OK, opgelet.

  1. hittegolven in de VS zijn niet frequenter nu dan in 1900
  2. De warmste temperaturen in de VS zijn niet hoger dan 50 jaar geleden
  3. De ijslaag op Groenland smelt niet sneller nu dan 80 jaar geleden
  4. Tornado’s en orkanen zijn niet gelijk op gegaan met de toename van de wereldbevolking en en de uitstoot van CO2
  5. De zeespiegel stijgt, maar niet sneller dan voorheen

Wie zegt dit? Steven Koonin, natuurkundige, opgeleid op Caltech en MIT, voormalig staatssecretaris onder Barack Obama, in een boek dat op 4 mei uitkomt getiteld ‘Unsettled.’

Maar Bicker, moet je nou weer een platform geven aan een klimaatontkenner? Nee, om verschillende redenen. Koonin zegt zelf, terecht: ”klimaatontkenner’ roept bij mij associaties op met ‘holocaust-ontkenner.’ ‘Meer dan tweehonderd van mijn familieleden zijn omgebracht in de Tweede Wereldoorlog, dus dit stuit mij tegen de borst.’ Koonin zegt ook in de eerste bladzijden van zijn boek: ‘Het klopt dat de planeet opwarmt, en dat dit deels is toe te schrijven aan menselijke activiteiten.’ Maar: ‘De belangrijke vragen gaan over de omvang van de bijdrage door menselijk gedrag, en de snelheid van de veranderingen; en daarvan afgeleid, hoe veel en hoe snel overheden daarop moeten reageren.’

Overheden en adviserende organen doen alsof er een consensus is. Vandaar de titel: als Engelssprekenden zeggen ‘the science on climate change is settled’ dan is dat eenvoudig niet waar. Hij is nog lang niet zeker – unsettled, dus. De recensent van de WSJ citeert Michael Crichton, de romanschrijver die als arts afstudeerde aan Harvard: ‘Als het een consensus is dan is het geen wetenschap is; en als het wetenschap is, dan is het geen consensus. Klaar.’

Het probleem volgens Koonin is: de overheden die hun beleid baseren op de bevindingen van het IPCC en andere wetenschappelijke publicaties citeren selectief. En dat is voor een groot deel de schuld van media – jazeker – en politici die om allerlei redenen de voorkeur geven aan een helder verhaal boven wetenschappelijke twijfel. Hun doel is ‘te overreden, niet te informeren.’ De wetenschappelijke publicaties zijn meestal degelijk en doen ook geen poging om de onzekerheden van hun uitkomsten te verbloemen; het zijn de leken die ze citeren die slechts een deel van de waarheid vertellen.

Maar doet Koonin niet hetzelfde? Ja, inderdaad. En hij weet hoe hij het spel moet spelen: hij geeft voorpublicatie aan sympathieke media als de immer skeptische Wall Street Journal, en een website als ‘Watt’s Up With That.’ (lees de recensie hier.) De kritieken van de meer algemene pers moeten nog komen. Koonin heeft ook onder president Trump gewerkt: in 2019 probeerde hij een debat te organiseren over de stand van de klimaatwetenschap, onder de vlag van het Witte Huis.

Koonin zegt: het doel is om ons te behoeden voor paniekreacties en overmatig dure en ambitieuze maatregelen. Economie mag ook een rol spelen in de afweging van beleid. De euro en de dollar die je nu uitgeeft, op basis van onzekere wetenschap, kun je niet uitgeven aan andere prioriteiten zoals armoedebestrijding en onderwijs, die op de langere termijn een veel effectievere bijdrage leveren aan het beschermen van – zullen we maar zeggen ‘het milieu’? De planeet?

Koonin heeft vooral kritiek op de modellen waarmee de IPCC de toekomst probeert te voorspellen. Het klimaat is te ingewikkeld om in een model te vatten. Het is al onmogelijk om het weer twee weken vooruit te voorspellen, laat staan het klimaat.

‘Terwijl de invloed van mensen [op het klimaat] sinds 1950 is vervijfvoudigd, zijn de meest extreme weerverschijnselen in die periode nog steeds binnen de bandbreedte van de geschiedenis. Voorspellingen van toekomstige weer- en klimaatgebeurtenissen zijn gebaseerd op modellen die aantoonbaar ongeschikt zijn voor dat doel.’

‘Iedereen die zegt dat modellen “gewoon natuurkunde” zijn, begrijpt ze gewoon niet of is opzettelijk misleidend.’

Daarmee blijven we zitten met de vraag: wat dan wel? En: moeten we niet het zekere voor het onzekere nemen? Als we het klimaat niet kunnen voorspellen dan weten we dus ook niet of er een onomkeerbare ‘feedback loop’ dreigt, waarin oceanen en atmosfeer elkaar niet meer neutraliseren maar juist de opwarming versnellen.

Dat antwoord vinden we hopelijk als het boek uit is. Maar een pleidooi voor twijfel, wetenschappelijke twijfel; voor kennis boven emotie, en voor beleid gebaseerd op feiten; zo’n pleidooi verdient wel aandacht.


Einde discussie

Als er iemand weer eens bezwaar maakt tegen een vaccinatiepaspoort, want discriminatie of zoiets – dan is dit het beste antwoord:  ‘Tijdens de pandemie was het gewoon dat bars, restaurants, kerken, sportclubs, winkels, scholen en universiteiten dicht waren voor iedereen. Internationaal reizen werd streng beperkt. Ik denk dat een verschuiving van ‘gesloten voor iedereen’ naar ‘open voor sommigen’ een verbetering is. Dus een vaccinatiepaspoort is een opheffen van restricties en een toename van vrijheid, op de weg terug naar normaliteit.’ Econoom Alex Tabarrok, tijdens hoorzitting Congres VS.


Kleinste printer

Past in de palm van de hand. Hoe het werkt? Kijk filmpje. (tip K. Boucher)


Organen kweken

Stamcellen van de huid van een menselijke foetus zijn geïnjecteerd in het embryo van een aap. Wat moeten we daar nou van vinden? Dat is toch luguber, op zijn minst? Website ‘Practical Ethics’ van Oxford U. bespreekt. Met verwijzingen naar de film Planet of the Apes (1968, astronauten keren terug na lange reis en ontdekken dat apen de directie hebben overgenomen van mensen) en de roman Never Let Me Go van Kazuo Ishiguru (waarin klonen van mensen worden gefokt op boerderijen om organen te leveren voor transplantaties). Moeten wij organen van beesten transplanteren? Waar ligt de grens tussen mens en dier? Wat staan wij toe? Voorstel in dit essay: als er levende ‘chimera’s’ gemaakt worden, moeten eerst de cellen worden uitgeschakeld die de ontwikkeling van menselijke hersenen veroorzaken; en twee, de eerste chimera’s zouden bestudeerd moeten worden, in groepen, om te zien hoe ver ze cognitief zijn ontwikkeld, en hoe goed ze kunnen communiceren. ‘Oftewel, hun morele status zou moeten worden vastgesteld voordat ze worden behandeld als gewone dieren.’

Maar hoe ethisch is het kweken van organen voor donatie überhaupt, vragen de schrijvers zich af. In Australië is een derde van de ‘gehandicapte levensjaren’ terug te brengen tot leefgewoontes – drinken, roken, zitten – die kunnen worden afgeleerd.  In datzelfde land heeft maar een derde van de inwoners een donorcodicil getekend.


Angsten en feiten

‘Toenemend reisgedrag in de 20ste eeuw heeft meer mensen vaker blootgesteld aan ziekteverwekkers dan ooit tevoren in de geschiedenis. Dat zou kunnen hebben bijgedragen aan de verbluffende toename van de levensverwachting in de loop van die eeuw, van 48 tot 78 jaar. We schrijven dat meestal toe aan betere voeding en betere geneeskunde, maar dat doet geen recht aan de bijdrage van goedgetrainde immuunsystemen over de hele wereld.’ Oftewel: reizen stelt ons vaker bloot aan ziektes, en dat is goed, niet slecht, want het verhoogt de weerstand van onze lichamen.

Dit uit een bespreking van ‘Pandemics: Our Fears and The Facts’ door Sunetra Gupta, epidemioloog aan Oxford (uit 2013). De kern van haar betoog: Computers moet je virusvrij houden, onze lichamen niet. Pathogenen (“ziekteverwekkers,’ in goed Nederlands) zijn iedere dag om ons heen. We bestrijden ze door behandeling; maar het meest effectief is blootstelling aan een milde variant, zodat ons lichaam zich leert te verweren tegen de zwaardere versies. Dat inzicht lag aan de basis van het pokkenvaccin. Het verklaart waarom pluimveefokkers weinig gevoelig waren voor de vogelgriep. Het verklaart misschien ook waarom juist 20-40-jarigen overleden aan de Spaanse griepgolf: de voorgaande 20 jaar waren er geen griepuitbraken geweest. Het zou ook kunnen verklaren waarom Sars-CoV2 in China relatief weinig mensen heeft besmet: de inwoners van dat land hadden in 2003 al de voorganger, Sars-CoV1 doorgemaakt.

Lyrische recensie – door een libertarische econoom die zich wild ergert aan coronamaatregelen, dus houd dat in het achterhoofd.  (tip I. de Kogel)


Slapen!

Mensen tussen de 50 en 70 jaar oud die steevast zes uur per nacht of minder slapen, hebben 30% vaker dementie op latere leeftijd. Studie over een periode van 25 jaar van 521 mensen, uit een totaal van 7.500.


Zo zit dat

Hoe konden dinosaurussen met een zware, giraffe-achtige nek vliegen? Deze beesten hadden een spanwijdte van 11 meter en droegen prooi in hun bek. Hoe hield die nek dat vol? Analyse met CT-scan van fossielen in Marokko onthulde dat de nek een ondersteunend netwerk bevatte, als spaken van een fietswiel, allemaal bevestigd aan de nekwervel. Een constructie die in geen enkel ander beest ooit is gevonden. Fraaie, vernieuwend vorm van wetenschapsjournalistiek: de Times reportage bevat een allesverhelderende animatie in 3D. (tip A. Nieuwland)


Werkgever Amazon

Jeff Bezos heeft zijn laatste brief aan aandeelhouders geschreven, als CEO. Hij schrijft deze keer onder andere over Amazon als werkgever. Werknemers krijgen normale pauzes, en genoeg tijd om even uit te blazen. Amazon heeft het minimumloon in de VS verhoogd naar 15 dollar. Er is coaching voor wie dat wil. Beoordeling is altijd over een langere periode, omdat er van alles is dat iemand’s effectiviteit in een dag of een week kan verminderen. 94% van de mensen die er werken zegt dat ze vrienden zouden aanraden te gaan werken voor Amazon. Toch willen sommige werknemers de vakbond binnen hebben. Dat, zegt Bezos, zou een aansporing moeten zijn voor ons om het nog veel beter te doen.

Typische Bezos ‘kaizen,’ schrijft commentator Benedict Evans: ga niet zitten hakketakken over symptomen maar ga op zoek naar de bron van de problemen.


Abonneer De Bicker

Vul hieronder uw e-mailadres in om u in te schrijven voor de nieuwsbrief
jamie@example.com
Abonneer