Zweeds

Nu het OMT heropening van scholen adviseert, is het misschien tijd om nog eens te luisteren naar experts uit Zweden, waar de lagere scholen nooit dicht zijn geweest. (Middelbare scholen wel, evenals hoger onderwijs.) NB voor het overige lijkt het Zweedse beleid erg op het Nederlandse. Bejaardentehuizen zijn gesloten voor bezoekers, bijeenkomsten met 50 of meer zijn verboden. De politie treedt zeer terughoudend op tegen mensen die zich op straat begeven, ‘social distancing’ is op basis van vrijwilligheid.

Johan Giesecke (70), epidemioloog, is zeg maar de Roel Coutinho van Zweden, de voorganger van Anders Tegnell die nu de ‘Jaap van Dissel’ van dat land is. Hij zegt: de Zweedse regering had als voornaamste besluit in januari: we doen alleen dingen die op wetenschappelijk bewijs zijn geschraagd. Er is geen enkel wetenschappelijk bewijs dat sluiting van scholen helpt bij het bestrijden van een pandemie. Hetzelfde geldt voor het sluiten van grenzen, of zelfs ‘social distancing’ van 1,5 meter.

Als we eenmaal massaal kunnen testen zal blijken dat nu minstens 50% van de bevolking van Zweden en het Verenigd Koninkrijk (en Nederland, mogen we aannemen) de ziekte al heeft gehad. Heel erg is dat niet:  Covid-19 is ‘een milde aandoening,’ met een dodelijkheid van 0,1%, hetzelfde als influenza, schat hij. De meeste mensen zullen niet eens merken dat ze het hebben gehad. Het virus zal door heel Europa spoelen, als een tsunami. ‘Daar kun je niets tegen doen.’ Over een jaar zal blijken dat de infectieratio en mortaliteit in alle Europese landen vrijwel hetzelfde zal zijn, ongeacht hoe streng de ‘lockdown’ is geweest.

De verminderde toestroom in de ziekenhuizen nu is niet het gevolg van lockdown maar van het feit dat de meest kwetsbaren het eerste zijn overleden.

Het grootste probleem is voor politici: hoe bouw je de soms draconische maatregelen weer af? Het grootste probleem voor de bevolking is in zijn mening: overheden hebben zich bijna dictatoriale bevoegdheden toegeëigend, die een bedreiging zijn voor een democratie.  Zullen ze die weer afstaan?

Giesecke werd vorige week ook geïnterviewd door Het Parool, voor wie liever Nederlands leest. (tip: E. Laban, F. van Rossum)

Gewoonte?

Hebt u in uw dagelijks leven, gedwongen door de pandemie, een gewoonte afgeschaft of veranderd – en is die verandering blijvend, denkt u? Grote of kleine veranderingen, alles is welkom. Bijvoorbeeld: ik ga nooit meer handen geven, namasté is voldoende. Of: ik denk 3x na voordat ik een vliegticket boek. Mail mij. Dit is een lezersonderzoek. Ik maak een samenvatting van de antwoorden, die ik zal vermelden met of zonder uw naam, zo u wilt.

Ik kwam hier op door Benedict Evans, die een rapport tipte: staking van de Londense Underground dwong mensen alternatieve routes te zoeken, waarbij velen tot de ontdekking kwamen dat die nieuwe route veel beter was. ‘Individuals seem to under-experiment in normal times.’

Echt!

Wat gebeurt er als je een zwart-wit foto inkleurt? Betoverend. Deze mensen zijn geen acteurs. Ze zijn niet geregisseerd. Dit is één van de ‘bananensteigers’ van Manhattan, gefotografeerd ergens 1890-1910. Meer voorbeelden en grotere foto’s achter de klik.

'De ergste vorm van socialisme'

Scott Galloway (55) is ondernemer, schreef boeken, en geeft nu onder andere les op NYU. Weer een mening, maar eentje die bij mij een paar snaren raakte. Oordeel zelf. Zijn kritiek richt zich op de VS, maar veel is toepasbaar op Nederland en Europa.

‘Reddingsmaatregelen moeten mensen helpen, niet bedrijven.’

‘Sinds 2000 hebben Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen 66 keer faillissement aangevraagd.  Een duidelijk kwetsbare bedrijfstak. Toch hebben de besturen van de grootste zes maatschappijen 96% van hun vrije kasstroom besteed aan aandelen-terugkoop waardoor de koers hoog bleef en hun bonussen ook. Nu willen ze staatssteun. We zouden ze gewoon kopje-onder moeten laten gaan.’ (…) ‘En wat gebeurt er bij een (hellup!) faillissement? Houders van aandelen en hoogrentende obligaties verliezen hun geld. Dat zijn de mensen die sinds 2008 hun geld met een factor 3,3 hebben vermenigvuldigd.’

Zijn punt is: mensen zullen altijd willen vliegen, dus er komt heus wel weer een andere luchtvaartmaatschappij. Die hopelijk beter wordt gemanaged.

Voor Nederland en Europa: vervang ‘Raad van Bestuur’ door ‘vakbonden.’

‘Een pijler van kapitalisme is dat je winnaars niet kunt belonen zonder verliezers te straffen. Ik maak me zorgen dat onze overheid werkt voor de rijken, en zich richt op het beschermen van de vorige generatie winnaars, zelfs als dat betekent dat de komende generaties minder kans krijgen om te winnen.’

‘Dit is niet kapitalisme, maar de ergste vorm van socialisme – vriendjespolitiek.’ (tip A. Steensma)

Riskant vak

In welk beroep loop je het meest risico op Corona-besmetting? Weinig verrassend, wel een mooi plaatje. (Groen is medisch-gerelateerd werk.)

Onhoudbaar

… zegt econoom Tyler Cowen. ‘Op een zeker moment krijg je onherstelbare, escalerende economische schade en dat laten we niet gebeuren. Ook al zeggen we nog zo vaak ‘een mensenleven is niet in geld uit te drukken.’

‘Amerika is een democratie, en de modale stemmer gaat niet dood aan het coronavirus (deze zin wordt niet genoeg herhaald in de meeste analyses). En daarom gaan we binnenkort weer open, hoe de sommen over levens en toekomstig BNP ook uitvallen.’

‘Een model voor goed beleid moet niet vragen ‘wat is de optimale duur van een lockdown’ maar: ‘Wat moeten we nu doen, in de wetenschap dat een lockdown niet lang kan duren?’

Nederland is niet de Verenigde Staten. Maar gelden deze factoren niet ook hier?

Koper

Waarom overleven virussen zo kort op koper? Dat komt door de atomaire samenstelling van het metaal. Net als goud en zilver is het antibacterieel; maar koper heeft ook nog eens een vrije elektron in de buitenste ring elektronen, en die helpt bij reacties die oxidatie verminderen.

Ook bevat koper ionen die een bacterie of virus aanvallen zodra ze landen op het oppervlak, ‘als een soort bombardement.’ En nog beter: die ionen zoeken en vernietigen DNA en RNA in de bacterie of het virus, zodat die niet kunnen muteren en resistent kunnen worden.

De ‘ontsmettende’ werking van koper is al duizenden jaren bekend. De eerste vermelding staat in een Egyptische papyrusrol uit 1700 v.C. (en citeert bronnen van 3200 v.C.). Chinezen gebruikten 1600 v.C. al koperen munten om buikpijn en blaasaandoeningen te behandelen. Feniciërs deden schraapsel van hun bronzen zwaarden in wonden om infectie te voorkomen. Moeders weten al duizenden jaren dat kinderen die uit koperen bekers drinken, minder snel diarree krijgen.

(In het Reformatorisch Dagblad een artikel uit 2011 waarin veel van bovenstaande ook wordt beschreven. Microbiologen pleiten al jaren voor meer gebruik van koper in ziekenhuismeubilair.)

Accu's

Een oplaadbare batterij is een accu. Dat ding waarop uw telefoon draait is een accu. Hoedt u voor Anglicismen! Tot zover de preek.

Nieuwe ontwikkelingen in accu-research zijn aan de orde van de dag. Maar wanneer zijn ze klaar voor productie? IEEE Spectrum veegt een aantal persberichten en geruchten in de vakpers samen en verwacht serieus grote stappen dit jaar. Sectorkenners verwachten dat Tesla wil inzetten op accu’s met kathodes gemaakt van lithium-ijzer-fosfaat. IJzer in plaats van kobalt heeft voordelen. De kathodes kunnen sneller opladen en ontladen, en gaan langer mee dan gewone lithium-ion accu’s. En ijzer is minder controversieel (kobalt wordt vaak onder dubieuze omstandigheden gewonnen). Tesla wil ook de vorm van de cellen veranderen, van rond naar ‘prismatisch.’  Ten derde, denken waarnemers, wil Tesla ‘supercapacitors’ standaard inzetten. Die verhogen de reactiesnelheid van de accu’s.

Aan de andere kant in de accu zit de anode. Een startup in Engeland zegt dat zij een anode heeft ontwikkeld die het mogelijk maakt om een standaard lithium-ion accu in zes minuten op te laden. De anode zou in elke bestaande li-ion accu ingebouwd kunnen worden.

Tussen de kathode en de anode zit het elektrolyt. Mercedes-Benz heeft een joint venture gesloten met een Canadese energiecentrale om een nieuwe generatie lithium accu’s te ontwikkelen waarin het elektrolyt niet-vloeibaar en niet-brandbaar is.

Het leven is een wedstrijd

BBC-sportcommentator heeft twee labradors, een zwarte (Olive) en een blonde, Mabel. Hij beschrijft hun ‘wedstrijden:’

Zou 't kunnen? (2)

Vorige week hier aandacht voor data-analist Marc Mussaeus, die cijfers extrapoleerde en concludeerde: op dinsdag 14 april of daaromtrent zijn er geen nieuwe sterfgevallen geregistreerd door het RIVM met Corona als oorzaak. (zoals inmiddels iedereen weet worden een heleboel gevallen niet geregistreerd.) Maar dinsdag 14 april toonde de grafiek een ander beeld:

Mussaeus zegt nu dat de lijn niet door de x-as zal gaan, maar hem asymptotisch zal ‘benaderen.’ De werkelijkheid laat zich moeilijk in grafieken vangen, lijkt het.